Văn mẫu lớp 9: Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh Dàn ý & 15 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

Thông tin thêm về Văn mẫu lớp 9: Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh Dàn ý & 15 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

TOP 15 bài Phân tích Sang thu của Hữu Thỉnh, kèm theo dàn ý cụ thể, giúp các em học trò lớp 9 có thêm nhiều vốn từ, cũng như hiểu thâm thúy hơn về bài thơ Sang thu để viết bài văn của mình thật hay.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Bài thơ Sang thu chính là sự rung động của hồn thơ trước tự nhiên lúc đất trời sang thu, đấy là bức tranh giao mùa tuyệt đẹp nhưng mà nhẹ nhõm, thơ mộng. Vậy mời các em cùng theo dõi bài viết dưới đây của Xgame để càng ngày càng học tốt môn Văn 9.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhDàn ý phân tách bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhPhân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 1Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 2Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 3Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 4Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 5Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 6Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 7Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 8Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 9Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 10Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 11Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 12Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 13Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 14Phân tích vẻ đẹp bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Dàn ý phân tách bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhI. Mở bàiMùa thu luôn là đề tài không xa lạ gợi nhiều xúc cảm cho các thi nhânBài thơ “Sang Thu” làm cho thi sĩ ngỡ ngàng trước cảnh đất trời đang chuyển giao mùa từ mùa hạ sang thu, cả bài thơ là 1 bức tranh thu tươi đẹp.II. Thân bài* Bức tranh tự nhiên mùa nhận được Hữu Thỉnh phác họa 1 cách sinh động và giàu sức biểu cảm bằng khứu giác, thị giác, xúc giác.- Nhà thơ cảm nhận mùa thu bằng tất cả con người, tâm hồn của mình qua những dấu hiệu:Sắc vàng của hoa cúc, của lá ngô đồng, tiếng lá vàng rơi xạc xào.Hương ổi bỗng phả vào gió se thơm ngát hương, nồng cháy đánh thức những xúc cảm trong lòng người.Màn sương dùng dằng qua ngõ, 1 chút ngỡ ngàng, bâng khuâng trong tâm hồn thi sĩ và phấn kích thầm thốt lên “Chừng như thu đã về”.Dòng sông, mưa, đám mây cũng có những dấu hiệu sang thu => Tác giả khẳng định rằng “Thu tới thật rồi”.- Tín hiệu của mùa thu trong thơ rất bình dị, gần gụi. Tác giả rất tinh tế, khôn khéo để nhìn thấy sự chỉnh sửa rất nhẹ nhõm, dịu dàng của mùa thu chỉ vừa mới chớm.- Hình ảnh đám mây mùa hạ duyên dáng “Vắt nửa mình sang thu” thật thú vị và lạ mắt.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})- Tất cả như đang chuyển mình cùng nhịp đập của mùa thu.* Tác giả mở đầu suy ngẫm, chiêm nghiệm trình bày qua giọng thơ trầm hẳn ở 4 câu thơ cuối- Khổ cuối nói lên 1 vài cảm nhận, suy ngẫm của thi sĩ lúc nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu qua hình ảnh nắng, mưa, sấm.- Tác giả chiêm nghiệm và sự trải đời qua hình ảnh “Hàng cây trung niên” : hình ảnh gợi cho người đọc nhiều liên tưởng như 1 đời người trưởng thành rồi già cỗi đi=>Hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng thâm thúy.- Mùa thu khép lại những tháng ngày sôi nổi, xốc nổi của tuổi xanh để mở ra 1 mùa mới, 1 ko gian mới điềm đạm hơn.* Nghệ thuật- Với thể thơ 5 chữ, tiếng nói giản dị, hình ảnh đơn sơ, không xa lạ, giải pháp nghệ thuật nhân hóa những hình ảnh màn sương, đám mây, … khiến cho bài thơ trở thành sinh động hơn.III. Kết bàiHữu Thỉnh đã vẽ nên 1 bức tranh thu tươi đẹp với nhiều xúc cảm tinh tế.Cả bài thơ là bức tranh tuyệt mỹ được tác giả vẽ nên bằng sự rung động tinh xảo của trái tim người nghệ sĩ.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 1Những hiện tượng, sự vật của thiên nhiên luôn làm cho những tâm hồn mẫn cảm, thơ mộng rung động trước vẻ đẹp của nó, và thi sĩ Hữu Thỉnh cũng ko ngoại lệ. Ông là 1 thi sĩ viết rất hay, rất xúc cảm về cuộc sống, về con người với những vần thơ mềm mại, tinh tế chỉ riêng ông có được. Sự chuyển mình từ mùa hạ sang mùa thu là 1 trong những chỉnh sửa của thiên nhiên đã lọt vào trái tim đa cảm của nhà nhà thơ này. Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đến giờ vẫn được bình chọn là 1 trong những bài thơ mô tả hay nhất về mùa thu.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Mở màn bài thơ là xúc cảm kinh ngạc, ngỡ ngàng của tác giả lúc thấy sự chuyển mình từ hạ sang thu:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se”Giả dụ thi sĩ Xuân Diệu cảm nhận mùa thu qua những chiếc lá vàng, thi sĩ Xuân Quỳnh cảm nhận mùa thu bằng vẻ đẹp của hoa cúc và làn gió heo may thì cách cảm nhận của Hữu Thỉnh lại cực kỳ đặc trưng: hương ổi. Ở đây, tác giả đã đón chờ mùa thu bằng khứu giác. Thu tới, những chùm ổi 9 phơ phất trong gió tỏa hương thơm cực kỳ hấp dẫn. Hương thơm này ko quá ngát hương, cũng ko quá nhẹ nhưng mà nó thoang thoảng, hòa cùng làn gió như đánh thức cảm xúc trong lòng người. Nhà thơ đảo những động từ “Bỗng” và “Phả” lên đầu câu như để nhấn mạnh rằng mùa thu tới thật thiên nhiên, ko báo trước, khiến cho tác giả kinh ngạc, thảng thốt. Sự chuyển mình của đất trời ko chỉ được tác giả cảm nhận bằng khứu giác nhưng mà còn bằng thị giác:”Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Từ láy “dùng dằng” cho thấy sự lưu luyến, ko nỡ rời đi của màn sương. Sự dùng dằng của màn sương hay chính là sự luyến lưu của tác giả lúc ko muốn mùa hạ đi qua nhưng mà cũng lỡ yêu mùa thu mất rồi. Hẳn ko có gì là lạ lúc Hữu Thỉnh cảm nhận mùa thu bằng cả tâm hồn tương tự, bởi bài thơ được ông sáng tác vào 5 1977 – 1 trong những mùa thu độc lập trước hết của non sông. Mỗi 1 chỉnh sửa của đất trời đều làm cho con người ta chú tâm và rung động tới mức khó quên. Trước tiên là hương ổi và hiện thời là cả màn sương, tất cả cho thấy 1 mùa thu đang về rồi. Từ “chừng như” là 1 thẩm định mập mờ của tác giả, trước những chỉnh sửa đấy, thi sĩ đã mở đầu cảm thu được sự hiện ra của mùa thu.Ở khổ thơ thứ 2, ta thấy mùa thu tới rõ ràng hơn trước sự chứng kiến của thi sĩ Hữu Thỉnh:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Thu tới, dòng sông ko còn phải gồng mình lên trước những cơn mưa lũ của mùa hạ, những cánh chim đã mở đầu đi tìm nơi trú ẩn cho mình trước lúc 1 mùa đông lạnh buốt ghé thăm. Và cả những đám mây trắng trên bầu trời cao vợi cũng đã tới khi nói lời chào tạm biệt mùa hè rồi. Đoạn thơ được tác giả thử dụng 1 loạt các từ láy “lề mề”, “hấp tấp” là những động từ trình bày sự đi lại của sự vật. Những sự vật của thiên nhiên được nhân hóa với những hành động lúc nhanh, lúc chậm, cực kỳ sinh động trong con mắt của tác giả. Lại 1 lần nữa động từ được đặt lên đầu câu. Động từ “Vắt” cho thấy hình ảnh 1 đám mây mềm mại, vắt ngang trên bầu trời, 1 nửa còn vương vấn mùa hạ, nửa còn lại đã bước chân sang mùa thu.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Sang tới khổ thơ cuối, thi sĩ Hữu Thỉnh ko còn cảm nhận mùa thu bằng những sự chỉnh sửa của thiên nhiên nữa nhưng mà thay vào đấy là sự đan xen những chiêm nghiệm về cuộc đời:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Nắng cuối hạ vẫn còn hồng, vẫn còn sáng nhưng mà đã nhạt đi nhiều so với thời khắc giữa mùa hè chói chang. Bầu trời cũng ko còn những cơn mưa ồ ạt, sấm nổ vang trời làm cho mọi người phải giật thột nữa bởi thu đã tới thật rồi! Hai dòng thơ cuối là sự chiêm nghiệm của tác giả về cuộc đời:”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Hình ảnh ẩn dụ “hàng cây trung niên” gợi cho người đọc nhiều liên tưởng. Ở đây, ta có thể hiểu “hàng cây trung niên” biểu trưng cho 1 con người trải đời, đã đi qua bao giông bão của cuộc đời để trưởng thành hơn. Mùa thu của non sông hay chính là mùa thu của đời người, lúc đã đi qua những tháng 5 xuân, hè của tuổi xanh đặc sắc, xốc nổi thì con người ta trở thành trưởng thành hơn, 9 chắn hơn và ko còn bị bất thần trước những ảnh hưởng của ngoại cảnh. Có thể nói, đây là 1 hình ảnh ẩn dụ nhiều ý nghĩa, gợi liên tưởng sâu xa về cuộc đời. Phcửa ải là 1 người trải đời mới có thể có những cảm xúc tương tự.Bằng những câu chữ mộc mạc, giản dị nhưng mà ko kém phần tinh tế, bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đã mở ra trước mắt độc giả 1 bức tranh tự nhiên cực kỳ đẹp và sinh động. Tất cả đều tới từ mạch xúc cảm thiên nhiên của tác giả. Qua đấy, ta có thể thấy được tình yêu tự nhiên thâm thúy của thi sĩ, hiểu được tại sao Hữu Thỉnh được coi là 1 trong những cây bút tuyệt vời lúc viết về thiên nhiên, về cuộc sống.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 2Mùa thu là đề tài muôn đời của thơ ca cổ kim, ta bắt gặp 1 ko gian thấm đẫm chất thu của Nguyễn Du: “Người lên ngựa, kẻ chia bào/ Rừng phong thu đã nhuốm màu quan sơn”; ta lại gặp 1 mùa thu rất tiên tiến trong thơ Xuân Diệu: “Đây mùa thu đến, mùa thu đến/ Với áo mơ phai dệt lá vàng”. Các thi sĩ đều có những khám phá, phát hiện riêng về mùa thu. Nhưng ít có thi sĩ nào lại có những cảm nhận tinh tế về bước chuyển mình từ hạ sang thu như thi sĩ Hữu Thỉnh trong bài “Sang thu”.Bài thơ được sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”. Ngay từ đầu đề của bài thơ đã gợi cho người đọc về giây phút giao mùa của tự nhiên, và còn đâu đấy ẩn dấu giây phút giao mùa của đời người. Khổ thơ đầu là những cảm nhận cực kỳ tinh tế, là cảm quan nhạy bén của tác giả để cảm biết được hết những mỏng manh dấu hiệu lúc thu về:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Cảm nhận trước hết của tác giả chính là hương ổi, 1 mùi hương thật thân quen, gần gụi. Hương ổi liên kết với từ “bỗng” gợi lên biết bao cảm giác đột ngột, ngỡ ngàng, cộng với đấy là động từ “phả” cho thấy hương thơm đậm sánh lại hòa vào trong cơn gió se se của mùa thu. Không chỉ vậy từ phả còn cho thấy tư thế chủ động của hương ổi, khiến hương thơm càng sánh, càng đậm hơn.Hương ổi cũng gợi nên ko gian rất làng quê với những ngõ xóm sum suê cây lá, đấy chính là hương vị mùa thu chỉ có riêng trong thơ Hữu Thỉnh. “Sương dùng dằng” – nghệ thuật nhân hóa, cho ta thấy dáng vẻ của sương cũng như đang lưu luyến, cố đi chậm thật chậm để hưởng thụ nốt cái ấm áp của mùa hè, nghe đâu nó chưa muốn bước hẳn sang thu. Với hệ thống hình ảnh lạ mắt, mô tả sinh động tác giả đã mô tả 1 cách tài tình những tín hiệu trước hết của mùa thu.Trước những dấu hiệu thu về lòng người nghe đâu cũng có sự băn khoăn, xôn xang. Tình thái từ “Chừng như” diễn tả xúc cảm mơ hồ, chưa xác định, nghe đâu thi sĩ vẫn còn tí đỉnh băn khoăn, tí đỉnh ngỡ ngàng: liệu có phải mùa thu đã tới thật ko? Khổ thơ là những cảm nhận tinh tế, mới mẻ của tác giả khi thu sang.Ẩn sau những chỉnh sửa của đất trời lúc sang thu là tâm hồn tinh tế của thi sĩ, là thú vui, hạnh phúc lúc thu về. Những băn khoăn của tác giả ở khổ thơ trên, đã được trả lời bằng những dấu hiệu của đất trời thấm đẫm chất thu:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuBắt đầu từ những khúc sông “lề mề”, chậm rãi chảy, ta ko còn thấy cái dữ dội, những dòng nước cuồn cuộn như mùa hè nữa nhưng mà thay vào đấy là dòng sông thu cực kỳ trong trẻo, yên ắng, chảy hiền hòa như đang ngẫm ngợi điều gì. Nghệ thuật nhân hóa khiến dòng sông như đang ngơi nghỉ sau 1 mùa hạ cuộn xiết chảy.Ngược lại những chú chim lại hấp tấp về phương Nam tránh rét, cùng lúc cũng gợi lên những toan lo, hối hả của cuộc sống đời thường. Hình ảnh rực rỡ nhất là đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu”. Nghệ thuật nhân hóa khiến đám mây vừa hư vừa thực, tái tạo được nhịp độ của thời kì. Cùng lúc tác giả cũng hữu hình hóa cánh cổng thời kì vốn vô hình qua hình ảnh đám đấy.Khoảnh khắc giao mùa hiện lên tinh tế, chân thật qua những câu thơ giàu chất tạo hình. Ông quả là 1 người tinh tế và mẫn cảm lúc nhìn nhận sự vật, hiện tượng trong giây phút giao mùa. Khổ thơ chung cuộc lại trình bày rõ hơn nữa sự tinh tế của tác giả trong việc khám phá những lay động của đất trời từ cuối hạ sang thu:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaHữu Thỉnh sử dụng cởi mở phép đối “vẫn còn – vơi dần” , “nắng – mưa” gợi sự chuyển di ngược chiều của các hiện tượng tự nhiên điển hình cho 2 mùa. Những cơn mưa mùa hè đã vơi dần, bớt dần; nắng cũng ko còn chói gắt, làm người ta lóa mắt nữa nhưng mà đã là ánh nắng mùa thu dịu nhẹ như màu mật ong.Dấu hiệu thu về đã rõ nét hơn bao giờ hết. Cái rực rỡ, tinh nhạy của Hữu Thỉnh còn được thể trong cách ông sắp đặt từ ngữ giảm dần về chừng độ: vẫn còn – vơi – bớt cho thấy sự nhạt dần của mùa hạ, và mùa thu mỗi ngày lại đậm nét hơn. Hai câu thơ cuối trình bày những chiêm nghiệm, nghĩ suy thâm thúy về cuộc đời, con người của tác giả:Sấm cũng bớt bất ngờBên hàng cây đứng tuổiCâu thơ vừa mang ý nghĩa tả chân lại vừa mang ý nghĩa tượng trưng. Trước hết về ý nghĩa tả chân: sấm là hiện tượng thiên nhiên, thường là tín hiệu của những cơn mưa rào mùa hạ. Sang thu tiếng sấm cũng trở thành bé hơn, ko còn đủ sức biến chuyển những hàng cây đã trải qua bao mùa thay lá nữa.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Kế bên đấy tiếng sấm còn để chỉ những bất định thất thường của cuộc đời, những gian khổ, thách thức nhưng mà mỗi chúng ta phải trải qua. Tương ứng với nghĩa tượng trưng của “sấm” , “hàng cây trung niên” là tượng trưng cho những con người trưởng thành, đã trải qua biết bao sóng gió, giông tố trong cuộc đời. Do đó, dù có thêm những thất thường, bất định cũng ko dễ dãi khiến họ lung lay, gục ngã; họ trở thành tĩnh tâm, thung dung hơn trước những biến cố, thăng trầm của cuộc sống.Bằng cảm quan nhạy bén, Hữu Thỉnh đã tuyệt vời đánh dấu giây phút giao mùa của đất trời từ hạ sang thu. Tái tạo bức tranh xinh xắn nhiều hương sắc, nhiều phong vị rất đặc thù của đất Bắc. Cộng với đấy là thể thơ 5 chữ giàu nhịp độ, tiếng nói mộc mạc giản dị nhưng mà cũng cực kỳ thâm thúy đã góp phần hình thành thành công của tác phẩm.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 3″Sang thu” là bài thơ ngũ ngôn của Hữu Thỉnh, từng được nhiều người ưa chuộng. Bài thơ gồm có 3 khổ thơ; mỗi khổ thơ 4 câu là 1 nét thu đẹp yên ả của đất trời, tạo vật trong buổi đầu thu – thu mới về, thu chợt tới.”Sang thu” trình bày 1 văn pháp nghệ thuật thanh, nhẹ, tài giỏi, diễn đạt những cảm nhận, những rung động man mác, bâng khuâng của tác giả trước vẻ đẹp và sự chuyển đổi diệu kì của tự nhiên trong buổi chớm thu. Nhân vật được cảm nhận là cảnh sắc mùa thu nơi đồng quê trên miền Bắc non sông ta.Với nhà thơ Xuân Diệu thì dấu hiệu đầu thu là sắc “mơ phai” của lá được bàn tay tạo hóa “dệt” nên giữa muôn nghìn cây:”Đây mùa thu đến, mùa thu tớiVới áo mơ phai dệt lá vàng.”(Đây mùa thu đến)Nhưng với Hữu Thỉnh là “hương ổi” của vườn quê được “‘phả vào” trong làn gió thu se lạnh. Cái hương vị nồng cháy đấy nơi vườn nhà nhưng mà tuổi thơ mỗi chúng ta sẽ mang theo mãi trong tâm hồn, đi suốt cuộc đời:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió dịu.””Phả” tức là bốc mạnh và tỏa ra thành luồng (Tự điển Tiếng Việt – Hoàng Phê). Hữu Thỉnh ko tả nhưng mà chỉ gợi, mang đến cho người đọc những liên tưởng về màu vàng ươm, về hương thơm phức, thơm ngát tỏa ra, bốc lên từ những trái ổi 9 nơi vườn quê trong những ngày cuối hạ, đầu thu. Vì gió thu “se” lạnh, nên hương ổi mới thêm nồng cháy phả vào đất trời và hồn người.Nhiều người đã biết: Thạch Lam, Vũ Bằng, Nguyễn Tuân, Bằng Sơn, Nguyễn Đình Thi, … đã viết thật hay về hương cốm Vòng (Hà Nội), 1 nét đẹp kính yêu về hương vị mùa thu của quê hương non sông:”Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mới…”(Tổ quốc – Nguyễn Đình Thi)”Hương ổi” trong bài “Sang thu” là 1 cái mới trong thơ, đặm đà màu sắc dân dã của Hữu Thỉnh.Sau “hương ổi” và “gió se”, thi sĩ nhắc đến sương thu. Cũng chẳng phải là “Sương thu lạnh… Khói thu xây thành” trong “Cảm thu tiễn thu” của Tản Đà. Cũng không phải là giọt sương lạnh và tiếng thu buồn những ngày xa xưa: “Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun” (Chinh phụ ngâm). Nhưng là sương thu chứa đầy tâm cảnh “dùng dằng” cố ý làm chậm rãi để kéo dài thời kì:”Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.”Sương thu đã được nhân hóa; 2 chữ “dùng dằng” diễn đạt rất thơ bước đi chầm chậm của mùa thu về. Nếu các từ ngữ “bỗng nhìn thấy” biểu thị xúc cảm kinh ngạc thì 2 chữ “chừng như” trình bày sự phỏng đoán 1 nét thu mơ hồ vừa chợt phát hiện và cảm nhận.Chữ “se” vần với chữ “về” (vần chân, vần bằng, vần cách) đã góp phần hình thành sự phong phú về vần điệu và giai điệu, khiến cho giọng thơ nhẹ nhõm, mênh mang gợi cảm.Không gian nghệ thuật của bức tranh “Sang thu” được mở mang, ở chiều cao, độ rộng của bầu trời với cánh chim bay và đám mây trôi, ở chiều dài của dòng sông qua khổ thơ thứ 2 tiếp theo:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”Sông mùa thu trên miền Bắc nước ta nước trong xanh, yên ả trôi: “Trắng xóa tràng giang, bằng lặng tờ” (“Tức cảnh chiều thu” – Bà Huyện Thanh Quan). Sông nước đầy nên mới “lề mề”, nhẹ trôi như cố tình chậm rãi, thiếu khẩn trương, để mất nhiều ngày giờ… Chim bay “hấp tấp”, đấy là những đàn cu ngói, những đàn sâm cầm, những đàn chim đổi mùa, tránh rét, từ phương Bắc bóng gió bay về phương Nam. Trong số đàn chim bay “hấp tấp” đấy phải chăng có những đàn ngỗng trời nhưng mà thi sĩ Nguyễn Khuyến đã nói đến trong “Thu vịnh”:”1 tiếng trên ko ngỗng nước nào?”Dòng sông, cánh chim, đám mây mùa thu đều được nhân hóa. Bức tranh thu trở thành hữu tình, chan chứa thi vị. Hữu Thỉnh ko dùng những từ ngữ như: lang thang, lửng lơ, dập dềnh, nhẹ trôi, … nhưng mà dùng chữ vắt.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})”Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”Mây như kéo dài ra, vắt lên, đặt ngang trên bầu trời, buông thõng xuống. Câu thơ tả đám mây mùa thu của Hữu Thỉnh khá hay và lạ mắt: cách chọn từ và dùng từ rất thông minh.Khổ thơ cuối nói lên 1 vài cảm nhận và suy ngẫm của thi sĩ lúc nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Nắng, mưa, sấm, những hiện tượng của tự nhiên trong thời khắc giao mùa: mùa hạ – mùa nhận được Hữu Thỉnh cảm nhận 1 cách tinh tế. Các từ ngữ: vẫn còn, đã vơi dần, cũng bớt bất thần, gợi tả rất hay thời lượng và sự hiện hữu của sự vật, của tự nhiên như nắng thu, mưa thu, tiếng sấm buổi đầu thu. Mùa hạ như còn níu giữ. Nắng, mưa, sấm mùa hạ như còn vấn vương hàng cây và đất trời. Nhìn cảnh vật sang thu buổi giao mùa, từ ngoại cảnh đấy nhưng mà thi sĩ suy ngẫm về cuộc đời. “Sấm” và “hàng cây trung niên là những ẩn dụ hình thành tính hàm nghĩa của bài “Sang thu”. Nắng, mưa, sấm là những bất định của tự nhiên, còn mang ý nghĩa biểu trưng cho những chỉnh sửa, chuyển đổi, những gian truân thách thức trong cuộc đời. Hình ảnh “hàng cây trung niên” là 1 ẩn dụ nói về lớp người đã trải đời, được tôi rèn trong nhiều gieo neo, gian truân:”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Hữu Thỉnh viết bài thơ “Sang thu” vào đầu những 5 80 của thế kỉ trước. Khi bấy giờ, non sông ta tuy đã được độc lập và hợp nhất nhưng mà đang đứng trước nhiều gian truân, thách thức mới về kinh tế, về xã hội. Hai cấu kết bài thơ mang hàm nghĩa khẳng định khả năng cứng cỏi và tốt đẹp của quần chúng ta trong những 5 tháng gieo neo, gian truân đấy.”Sang thu” là 1 bài thơ hay của Hữu Thỉnh, được in trong tập thơ “Từ hào chiến đấu đến thị thành” xuất bản vào tháng 5/1985. Bao xúc cảm dâng đầy trong những vần thơ đẹp, hữu tình, nên thơ. Nhà thơ ko sử dụng bút màu để vẽ nên những cảnh thu, sắc thu đặc sắc. Chỉ là 1 số nét chấm phá, tả ít nhưng mà gợi nhiều nhưng mà tác giả đã làm hiện lên cái hồn ghi âm nhẹ, trong trắng, yên ả, bát ngát… đầy thi vị.Nghệ thuật nhân hóa và ẩn dụ, cách chọn lựa từ ngữ khá tinh tế là những thành công của Hữu Thỉnh để lại dấu ấn đẹp và thâm thúy trong “Sang thu”. Thơ ngũ ngôn trong “Sang thu” trình bày 1 cách cảm, cách nghĩ, cách diễn tả mới mẻ, lắng đọng và hồn nhiên. “Sang thu” là 1 tiếng lòng trang trải, gửi gắm, báo mùa thu của quê hương non sông; 1 tiếng thu , tha thiết.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 4Vào cuối 5 1977, lúc chiến tranh đã kết thúc, hòa bình lập lại, trong 1 buổi chiều thu, ra ngoại ô Hà Nội, tới thăm 1 vườn ổi 9, hương vị dịu dịu… 1 chút ngỡ ngàng, 1 chút xao xuyến, Hữu Thỉnh tức cảnh sinh tình. Trong ánh nắng hoàng hôn vàng óng, bài thơ Sang thu có mặt trên thị trường. Hãy hình dung ta đang cộng với thi sĩ đứng giữa vườn ổi nhưng mà ngâm nga bài thơ hoàn hảo của ông.”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềSông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuVẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ, cô đọng, hàm súc. Cả bài thơ là giọng điệu nhẹ nhõm, thỉnh thoảng trầm lắng suy tư. Bài thơ là sự rung động của hồn thơ trước tự nhiên lúc đất trời sang thu, 1 bức tranh giao mùa tuyệt đẹp.Mở màn bài thơ, người đọc có thể nhìn thấy ngay cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh lúc tiết trời sang thu:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se”.Từ “bỗng” trình bày sự đột ngột, bỗng nhiên trong cảm nhận. Nhưng chính cái bất thần đấy mới thật nên thơ và cute trong 1 buổi chiều thu ở làng quê Bắc Bộ, thi sĩ đã chợt nhìn thấy điều gì? “Hương ổi phả vào trong gió se”. Tại sao lại là hương ổi chứ chẳng phải là các hương vị khác? Người ta có thể đưa vào bức tranh mùa thu các hương vị ngọt ngào của ngô đồng, cốm xanh, hoa ngâu… nhưng mà Hữu Thỉnh thì ko. Đứng giữa vườn ổi 9 vàng, giữa tiết trời cuối hạ đầu thu, ông nhìn thấy hương vị chua chua, hơi ngọt của những quả ổi 9 vàng ươm. Hương vị đấy đơn sơ, mộc mạc, đồng nội, rất không xa lạ với quê hương. Thế nhưng mà ít người nào nhìn thấy sự lôi cuốn của nó. Bằng cảm nhận thật tinh tế, bằng khứu giác, thị giác, thi sĩ đã chợt nhìn thấy những tín hiệu của tự nhiên lúc mùa thu lại về. Chúng ta thật sự rung động trước cái “bỗng nhìn thấy” đấy của tác giả. Chắc hẳn thi sĩ phải gắn bó với tự nhiên, với quê hương lắm, nên mới có được sự cảm nhận tinh tế và mẫn cảm như thế?Tín hiệu của sự chuyển mùa còn được trình bày qua ngọn gió se mang theo hương ổi 9. Gió se là làn gió nhẹ, thoáng chút hơi lạnh, còn gọi là gió heo may. Ngọn gió se se lạnh, se se thổi, thổi vào cảnh vật, thổi vào lòng người 1 cảm giác mơn man, xao xuyến. Từ “phả” được dùng trong câu thơ “Phả vào trong gió se” mới lạ mắt làm sao! Nó diễn đạt được vận tốc của gió, vừa góp phần trình bày sự bỗng nhiên trong cảm nhận: hương ổi có sẵn nhưng mà chẳng người nào nhìn thấy, thế nhưng mà Hữu Thỉnh đã bỗng nhiên nhìn thấy và xao xuyến vì cái hương đồng gió nội đấy.Không chỉ có hương ổi trong “gió se”, tiết trời sang thu còn có hình ảnh:”Sương dùng dằng qua ngõ”Từ “dùng dằng” gợi nhiều liên tưởng. Tác giả nhân hóa làn sương nhằm diễn đạt sự cố ý đi chậm rãi của nó lúc đi lại. Nó bay qua ngõ, giăng mắc vào giậu rào, hàng cây khô trước ngõ xóm đầu thôn. Nó có cái vẻ duyên dáng, yểu điệu của 1 làn sương, 1 hình bóng thanh nữ hay của 1 người con gái nào đó. Đâu chỉ có thế, cái hay của từ láy “dùng dằng” còn là gợi tâm cảnh. Sương lề mề hay lòng người đang tư lự hay tâm cảnh tác giả cũng “dùng dằng”?Khổ thơ thứ nhất khép lại bằng câu thơ: “Chừng như thu đã về”.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})”Chừng như” ko có tức là ko cứng cáp nhưng mà trình bày cái ngỡ ngàng, kinh ngạc và chút bâng khuâng. Từ ngọn gió se mang theo hương Ổi 9 thơm, vàng ươm nơi vườn tược tới cái duyên dáng yểu điệu của 1 làn sương cứ dùng dằng ko vội vã trước ngõ, tác giả đã nhìn thấy sự chuyển mình nhẹ nhõm nhưng mà khá rõ rệt của thời tiết và tự nhiên trong giây phút giao mùa bằng đôi mắt tinh tế và tâm hồn mẫn cảm của 1 nhà thơ yêu tự nhiên, yêu mùa thu gắn bó với cuộc sống nơi làng quê, của 1 người lính đã trải đời qua những 5 tháng chiến tranh. Nếu chẳng phải là Hữu Thỉnh, liệu ta có cảm thu được cái duyên hương thu, có được cái tâm cảnh như thi sĩ ko?Chùng chình hoa quan họNở tím bên sông ThươngNắng thu đang trải đầyĐã trăng non múi bưởiBến cần con nghé đựcCả chiều thu sang sông?(Chiều sông Thương)Sang thu đậm chất dân gian làng quê dân dã, mang đậm hơi thở của ruộng đồng, nhưng mà vẫn rõ nét triết lí.”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”.Mưa bớt dần, sấm mùa hạ ít đi lúc sang thu, hàng cây ko còn phải giật thột đột ngột. Ấy là quy luật thiên nhiên. Nhưng 2 câu thơ còn có ý nghĩa hàm ngôn: “Sấm” là những âm vang, tiếng động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” chính là những con người trải đời, trung niên và họ sẽ vững vàng hơn trước ảnh hưởng của ngoại cảnh.Khi sáng tác Sang thu, Hữu Thỉnh cộng với dân tộc vừa trải qua những 5 tháng tàn khốc của chiến tranh. Cuộc chinh chiến đấy như 1 mùa hạ oi ả, bức bối. Sống những 5 tháng hòa bình, vào 1 buổi chiều thu êm đềm yên bình ở làng quê, tác giả cảm nhận sự thanh thản trong tâm hồn như “sông được khi lề mề” bởi trước kia dẫu muốn con người cũng không thể lề mề, dùng dằng, bởi thế dẫu có gặp sóng gió cuộc đời, tác giả vẫn “tĩnh tâm bằng lòng chống chọi, ko trở lực nào đánh gục được”. Hai câu thơ chất chứa suy tư và trải nghiệm về con người và cuộc sống.Nếu ở khổ 1, tình trạng xúc cảm của tác giả mới chỉ là “bỗng”, “chừng như”, thì ở khổ còn lại, sự chuyển di của mùa thu đã được chi tiết hóa bằng những sắc thái thay đổi của tạo vật:”Sông được khi lề mềChim mở đầu hấp tấp”.Tại sao sông thì “lề mề” còn chim lại “hấp tấp”? Đây là những cảm nhận rất tinh tế và có cơ sở khoa học nhưng mà vẫn giàu sức biểu cảm. “Sông được khi lề mề” vì sang thu sông mở đầu cạn, chảy chậm lại, ko cuồn cuộn ồ ạt như mùa hè, rất thảnh thơi và đi lại chậm chạp. Còn những đàn chim hấp tấp vì mùa hè chim trú mưa, ít có dịp kiếm mồi. Hiện giờ sang thu khô ráo hơn, chúng tranh thủ đi kiếm mồi và trú rét ở phương Nam lúc trời ấm áp. Hai hoạt động nghe đâu có vẻ đối lập nhau, nhưng mà với lối nhân hóa, Hữu Thỉnh đã phả hồn người vào vật, tác giả đã khiến cho con sông trở thành duyên dáng, gần người hơn, trình bày 1 ko gian đẹp, khêu gợi hồn thơ.Tín hiệu sang thu còn được mô tả rất sinh động qua hình ảnh:”Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”.Đây là 1 liên tưởng thông minh, thú vị. Mây mùa hạ thường xám xịt, đen kịt tạo cảm giác nặng nề. Mây mùa thu trong veo, xanh ngắt. “Da trời người nào nhuộm nhưng mà xanh ngắt” (Nguyễn Khuyến). Sự thực, chẳng hề có đám mây nào như thế. Tại sao có sự phân chia rành mạch, mắt nhận ra được trên bầu trời. Ấy là đám mây trong liên tưởng, hình dung của tác giả. Nhưng chính cái hình ảnh mùa hạ nối với mùa thu bởi nửa đám mây lờ lững, cũng lề mề, dùng dằng, bảng lảng trên tầng ko khiến cho người đọc cảm nhận ko gian và thời kì khi chuyển mùa mới đẹp làm sao! Có thể nói đây là 2 câu thơ hấp dẫn nhất trong bài và điển hình nhất của tiết trời sang thu.Nhà thơ cảm nhận những biểu thị nào khác của thời tiết lúc chuyển hạ qua thu?”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưa”.Đại từ phiếm chỉ “bao lăm” diễn đạt số nhiều. Không đếm được. Làm sao đếm được nắng, nhưng mà tác giả cảm nhận rằng cuối hạ đầu thu đã bớt nồng cháy, oi ả, tia nắng đã bớt đặc sắc và những cơn mưa rào ồ ạt cũng đã thưa dần, ko chỉ vơi nhưng mà mưa cũng ít dần.Hữu Thỉnh cũng đã có những câu thơ, đoạn thơ gần tứ thơ này nhưng mà ko tài giỏi, bất thần, thú vị bằng. Chẳng hạn:”Đi suốt cả ngày thuVẫn chưa về tối nao”Sang thu là 1 khúc giao mùa nhẹ nhõm, thơ mộng, bâng khuâng nhưng mà cũng thầm thị triết lí, đã nối liền hành trình thơ thu dân tộc, góp 1 tiếng thu thắm thiết về mùa thu quê hương, mang đến cho chúng ta tình quê hương non sông qua nét đẹp mùa thu Việt Nam.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 5Cũng như mùa xuân, mùa thu luôn là đề tài gợi nhiều xúc cảm cho các thi nhân. Mỗi người lại có cách nhìn, cách mô tả rất riêng, mang đậm dấu ấn tư nhân của mình. Có thi sĩ, mùa thu là dáng liễu buồn, là màu áo mờ phai, là tiếng đạp lá vàng của con nai ngờ ngạc. Hữu Thỉnh cũng góp vào hợp tuyển thơ mùa thu của dân tộc 1 cái nhìn mới mẻ. Ông là thi sĩ viết nhiều, viết hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn, về mùa thu. Những vần thơ thu của ông mang xúc cảm bâng khuâng, vấn vương trước đất trời trong trẻo đang chuyển biến nhẹ nhõm. Điều này trình bày rõ qua bài “Sang thu” được ông sáng tác cuối 5 1977.Bài thơ diễn đạt tâm cảnh ngỡ ngàng trước cảnh đất trời đang chuyển biến giao mùa từ hạ sang thu.Không như những thi sĩ khác, cảm nhận mùa thu qua sắc vàng của hoa cúc, của lá ngô đồng hay qua tiếng lá vàng rơi xạc xào. Hữu Thỉnh đón chờ mùa thu với 1 hương vị khác: Hương ổi.”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se””Bỗng nhìn thấy” là 1 tình trạng chưa được sẵn sàng trước, như là vô tình, quá bất ngờ để cảm nhận, giữa những âm thanh, hương vị và màu sắc đặc thù của đất trời khi sang thu. Nhà thơ nhìn thấy dấu hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió nhè nhẹ, lành lạnh se khô mang theo hương ổi. “Phả” là 1 động từ mang ý ảnh hưởng được dùng như 1 cách khẳng định sự hiện ra của hơi thu trong ko gian: “hương ổi”, 1 mùi hương ko dễ nhìn thấy, bởi hương ổi chẳng phải là 1 mùi hương thơm ngát hương, nồng cháy nhưng mà chỉ là 1 mùi hương thoảng đưa êm dịu trong gió đầu thu, nhưng mà cũng đủ để đánh thức những xúc cảm trong lòng người.Không chỉ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác, xúc giác nhưng mà thi sĩ còn cảm nhận màn sương thu trong phút giao mùa. Màn sương chừng như cũng muốn hưởng thụ toàn vẹn giây phút vào thu nên dùng dằng chưa muốn dời chân:”Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Từ láy tượng hình “dùng dằng” gợi cảm giác về sự bịn rịn ngập dừng, làm ta như thấy 1 sự chùng chình, gợi cảnh thu chân thật trong yên ắng, thư thả, thanh bình. “Chùng chình” là sự đứt quãng ăn nhịp, đi lại chầm chậm hay cũng chính là sự rung động trong tâm hồn thi sĩ? 1 chút ngỡ ngàng, 1 chút bâng khuâng, thi sĩ phát xuất hiện vẻ đẹp rất riêng của ko gian mùa thu. “Chừng như” là 1 từ tình thái diễn đạt tâm cảnh của tác giả lúc phát hiện sự hiện hữu của mùa thu. Sự góp mặt của màn sương buổi sáng cộng với hương ổi đã làm cho thi sĩ giật thột thảng thốt. Không phải là những hình ảnh đã trở thành ước lệ nữa nhưng mà là cụ thể thật mới mẻ, bất thần. Có nhẽ với Hữu Thỉnh, làn hương ổi rất quen với người Việt Nam, nhưng mà rất lạ với thơ được tác giả đưa vào 1 cách cực kỳ thiên nhiên.Rồi mùa nhận được quan sát ở những ko gian rộng hơn, nhiều tầng bậc hơn:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vàCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Nếu ở khổ 1, mùa thu mới chỉ là sự đoán định với nhiều ít bỡ ngỡ, thì ở khổ thơ này, tác giả đã có thể khẳng định: Thu tới thật rồi. Thu có mặt ở khắp nơi, rất hiện ảnh, chi tiết. Dòng sông ko còn cuồn cuộn dữ dội như những ngày mưa lũ mùa hạ nhưng mà trôi 1 cách lề mề, thanh thản. Mọi đi lại nghe đâu có phần chậm lại, chỉ riêng loài chim là mở đầu hấp tấp. Trời thu lạnh khiến cho chúng phải sẵn sàng những chuyến bay chống rét lúc đông về. Phcửa ải tinh tế lắm mới có thể nhìn thấy sự mở đầu hấp tấp trong những cánh chim bay bởi mùa thu chỉ vừa mới chớm, rất nhẹ nhõm, rất dịu dàng. Điểm nhìn của thi sĩ được nâng dần lên từ dòng sông, rồi đến bầu trời cao rộng:(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})”Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Cảm giác giao mùa được Hữu Thỉnh diễn đạt thật thú vị. Đây là 1 phát hiện rất mới và lạ mắt của ông. Mùa thu mới mở đầu thành ra mây mùa hạ mới an nhàn, duyên dáng “vắt nửa mình sang thu”. Đám mây như 1 dải lụa mềm trên bầu trời đang còn là mùa hạ, nửa đang nghiêng về mùa thu. Bức tranh chuyển mùa thành ra càng trở thành sinh động và giàu sức biểu cảm.Ở khổ cuối, giây phút giao mùa ko còn được thi sĩ diễn đạt bằng cảm nhận trực tiếp nhưng mà bằng sự suy ngẫm, chiêm nghiệm:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng mà đang nhạt dần. Những ngày giao mùa này đã vơi đi những cơn mưa rào ồ ạt. Vẫn là nắng, vẫn là mưa, sấm như mùa hạ nhưng mà chừng độ đã khác rồi. Khi này, những tiếng sấm bất thần cùng những cơn mưa rào ko còn nhiều nữa. Hai câu thơ cuối gợi cho ta nhiều nghĩ suy, liên tưởng thú vị.”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Giọng thơ trầm hẳn xuống, câu thơ ko thuần tuý chỉ là gượng gập kể, là sự cảm nhận nhưng mà còn là sự suy ngẫm, chiêm nghiệm. Cụm từ “hàng cây trung niên” gợi cho người đọc nhiều liên tưởng. Đời người như 1 loài cây, cũng non tơ, trưởng thành rồi già cỗi. Phcửa ải chăng, cái trung niên của cây chính là cái trung niên của đời người. Hình ảnh vừa có ý nghĩa tả chân, vừa có ý nghĩa tượng trưng. Vẻ 9 chắn, điềm tĩnh của hàng cây trước sấm sét, bão giông vào khi sang thu cũng chính là sự trải đời, 9 chắn của con người lúc đã trung niên. Phcửa ải chăng mùa thu của đời người là sự khép lại những tháng ngày sôi nổi xốc nổi của tuổi xanh, để mở ra 1 mùa mới, 1 ko gian mới trầm lặng, điềm đạm, vững vàng hơn. Ở tuổi “sang thu”, con người ko còn bất thần trước những ảnh hưởng thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời.Bấy lâu, mùa thu thường gắn liền với hình ảnh lá vàng rơi ngoài ngõ, lá khô kêu xạc xào… Và ta ngỡ như chỉ những sự vật đấy mới chính là đặc điểm của mùa thu. Nhưng tới với “Sang thu” của Hữu Thỉnh, người đọc chợt nhìn thấy 1 làn hương ổi, 1 màn sương, 1 dòng sông, 1 đám mây, 1 tia nắng. Những sự vật gần gụi thế cũng làm nên những đường nét riêng của mùa thu Việt Nam và chính điều này đã làm nên sức lôi cuốn của “Sang thu”.Bài thơ kết câu theo 1 trình tự thiên nhiên. Ấy cũng là diễn biến mạch xúc cảm của tác giả vào khi sang thu. Bài thơ gợi cho ta tưởng tượng 1 bức tranh tự nhiên tươi đẹp vào thời khắc giao mùa hạ – thu ở vùng nông thôn Bắc Bộ. Những câu thơ của Hữu Thỉnh như có 1 chút gì đấy trầm lặng, bí hiểm, rất hợp với cách nghĩ, cách nói của người thôn dã. Bài thơ giúp ta cảm thu được tình cảm tha thiết, tâm hồn tinh tế của thi sĩ giàu lòng yêu tự nhiên của thi sĩ.Bài thơ ngắn với thể thơ 5 chữ mộc mạc, tiếng nói giản dị nhưng mà ý nghĩa thâm thúy, hình ảnh đơn sơ nhưng mà gợi cảm. Hữu Thỉnh đã phác họa 1 bức tranh tự nhiên tuyệt đẹp bằng nhiều xúc cảm tinh nhạy. Đọc thơ Hữu Thỉnh ta càng cảm thấy yêu quê hương non sông hơn, càng cảm thấy mình cần phải ra công góp phần xây dựng quê hương càng ngày càng giàu đẹp.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 6Mùa thu luôn là đề tài khiến thi nhân phải chạnh lòng thương mến bởi đấy là mùa của những gì nhẹ nhõm và dịu êm nhất, mùa của sự yên ắng và những rung động thâm thúy nhất. Mùa thu đi vào thơ Nguyễn Khuyến bình dị, gần gụi; đi vào thơ Nguyễn Đình Thi là tiếng vọng từ non sông nghìn đời. Còn mùa thu của Hữu Thỉnh qua bài thơ “Sang thu” thật đẹp, thật nên thơ và trữ tình, và tấm lòng của thi sĩ cũng thật duyên. Bài thơ đã phác họa thành công sự chuyển mùa kỳ diệu của đất trời và của lòng người.”Sang thu” là 1 bài thơ tái tạo lại 1 cách nhẹ nhõm sự chuyển mùa tinh tế, trời đất khi sang thu có chút gì đấy lúng túng, có chút gì đấy ngập dừng và hơn hết là sự ngỡ ngàng, bổi hổi của thi sĩ lúc nhìn thấy sự chỉnh sửa của trời đất. Mùa thu về, mùa thu mang đến cho con người ta những nhạc điệu dịu êm nhất.Tín hiệu của mùa thu trong thơ Hữu Thỉnh thực thụ rất bình dị và gần gụi, chẳng phải là hương cốm mùa thu, chẳng phải mặt hồ yên ắng, cũng chẳng phải những mùa lá rụng. Mùa thu trong thơ ông chính là “hương ổi”, là thứ hương đặc thù của vùng quê Việt Nam mỗi lúc thu về.Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió sePhcửa ải thật tinh tế, thật khôn khéo tác giả mới có thể nhìn thấy được thứ hương rất mực nhẹ nhõm và có thể bị gió cuốn đi khi nào. Cụm từ “bỗng nhìn thấy” giống như 1 phát hiện mới, 1 sự kinh ngạc rất lôi cuốn như lúc khám phá ra điều gì đấy xinh xắn. Đây là cụm từ diễn ra tình trạng ngỡ ngàng của tác giả lúc nhìn thấy mùa thu đã chạm ngõ chỉ với “hương ổi”, mùi hương đồng nội thân quen khiến những người con xa quê khó quên được. Mùi hương ổi đấy đã “phả” vào trong “gió se” đầu mùa thu dịu nhẹ, se sắt. Động từ “phả” đã làm toát lên thần thái của mùa thu, của hương ổi. Nó diễn đạt sự quyện chặt vào, sự gắn kết giữa hương ổi và làn gió đầu mùa.Chỉ qua 2 câu thơ đầu, Hữu Thỉnh đã đem đến cho người đọc 1 cảm nhận mới về mùa thu, về sự chuyển mùa tinh tế nhất, về những điều bình dị ở bao quanh chúng ta.Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềHai câu thơ rất duyên, rất tinh tế nhưng mà rất thâm thúy, gợi lên sự mơ hồ của phút chốc chuyển mùa. Hình ảnh “sương dùng dằng qua ngõ” khiến người đọc hình dung ra quang cảnh sương đang ngập dừng giăng mắc ở đầu ngõ. Từ láy “dùng dằng” dùng rất đắt, đã làm toát lên thần thái của mùa thu, ko vội vã, hồ hởi nhưng mà luôn hình thành sự mơ hồ và mung lung nhất. Tác giả phải thốt lên “chừng như”, là chưa cứng cáp, ko cứng cáp nhưng mà thực ra là tác giả tự khẳng định rằng mùa thu về thật rồi.Có nhẽ mùa thu đã sang, là mùa thu của đất trời và mùa thu của lòng người bát ngát, nhiều tâm cảnh. Tới khổ thơ thứ 2 thì nghe đâu mùa thu đã hiện rõ ra từng đường nét hình khối trong cảm nhận của tác giả:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuNước mùa thu dâng lên theo mùa “lề mề”, những cánh chim trời mở đầu “hấp tấp” bay. Thiên nhiên lúc mùa thu về có chút gì đấy vội vã, gấp gáp hơn và nặng trĩu hơn nhưng mà vẫn giữ được thần thái đặc thù nhất. Đường nét của mùa thu hiện lên rất rõ nét, ko còn mơ hồ như ở khổ thơ thứ nhất nữa. Đây cũng là giai đoạn và là sự chuyển biến trong tự nhiên và trong nhận thức của tác giả. Sự quan sát tinh tế, kĩ càng của tác giả còn trình bày ở cách nhìn “đám mây mùa hạ” như “vắt” sang thu. Thật tài giỏi, thật khôn khéo và nghe đâu ông chạnh lòng với mùa thu, khí thu, vị thu rất nhiều nên mới hình dung ra viễn tượng đám mây cao trên trời như đang chuyển mình cùng nhịp đập của mùa thu.Từ “vắt” dùng rất hay, rất lạ mắt đã diễn đạt được giai đoạn chuyển mình của mùa thu rất uyển chuyển, ăn nhịp. Mùa thu có chút gì đấy lạ mắt, nghịch ngợm và cũng ko kém phần duyên dáng qua cảm nhận của Hữu Thỉnh. Mùa thu đã tới thật rồi, mùa thu mang theo những gì tinh khôi, nhẹ nhõm và dịu êm nhất.Bức tranh chuyển mùa qua lời thơ Hữu Thỉnh thực thụ mềm mại, nhẹ nhõm và uyển chuyển biết bao. Ấy chính là cái Tài của tác giả, tài dùng chữ vẽ tranh.Điều bất thần nằm ở khổ thơ cuối, mùa thu đã thực thụ tới rồi và đất trời đã có những chuyển biến khiến con người có thể nhìn thấy, nhưng mà tác giả đã chiêm nghiệm mùa thu bằng cách nhìn nhận của 1 đời người:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây đứng tuổiMùa thu có nắng, là thứ nắng dịu nhẹ và tinh khôi, thứ nắng có chút se se lạnh của gió đầu mùa. Thiên nhiên mùa thu cũng trở thành yên ắng và trầm mặc hơn. Tiếng sấm ko còn khiến con người giật thột nữa nhưng mà nó trở thành lặng thầm hơn trên hàng cây trung niên. Tác giả đã đúc kết chiêm nghiệm và sự trải đời của 1 đời người qua sự liên tưởng tới “hàng cây trung niên”. Tiếng sấm và hàng cây ở 2 câu thơ cuối nghe đâu là hiện thân của những con người trải đời, đã qua công đoạn tuổi xanh xốc nổi, nhiều lập cập. Ở công đoạn con người ta “trung niên” mọi thứ cần cứng cáp và đứng đắn, yên ắng hơn. Tác giả đã mượn hình ảnh “hàng cây trung niên” để nói lên đời người hầu tuổi xế chiều, cũng như mùa thu vậy; có chăng mùa thu là mùa của tuổi con người ta ko còn trẻ trung nữa. Nhịp đập của mùa thu, sự đi lại của mùa thu rất nhẹ nhõm và yên ả. Có nhẽ lúc con người ta trải qua tuổi xốc nổi, tới 1 khi nào đấy cần điềm nhiên nhìn lại và nhẹ nhõm cảm nhận chúng. Khổ thơ cuối với giọng điệu trầm lắng khiến người đọc nhìn thấy rất nhiều điều trong cuộc sống này đáng suy ngẫm.Hữu Thỉnh với bài thơ “Sang thu” lạ mắt và thú vị, cách cảm nhận tinh tế nhẹ nhõm cùng những chiêm nghiệm đáng suy ngẫm đã làm cho người đọc có cái nhìn nói chung và mới mẻ hơn về mùa thu. Gấp trang sách lại, mùa thu của Hữu Thỉnh vẫn còn quanh quẩn đâu đây trong trí tuệ của mỗi chúng ta.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 7Nhà thơ Hữu Thỉnh tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh 5 1942, quê ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc. 5 1963, Hữu Thỉnh tòng ngũ, vào binh chủng Tăng – Thiết giáp rồi biến thành cán bộ văn hóa, tuyên huấn trong quân đội và mở đầu sáng tác thơ. Ông là ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam các khóa III, IV, V. Từ 5 2000, Hữu Thỉnh giữ chức phận Tổng thư kí Hội Nhà văn Việt Nam.Hữu Thỉnh là thi sĩ đi nhiều, viết nhiều và có 1 số bài thơ rực rỡ về con người cùng cuộc sống ở nông thôn. Bài thơ Sang nhận được sáng tác vào cuối 5 1977, in lần trước hết trên báo Văn nghệ. Nội dung trình bày tâm cảnh bâng khuâng, xao xuyến của thi sĩ trước những chuyển biến tinh tế của trời đất và là bức tranh tự nhiên tuyệt đẹp của nông thôn đồng bằng Bắc bộ khi giao mùa từ hạ sang thu.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềSông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuVẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Từ cuối mùa hạ sang đầu mùa thu, đất trời có những lay động nhẹ nhõm nhưng mà rõ rệt. Những lay động này đã được Hữu Thỉnh cảm nhận bằng sự rung động của trái tim nhà thơ và trình bày qua những hình ảnh thơ mộng, giàu sức biểu cảm.Ở khổ thơ đầu, tín hiệu của mùa thu chẳng phải là Ngô tương đồng diệp lạc, Thiên hạ cộng tri thu như trong thơ cổ; cũng chẳng phải là Rặng liễu quạnh vắng đứng chịu tang, Tóc buồn buông xuống; lệ nghìn hàng như trong thơ Xuân Diệu cách đây 2 phần 3 thế kỉ. Vốn hiểu biết nhiều về nông thôn nên Hữu Thỉnh đã đưa vào bài thơ những hình ảnh đơn sơ, mộc mạc nhưng mà cực kỳ không xa lạ của quê hươngBỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềĐây là quang cảnh 1 sáng chớm thu ở làng quê Bắc Bộ. Trước hết thi sĩ bỗng nhiên nhìn thấy dấu hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió mang hương ổi 9. Gió se là làn gió nhẹ, thoáng chút hơi lạnh, còn gọi là gió heo may. Hương ổi gắn liền với bao kỉ niệm của thời thơ dại, là mùi vị của quê hương đã thấm đẫm trong tâm khảm thi sĩ và cứ mỗi độ thu về thì nó lại biến thành tác nhân gợi nhớ.Tiếp theo là hình ảnh màn sương giăng trước ngõ. Lập thu, tiết trời mát rượi. Sáng sớm và chiều tối thường có sương. Sương cũng là 1 trong những tín hiệu của mùa thu. Sương dùng dằng qua ngõ như để nhắc nhở lòng người đang mong chờ rằng mùa thu đã đến. Nhà thơ ngỡ ngàng và phấn kích thầm thốt lên: Chừng như thu đã về.Hai từ bỗng và chừng như làm gia tăng cảm giác bâng khuâng, xao xuyến, rất đúng với tâm cảnh của thi sĩ trước quang cảnh mùa thu – nguồn cảm hứng vô tận của thơ, ca, nhạc, họa.Nhà thơ cảm nhận mùa thu bằng tất cả con người mình, tâm hồn mình. Khởi đầu là khứu giác: Bỗng nhìn thấy hương ổi, Phả vào trong gió se. Tiếp theo là thị giác mở mang để tiếp thu những dấu hiệu báo thu sang. Từ làn sương quấn quýt trong những rặng cây, lũy tre dọc theo lối ngõ cho tới dòng sông đã qua mùa lũ, giờ đây nhẹ nhõm, thanh thản trôi xuôi. Trên nền trời mùa thu trong xanh, những cánh chim nghe đâu cũng hấp tấp hơn.Cảm giác giao mùa được thi sĩ diễn đạt bằng 1 hình ảnh bất thần đầy thi vị: Có đám mây mùa hạ, Vắt nửa mình sang thu. Đây là hình ảnh rực rỡ mô tả cảnh mùa hạ chưa qua hẳn nhưng mà mùa thu đã đến. Ấn tượng về cái ồ ạt, mạnh bạo của những cơn mưa mùa hạ vẫn còn nguyên những nỗi bâng khuâng trước vẻ dịu dàng êm mát của mùa thu đã len nhẹ vào hồn từ khi nào chẳng rõ.Nắng cuối hạ vẫn còn nhưng mà đã bớt nồng cháy, đặc sắc và những cơn mưa rào ồ ạt cũng đã thưa dần:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaNhà thơ trình bày xúc cảm của mình rất thành công bình những từ ngữ diễn đạt cảm giác, tình trạng: bỗng, phả vào, dùng dằng, chừng như; lề mề, vắt nửa mình… Cả bài thơ là bức tranh tự nhiên tuyệt mĩ của trời đất khi vào nhận được tác giả vẽ nên bằng sự rung động tinh xảo của trái tim nghệ sĩ. Chính điều đấy làm cho mỗi từ ngữ, hình ảnh đều phập phồng sự sống.Ba khổ thơ, mười 2 câu thơ, câu nào cũng đẹp, cũng hay nhưng mà nét riêng của thời khắc giao mùa hạ – nhận được Hữu Thỉnh trình bày tập hợp nhất ở 2 câu thơ cuối bài:Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Hai câu thơ này có 2 tầng nghĩa. Tầng nghĩa thứ nhất tả chân hiện tượng sấm chớp và hình ảnh hàng cây trong cơn mưa cuối hạ. Tầng nghĩa thứ 2 là nghĩa hàm ngôn phê duyệt hình ảnh có thuộc tính ẩn dụ nghệ thuật. Sấm là những vang động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời; hàng cây trung niên hàm ý chỉ con người đã trải đời.Khi sang thu, tiếng sấm dữ dội và bất thần của những cơn mưa giông mùa hạ đã bớt đi. Hàng cây ko còn bị giật thột, run rẩy vì tiếng sấm. Nhà thơ Hữu Thỉnh hàn ôn rằng với hình ảnh có trị giá tả chân về hiện tượng tự nhiên này, ông muốn gửi gắm suy ngẫm của mình: Khi con người đã trải đời thì khả năng cũng vững vàng hơn trước những thách thức của cuộc đời.Bằng cảm nhận tinh tế và cách dùng từ thiên nhiên, chân thực, cùng nghệ thuật ẩn dụ, nhân hóa tài tình, Hữu Thỉnh đã vẽ nên bức tranh rực rỡ về thời khắc giao mùa hạ – thu ở nông thôn đồng bằng Bắc bộ. Với bài Sang thu, Hữu Thỉnh đã góp thêm 1 nét thu mang dấu ấn riêng của mình vào những chùm thơ thu hay và đẹp của thơ ca Việt Nam.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 8Có lẽ, trong 4 mùa xuân, hạ, thu, đông thì mùa thu thường gợi cảm hứng cho thi ca, nhạc họa nhiều nhất. Ta có thể bắt gặp chùm thơ Thu của Nguyễn Khuyến, “Tiếng thu” của Lưu Trọng Lư hay “Đây mùa thu đến” của Xuân Diệu… và cũng viết về đề tài mùa thu, thi sĩ Hữu Thỉnh với thi phẩm “Sang thu” đã có những cảm nhận về giây phút giao mùa chuyển từ cuối hạ sang đầu thu thật mới mẻ, tinh tế, nhẹ nhõm. Bài thơ được sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”, rất điển hình cho cá tính nghệ thuật thơ bé nhẹ, tha thiết, sâu lắng của Hữu Thỉnh.Mở màn bài thơ là những cảm nhận thuở đầu trước những dấu hiệu dịu nhẹ khi sang thu trong 1 ko gian thu rất gần và hẹp:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Dấu hiệu trước hết báo hiệu thời điểm của sự giao mùa từ cuối hạ sang thu là hình ảnh “hương ổi” bay phảng phất trong gió se. Hương ổi 9 thơm đấy, vừa không xa lạ lại vừa mới mẻ. Quen thuộc vì nó là hương thơm thường gắn liền với đồng quê, xóm thôn của người Việt, rất dân dã, mộc mạc. Nhưng nếu trong thơ xưa, các thi sĩ lúc mô tả cảnh thu thường gắn liền với ao thu, bầu trời thu hay bông hoa cúc vàng đặc sắc, 1 chiếc lá vàng khô… thì ở đây, Hữu Thỉnh lại cảm nhận dấu hiệu thuở đầu báo hiệu thời điểm của sự chuyển giao mùa hạ sang thu là hương ổi. Điều đấy đã hình thành sự mới mẻ trong cách cảm nhận và mô tả cảnh thu của thi sĩ. Hương thơm ngát của ổi 9 đã được tác giả mô tả qua động từ “phả”. Từ “phả” diễn đạt 1 mùi hương nồng cháy, đặm đà, lan tỏa trong gió se. “Gió se” là 1 loại gió chỉ có trong mùa thu, hơi khổ, se se lạnh. Và chính ngọn gió đầu mùa đấy đã đưa mùi hương bay tỏa ra khắp ko gian làm nên vẻ đẹp của mùa thu.Mùa thu đến ko chỉ có gió, có hương ổi nhưng mà còn có cả làn sương. Không gian thu lãng đãng hơi sương, tạo cho quang cảnh thu thêm lãng mạn. Làn sương được nhân hóa qua động từ “dùng dằng”, có chức năng gợi tả những làn sương mong manh, nhẹ nhõm như cố ý chậm lại, như bịn rịn chưa muốn bước hẳn vào thu. Ngõ ở đây vừa là ngõ thực của thôn làng, ngõ xóm; lại vừa là ngõ cửa của thời kì như chao nghiêng ranh giới giữa 2 mùa, mùa hạ thì chưa muốn qua nhưng mà mùa thu thì chưa muốn đến.Xúc cảm trước của thi sĩ trước những dấu hiệu mùa thu đã được tác giả diễn đạt qua từ “bỗng”, trình bày sự ngỡ ngàng, kinh ngạc, bất thần lúc phát xuất hiện những dấu hiệu đấy. Và tự nhiên, trời đất đã được tác giả mở lòng ra nhưng mà đón chờ bằng tất cả các cảm quan với những rung động thật tinh tế, nhẹ nhõm: khứu giác (mùi hương ổi), xúc giác (gió se), thị giác (sương dùng dằng). Từ tất cả các dấu hiệu trên (gió, hương, sương) tác giả đi tới kết luận: “Chừng như thu đã về”. Đây là 1 sự phỏng đoán bằng cảm giác, bằng linh cảm của tâm hồn. “Chừng như” là từ tình thái trình bày sự tin cậy thấp, chưa cứng cáp, vẫn còn mơ hồ. Trạng thái xúc cảm này ko chỉ thích hợp với cảnh thu nhưng mà cũng rất thích hợp với logic tâm cảnh. Bởi những dấu hiệu của mùa thu đều là những dấu hiệu vô hình, ko có hình khối, màu sắc rõ ràng, chi tiết nên thi sĩ mới có xúc cảm ngỡ ngàng, bâng khuâng, có phần hơi lúng túng trước dấu hiệu mùa thu.Giả dụ khổ thơ đầu, ko gian nhận được co hẹp trong 1 ko gian rất gần và hẹp thì đến khổ 2, ko gian thu đã được mở mang về biên độ với tầm nhìn cao và xa hơn, từ mặt đất lên bầu trời:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Hình ảnh dòng sông được nhân hóa qua từ láy “lề mề”, nghĩa là chậm rãi, thư thả. Dòng sông ko còn cuồn cuộn, gấp gáp chảy trước những cơn mưa lũ của mùa hạ nữa nhưng mà thay vào đấy, nó trở thành lắng lại, từ từ, nhẹ nhõm, lờ lững trôi. Nghe đâu, dòng sông cũng ngập dừng như muốn níu kéo mùa hạ, chưa muốn sang mùa thu. Ngược lại với sự “lề mề” của dòng sông là tình trạng “hấp tấp” của cánh chim đang mải miết bay đi tránh rét lúc chúng mở đầu cảm thu được cái se se lạnh của tiết trời đầu thu. Nghệ thuật đăng đối ở 2 câu thơ đầu hình thành hình ảnh thơ thật đẹp, rất chỉnh, giàu thuộc tính tạo hình, cùng lúc khiến cho ko gian thu trở thành rộng mở hơn, rất phóng khoáng.Khép lại khổ thơ là hình ảnh đám mây được nhân hóa với hành động “vắt nửa mình”. Hình ảnh thơ rất giàu thuộc tính tạo hình trong ko gian và có ý nghĩa diễn đạt sự chuyển di của thời kì. Đám mây trắng buốt mềm mại trải dài như 1 tấm lụa treo ngang trên bầu trời, rất nhẹ nhõm, duyên dáng. Và mây cũng chính là ranh giới chao nghiêng giữa 2 mùa hạ – thu. Cảnh vật trở thành vừa hư lại vừa thực, đấy là thành phầm của trí hình dung rất nên thơ và cực kỳ lạ mắt, mới mẻ của tác giả. Tóm lại, với 1 hệ thống những hình ảnh đẹp, giàu thuộc tính tạo hình trong ko gian, liên kết với nghệ thuật nhân hóa, tương phản, thi sĩ đã khắc họa thành công quang cảnh trời đất lúc mở đầu vào thu thật chân thật, tinh tế, nhẹ nhõm. Chắc chắn Hữu Thirnh phải là 1 ngòi bút tài năng, 1 tâm hồn nghệ sĩ và tình yêu tha thiết với tự nhiên tạo vật thì mới hình thành câu thơ viết về mùa thu đẹp, lãng mạn tới tương tự.Từ những xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến và những rung động mãnh liệt trước những giây phút giao mùa vào thu ở khổ 1, 2, thi sĩ chuyển sang giọng điệu suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.”Nhà thơ thật tinh tế và mẫn cảm lúc phát xuất hiện những chỉnh sửa về mặt thời tiết. Vẫn là sấm, mưa, nắng, những hiện tượng thời tiết của mùa hè nhưng mà trong giây phút giao mùa này đã có sự thay đổi về chừng độ. Cái nắng hot chói chang của mùa hạ đã dần nhạt màu, ko còn gay gắt như còn ở giữa mùa hạ; những cơn mưa rào bỗng nhiên ào ào kéo tới cũng đã vơi dần đi. Sấm chớp kéo theo những cơn dông lốc dữ dội cũng bớt đi, cũng trở thành lác đác hơn nhiều. Những từ như “vẫn còn”, “vơi dần”, “cũng bớt” đã có chức năng diễn đạt những hiện tượng của thiên nhiên đấy (sấm, mưa, nắng) đã giảm đi về chừng độ và cường độ lúc trời đất đang giao mùa cuối hạ, đầu thu rất nhẹ nhõm, khó nhận diện. Thế nhưng mà, với 1 tâm hồn tinh tế, mẫn cảm, thi sĩ đã phát xuất hiện sự chuyển biến đấy của tự nhiên, vũ trụ.Từ hiện tượng của thiên nhiên, thi sĩ suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời:”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên””Sấm” là hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng cho những ảnh hưởng của ngoại cảnh với những bất định của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” là những cành cây lâu 5, cành lá sum suê, rễ cắm sâu xuống lòng đất cực kỳ cứng cáp. Những hàng cây này đã trải qua biết bao lăm mùa bão giông với những biến thiên của trời đất. Và nó tượng trưng cho những con người trải đời đã đi qua biết bao lăm những gian truân, khó nhọc, nguy hiểm trên đường đời. Như vậy, bằng nghệ thuật ẩn dụ, thi sĩ trình bày sự suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời con người: con người trải đời sẽ trở thành vững vàng hơn trước những thách thức trong cuộc đời. Khi viết bài thơ này, Hữu Thỉnh mới chỉ hơn 3 mươi tuổi, đấy vậy nhưng mà Hữu Thỉnh đã tự cho rằng mình là người trải đời. Có nhẽ điều này xuất hành từ cảnh ngộ của ông xuất thân từ 1 người lính, đã trải qua biết bao lăm là gian truân, gian khổ, khó nhọc; với biết bao lăm tang thương, hi sinh, mất mát nơi mặt trận tàn khốc… nên đã đoàn luyện cho thi sĩ 1 khả năng cứng cỏi và nghị lực vươn lên, dám chống chọi với mọi bất định thất thường nhưng mà cuộc sống sẽ xảy ra. Đặt câu thơ “sấm cũng bớt bất thần” vào trong 1 hệ thống các câu thơ ở khổ 1, 2 như làn “sương dùng dằng qua ngõ” và “vắt nửa mình sang thu”, người đọc chợt nhìn thấy sự bịn rịn muốn níu kéo thời kì của thi sĩ lúc nhìn thấy sự sang thu của tạo vật cũng chính là sự “sang thu” của đời người…Bài thơ được viết theo thể 5 chữ, hình ảnh thơ đẹp, giàu sức gợi , tiếng nói trong trắng, giàu sức biểu cảm đã có chức năng diễn đạt những tình trạng của cảnh vật và sự cảm nhận tinh tế, mẫn cảm của thi nhân trước tự nhiên, vũ trụ đất trời lúc mở đầu sang thu. Đọc xong bài thơ, chúng ta thấy được sự mới mẻ trong cách cảm nhận mùa thu của Hữu Thỉnh, cùng lúc thấy được tình yêu đời, yêu tự nhiên non sông thâm thúy của thi sĩ.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 9Hữu Thỉnh là lứa tuổi thi sĩ trưởng thành trong thời gian kháng chiến chống Mỹ, thơ ông thường chứa đựng xúc cảm khẩn thiết, thật tâm và rất giàu chất suy tư, triết lý. Sang thu cũng là 1 tác phẩm tương tự. Bài thơ được khơi nguồn xúc cảm từ giây phút giao mùa nhưng mà đằng sau đấy còn là xúc cảm của tác giả về đời người khi sang thu.Thuộc tính suy tư, triết lí trong thơ Hữu Thỉnh được trình bày ngay từ đầu đề bài thơ. Sang thu ko chỉ là giây phút giao mùa của đất trời lúc hè đã qua và mùa thu đang cựa mình đi đến. Nhưng sang thu còn ẩn dụ về cuộc đời con người. Đây là thời khắc con người đã sang thu, đã trải qua biết bao sóng gió, cho nên cũng trở thành vững vàng hơn trước mọi cơn giông bão của cuộc đời.Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềTín hiệu trước hết nhưng mà tác giả cảm thu được chính là hương ổi, 1 mùi hương thật dung dị, đậm chất thôn dã. Hương ổi thật chủ động, thiên nhiên “phả vào trong gió se”. Với động từ “phả” tác giả đã mô tả được hương thơm đặm đà như sánh lại, quyện lại và ùa vào gió se đầu thu. Sau sự cảm nhận về thính giác, tác giả tiếp diễn cảm nhận mùa thu bằng thị giác với những đám sương dùng dằng đi qua ngõ. Nghệ thuật nhân hóa cùng từ láy “dùng dằng” đã khiến cho làn sương trở thành sinh động, có hồn. Câu thơ như gợi ra trước mắt người đọc hình ảnh những hạt sương lí tí, bé bỏng, giăng mắc với nhau tạo thành màn sương mỏng nhẹ. Dáng đi của nó cũng thật chậm chạp, thư thả trước cửa ngưỡng mùa thu, như còn đang bịn rịn, quyến luyến với mùa hè.Trong giờ khắc giao mùa đấy, lòng thi sĩ như đắm chìm vào ko gian bàng bạc chất thu. Ấy là cảm giác bất thần lúc gặp dấu hiệu thu về “bỗng” – là sự kinh ngạc, ngỡ ngàng, 1 thú vui, 1 thoáng xúc động trước những giây phút thu thật thu, con người thoát khỏi bề bộn cuộc sống để hòa mình vào tự nhiên. Và tiếp tới là những mỏng manh xúc cảm, 1 chút lúng túng tự hỏi mình “chừng như”. Tình thái từ trình bày rõ sự bâng khuâng, xao xuyến trong lòng thi nhân lúc nhìn thấy những dấu hiệu mùa thu. Hữu Thỉnh quả là người có cảm quan cực kỳ mẫn cảm thì ông mới có những cảm nhận tinh tế tới vậy về phút giao mùa.Sang tới khổ thơ thứ 2, bức tranh mùa thu đã có những chuyển biến rõ ràng, đậm nét hơn. Từ ko gian ngõ vườn bé nhỏ, Hữu Thỉnh vươn ngòi bút của mình tới ko gian bao la hơn, ko gian bầu trời, sông nước. Dòng sông hiền hòa, thư thả chảy ko còn cuồn cuộn, đỏ ngầu như những ngày nước lũ mùa hè. Đối lập với hình ảnh dòng sông là hình ảnh những cánh chim hấp tấp. Nghe đâu những cơn gió se lạnh đã đâu đấy len lách trong ko gian cho nên những loài chim phải hấp tấp bay về phương nam tránh rét. Cách ông dùng từ cũng cực kỳ tinh tế: “mở đầu”, chỉ mới là mở đầu chứ chưa hẳn là hấp tấp bởi thu cũng chỉ mới chớm sang thôi. Mọi sự vật hiện tượng đi lại thật thư thả, khẽ khàng cho nên chỉ có những tâm hồn tinh tế mới nhận thấy được.Hai câu thơ sau là 1 điểm đặc sắc, hình thành sự lạ mắt cho bức tranh mùa thu: “Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu”. Đây là trường liên tưởng cực kỳ mới mẻ, lạ mắt, gợi ra quang cảnh 1 làn mây mỏng nhẹ, đang uyển chuyển cựa mình chuyển bước sang thu. Cùng lúc cũng có thấy tâm cảnh bịn rịn, quyến luyến của đám mây: nửa bịn rịn mùa hạ, nửa hào hứng nghiêng mình hẳn sang thu. Ở đoạn này tác giả tỏ ra cực kỳ tài tình lúc mượn cái hữu hình của đám mây để gợi ra cái vô hình của ko gian, ranh giới giao mùa. Thể hiện trường liên tưởng thú vị này ko chỉ là cảm nhận bằng thị giác nhưng mà còn được cảm nhận chính bằng tâm hồn tinh tế mẫn cảm và lòng yêu tự nhiên khẩn thiết của thi sĩ.Bức tranh mùa thu nghe đâu được hoàn chỉnh, rõ nét hơn qua 2 câu thơ tiếp theo: “Vẫn còn bao lăm nắng/ Đã vơi dần cơn mưa”. Mùa thu xuất hiện rõ nét hơn qua sự chỉnh sửa của các hiện tượng tự nhiên: mưa, sấm – vốn là những tín hiệu đặc thù của mùa hạ, nay cũng “vơi dần”, “bớt bất thần”, mùa thu ngày 1 đậm nét hơn. Sau những cảm nhận đấy, lắng lại là những suy tư chiêm nghiệm của tác giả về con người về cuộc đời:Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây đứng tuổiCâu thơ đầu tiên mang ý nghĩa tả chân: sang thu những cơn mưa phệ kèm sấm đã vơi dần, bớt dần, cùng lúc trải qua 1 mùa hè đầy giông bão những hàng cây đã ko còn giật thột bởi những tiếng sấm mùa hạ nữa. Nhưng kế bên đấy, câu thơ còn mang ý nghĩa tượng trưng: “sấm” là những vang động, những biến cố nhưng mà con người đã trải qua trong cuộc đời; “hàng cây trung niên” là những con người trưởng thành đã trải đời qua bao thăng trầm, biến cố. Từ ý nghĩa đấy thi sĩ gửi gắm suy tư, chiêm nghiệm của mình: lúc con người đã trải qua những giông bão của cuộc đời sẽ tĩnh tâm hơn trước những thất thường, những ảnh hưởng của ngoại cảnh. Câu thơ chất chứa biết bao suy tư, chiêm nghiệm của tác giả về cuộc đời, về con người.Hữu Thỉnh sử dụng thể thơ 5 chữ tài giỏi, giàu nhịp độ. Bài thơ có nhịp độ chậm, nhẹ nhõm, sâu lắng như chính bước đi chậm chạp của thời kì trong giây phút giao mùa từ hạ sang thu. Lớp ngôn từ giản dị, giàu trị giá tạo hình: phả, vắt, dùng dằng, lề mề, hấp tấp, … diễn đạt tinh tế những tín hiệu mùa thu. Ngoài ra ông còn có những trường liên tưởng bất thần, lạ mắt làm tứ thơ sinh động, lôi cuốn hơn. Hình ảnh thơ có chọn lựa, rực rỡ mang nét đặc thù của thời tiết khi giao mùa: hạ – thu.Tác phẩm đã mang đến cho thi ca Việt Nam 1 bức tranh cảnh quan sang thu thật đặc trưng, ý nghĩa. Cùng lúc qua bài thơ ta còn thấy được những cảm nhận tinh tế của tác giả trong việc tái tạo giây phút chuyển mùa từ hạ sang thu với sự giao thoa của nhiều lớp nghĩa: đất trời lúc sang thu, đời sống sang thu và đời người sang thu.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 10Mùa thu là nguồn cảm hứng vô tận trong thơ ca, chỉ 1 cái mùa thu đấy thôi nhưng mà giới tao nhân nghệ sĩ đã biết bao lần cảm thán, rồi tự sáng tác riêng cho mình những vần thơ, những câu hát rất riêng, rất rực rỡ. Giả dụ Xuân Diệu viết trong Đây mùa thu đến bằng 1 xúc cảm sầu não, ủ rũ lúc “Rặng liễu quạnh vắng đứng chịu tang” với “Hơn 1 loài hoa đã rụng cành” và “Đôi nhánh khô gầy xương mong manh”. Có thể thấy rằng đề tài mùa thu trong thi ca Việt Nam và cả thi ca phương Đông là ko mới, nét rực rỡ, biệt lập của mỗi thi phẩm về mùa thu tới từ cảm xúc tư nhân, cách dùng từ, nghệ thuật và tài năng của từng tác giả,… Hữu Thỉnh chính là 1 trong các thi sĩ điển hình lúc viết về thu với 1 nét rất riêng, ông ko viết về cuối thu, giữa thu nhưng mà ông chọn 1 giây phút hơi hơi mẫn cảm là thời khắc giao mùa, sang thu. Thế nhưng mà giây phút đấy lúc vào thơ, đã được tác giả diễn đạt 1 cách cực kỳ mượt nhưng mà và tinh tế trong bài thơ Sang thu.“Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Khoảnh khắc thi sĩ nhìn thấy mùa thu đã về cũng thật đặc trưng, khác hẳn với những tác giả từ xưa đến nay thường thẩm định mùa thu qua những thứ rất đặc thù như tiếng lá xạc xào rơi, sắc vàng của lúc vào thu như Lưu Trọng Lư từng viết trong Tiếng thu những vần thơ rất ngộ “Con nai vàng ngờ ngạc/Đạp lên lá vàng khô”. Cũng chẳng phải là cái cảnh trời xanh cao vời vợi như trong Thu điếu của Nguyễn Khuyến, lại càng chẳng phải hương cốm mới, cúc họa mi, hay cơn gió heo may lạnh nhưng mà người ta vẫn nhắc lúc nghĩ về mùa thu ở Hà Nội. Cái giây phút chớm thu của Hữu Thỉnh nói dân dã, giản dị lắm, nó tới từ “hương ổi” thơm ngát hương, ngọt ngào, 1 thức quà quê quá chừng không xa lạ với mỗi người dân Việt Nam. Cái hương ổi đấy, nó chẳng phải chỉ thoang thoảng nhưng mà “Phả vào trong gió se” hòa quyện, đặc quánh, khiến thi nhân cảm thu được 1 cách rõ nét và tinh thần được sự chuyển giao giữa mùa hạ và mùa thu. Cùng lúc “cơn gió se” mang hương ổi đấy, cũng phần nào gợi cho người ta cảm giác khô ráo, se se lạnh của mùa thu. Kế bên hương ổi 9 trong làn gió se lạnh, giây phút giao mùa còn được trình bày phê duyệt 1 hình ảnh rất lạ mắt và đặc trưng nhưng mà có nhẽ cũng như hương ổi, từ trước cho đến nay chưa từng thấy thi nhân nào lại tưởng tượng về mùa thu độc lạ thế. “Sương dùng dằng qua ngõ”, từ láy “dùng dằng” đấy gợi cho bạn đọc cảm giác chậm chạp, giăng mắc của làn sương sớm, nghe đâu màn sương đấy đang cố nán lại quanh ngõ bé cộng với hương ổi 9 để báo hiệu với thi sĩ rằng “Chừng như thu đã về”. Hoặc trong 1 cảm nhận khác, thỉnh thoảng người ta nghĩ rằng cái màn sương dùng dằng đấy tựa như 1 dải khăn lụa trắng đang vắt ngang giữa cái ranh giới của mùa hạ và mùa thu, có nhẽ còn chút gì đấy vương vấn cái ấm áp của mùa hạ chưa muốn chuyển hẳn sang mùa thu hiu lạnh chăng. Tới câu thơ cuối đoạn “Chừng như thu đã về” vừa là lời khẳng định mùa thu đã chính thức mở đầu với những tín hiệu rõ nét bao gồm hương ổi ngọt ngào, gió se se lạnh và màn sương chậm chạp dùng dằng. Nhưng cùng lúc câu thơ cũng trình bày sự kinh ngạc, ngỡ ngàng của thi nhân trước giây phút mùa thu đến.“Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Ở khổ thơ tiếp theo, sự chuyển giao mùa đã ko còn nằm trong hương ổi hay làn sương sớm nhưng mà nó trình bày 1 cách rõ rệt phê duyệt sự chuyển biến của tự nhiên đất trời, mở ra 1 ko gian cao rộng và phóng khoáng của đất trời mùa thu. Ấy là hình ảnh dòng sông “lề mề” đại diện cho mặt đất, đang chậm chạp chảy, khác hẳn với với 1 dòng sông của mùa hạ liên tiếp đón chờ những cơn mưa nặng hạt, những dòng nước cuồn cuộn hấp tấp. Và có nhẽ người ta cũng phần nào cảm thu được cái vẻ đẹp hiền hòa của dòng sông thu, giống như cái vẻ đẹp nhưng mà Nguyễn Khuyến đã nói đến trong Thu điếu “Ao thu lạnh lẽo nước trong vắt”, thì nước sông mùa thu có nhẽ cũng mang những vẻ gần giống vậy, trong trẻo, thanh khiết và dịu dàng. Cái vẻ đẹp tuyệt diệu nhưng mà Nguyễn Du đã từng dùng để mô tả vẻ đẹp của cô Kiều rằng “Làn thu thủy, nét xuân sơn/Hoa ghen tuông thua thắm liễu hờn kém xanh”. Trái ngược với vẻ “lề mề”, thảnh thơi của dòng sông, thì cánh chim mùa thu lại mang 1 vẻ hấp tấp, khẩn trương “Chim mở đầu hấp tấp”. Cánh chim chính là đại diện cho bầu trời phóng khoáng bao la, mùa thu tới cũng có tức là thời tiết mở đầu chớm lạnh, cánh chim đấy có nhẽ mở đầu hấp tấp đi kiếm ăn, xây tổ cho vững chắc để đợi đông về, hoặc cũng có thể loài chim đang hấp tấp bay về phương Nam tránh rét. Chung quy lại sự đối lập, tương phản giữa dòng sông lề mề và cánh chim hấp tấp mục tiêu làm nổi trội lên cái giây phút giao mùa vốn dĩ mờ mờ trong ko gian, chính điều này đã trình bày được tâm hồn cực kỳ tinh tế, óc quan sát kĩ càng của nhà thơ trước thời điểm chuyển mùa. Hai câu thơ “Có đám mây mùa hạ/Vắt nửa mình sang thu” là 1 đột phá nghệ thuật, là cách liên tưởng rất lôi cuốn của Hữu Thỉnh trong thời khắc chuyển giao giữa hạ và thu. Tác giả dùng phép nhân hóa đám mây tạo cho nó 1 dáng vẻ, 1 hành động giống như 1 con người, có chút gì đấy chây lười, có chút gì đấy vương vấn lắm cái mùa hạ nên mới chỉ “vắt nửa mình sang thu”. Cùng lúc câu thơ còn lần nữa nhấn mạnh vào chủ đề của bài thơ là “Sang thu” nghĩa là chưa bước hẳn vào mùa thu thực sự.“Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Đây là khổ thơ đúc kết nhiều triết lý nhưng mà tác giả muốn gửi gắm đến bạn đọc sau lúc đã bước qua nhiều những 5 tháng của cuộc đời. Bằng sự trải nghiệm và óc quan sát tinh tế tẩn mẩn của mình, Hữu Thỉnh đã đưa ra những thẩm định so sánh về 2 mùa hạ và thu rồi cho ra 1 cảm nhận rất thâm thúy về giây phút giao mùa. Ở thời khắc giao mùa hạ – thu nắng tuy vẫn còn đấy thế nhưng mà nó đã kém đi cái phần gay gắt, bức bối của mùa hạ nhưng mà trở thành dịu dàng, ấm áp xen lẫn chút se lạnh của mùa thu, mang đến cho con người giây phút thư thái và dễ chịu. Cộng với đấy ví như mưa của mùa hạ là những cơn mưa dài, nặng hạt thì mưa những ban đầu thu – cuối hạ đã bớt đi cái tính dập dồn, miên man, nhưng mà chỉ là những cơn mưa phùn nhẹ, lác đác. Đi từ xúc cảm của sự trải nghiệm, Hữu Thỉnh đã để lại cho bạn đọc những triết lý rất hay về cuộc đời trong 2 câu thơ cuối bài “Sấm đã bớt bất thần/Trên hàng cây trung niên”. Sấm là 1 hiện tượng thiên nhiên thường đi kèm với những cơn mưa, lúc mưa bớt dần thì tiếng sấm cũng thưa đi. Thế nhưng mà không những thế tiếng sấm này còn biểu trưng cho những giông bão của cuộc đời, của những 5 tháng tuổi xanh, nhưng mà lúc con người đã ngả mình sang thu nghĩa là đã bước qua dốc bên kia của cuộc đời, đã là “hàng cây trung niên”, thì bấy nhiêu giông bão đấy, bấy nhiêu tiếng sấm vốn đã từng gây bất thần, ngả nghiêng nay lại trở thành tầm thường. Bởi 1 lẽ tất nhiên rằng người nào cũng phải trải qua những 5 tháng non dại xốc nổi, những té ngã trong cuộc đời thì mới có thể trưởng thành và con người ta lúc có trải nghiệm rồi thì cũng dần trở thành không xa lạ với sự chỉnh sửa của cuộc sống, trở thành vững vàng và nhìn đời bằng đôi mắt điềm nhiên và chậm chạp hơn hẳn.Sang nhận được viết lúc tác giả đã bước vào ngưỡng tuổi 35, nghĩa là hơn 1 phần 3 chặng đường đời, có nhẽ lúc đấy ngay cái khi nhưng mà Hữu Thỉnh nghe thấy hương ổi 9, ông đã kinh ngạc, giật thột nhìn thấy thu về, cùng lúc cũng chợt nghĩ tới dải đời đang bước sang thu của mình. Để rồi Hữu Thỉnh, cố viết cái giây phút chuyển giao đấy thật chậm chạp, thế nhưng mà cũng ko ngăn được cái bước đi hấp tấp của thời kì, thu tới bất thần, thời trẻ trai cũng trôi đi vùn vụt. Bao nhiêu 5 tháng đặc sắc huy hoàng như mùa hạ chung cuộc cũng đang bịn rịn rời đi để lại trong lòng tác giả nhiều cảm xúc.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 11Viết về đề tài mùa thu, nếu trong thơ ca trung đại có chùm 3 bài thơ thu “Thu điếu”, “Thu vịnh”, “Thu ẩm” của Nguyễn Khuyến, thơ Mới có “Tiếng thu” của Lưu Trọng Lư thì thơ ca tiên tiến sau 5 1975 nổi trội với bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh. Đây là bài thơ đã khắc họa bức tranh tự nhiên khi giao mùa với những lay động nhẹ nhõm của tạo vật. Cùng lúc bài thơ cũng trình bày sự cảm nhận tinh tế của tác giả.Hữu Thỉnh là thi sĩ trẻ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc. Bài thơ “Sang thu” được ông sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”. Mở màn tác phẩm là tâm cảnh bất thần, thảng thốt của tác giả lúc nhìn thấy mùa thu đã về với tự nhiên và con người:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Tín hiệu trước hết giúp Hữu Thỉnh nhìn thấy tiết trời đã sang thu là hương ổi. Đây là 1 trong những đặc thù điển hình của mùa thu Bắc Bộ. Những làn gió thu nhè nhẹ lướt qua mang theo hương ổi đang ở độ 9 khiến con người cảm thấy thư thái cực kỳ. Gió thu ko quá mạnh như gió mùa Đông Bắc, nó chỉ là những làn gió heo may mang theo cái se lạnh đầu mùa. Không quá nhẹ nhõm cũng ko quá ồ ạt nhưng mà loại gió này đủ sức làm hương ổi ở vùng quê lan rộng ra trong ko gian. Theo “Tự điển tiếng Việt” của Hoàng Phê, “phả là bốc mạnh và tỏa ra thành luồng” gợi mùi hương ổi nồng cháy đang phiêu du cùng làn gió. Nếu các thi sĩ khác gắn mùa thu với hương cốm hay những chiếc lá vàng không xa lạ thì Hữu Thỉnh lại gắn mùa thu với hương ổi. Có thể nói đây là nét mới mẻ, sự thông minh quyến rũ độc giả của tác giả.Không chỉ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác, xúc giác, Hữu Thỉnh còn cảm nhận mùa thu bằng thị giác qua hình ảnh sương thu đang “dùng dằng”. Nghe đâu chúng đang nửa muốn đi, nửa muốn ở lại và đang cố ý trôi chầm chậm để giăng mắc vào cảnh vật tự nhiên, để được con người chiêm ngưỡng vẻ đẹp mong manh của mình. Những làn sương trăng trắng đi lại chầm chậm, chùng chình như đang cố tình để khiến con người nhìn thấy chúng, nhìn thấy dấu hiệu của mùa thu. Mặc dầu được cảm nhận bằng sự tổng hòa của các cảm quan nhưng mà có nhẽ do thu về 1 bất thần quá nên thi sĩ chưa kịp sẵn sàng ý thức đón chờ. Từ ngữ “chừng như”đã trình bày sự bâng khuâng, mơ hồ tới kinh ngạc của tác giả.Hữu Thỉnh đã mở mang tầm nhìn, quan sát bao quát và tỉ mỉ hơn để có thể cứng cáp với cảm nhận của mình:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”.Dòng sông mùa thu trở thành hiền hòa hơn bao giờ hết. Nó chảy thư thả gợi sự bình an, êm dịu. Nghe đâu dòng sông còn vấn vương mùa hạ chưa muốn dứt nên cố tình chảy chậm lại để lưu giữ những gì còn sót lại của mùa hạ đã qua. Trái ngược với sự chậm chạp của dòng sông là sự gấp gáp, hấp tấp của cánh chim. Thu sang cũng là khi những đàn chim sẵn sàng về phương Nam tránh rét để đương đầu với thời tiết hà khắc của mùa đông. Biện pháp nhân hóa đã làm bức tranh tự nhiên lúc chớm thu trở thành có hồn, gần gụi và sinh động. Biện pháp này khiến đám mây mang tình trạng tiếc nuối của con người. Vì tiếc nuối nhưng mà đám mây chỉ “vắt nửa mình sang thu” còn nửa kia thì đang thương nhớ mùa hạ.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Tác giả đã khép lại bài thơ bằng những lời thơ mang đầy tính chiêm nghiệm thâm thúy:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”.Nắng, mưa, sấm là những đặc thù chẳng thể thiếu của mùa hạ. Nắng vẫn còn nồng cháy nhưng mà cũng ko quá gay gắt như những ngày hạ nóng nực. Những cơn mưa rào của mùa hạ cũng thưa dần và tiếng sấm cũng nhẹ nhõm hơn. Các từ “vơi dần”, “bớt”vừa trình bày chừng độ, vừa trình bày cường độ của các hiện tượng nắng, mưa, sấm. Tiếng sấm của mùa thu đã thưa đi, ít dữ dội hơn nên cây cỏ ko còn bị giật thột vì sấm sét. Hai câu thơ cuối bài còn mang ý nghĩa hàm ẩn. “Sấm” biểu trưng cho những âm thanh, vang động thất thường xảy tới trong cuộc đời, “hàng cây trung niên” là ẩn dụ cho những con người trải đời qua biết bao gian truân, té ngã. Giống như “hàng cây trung niên”, lúc con người đã trải qua những giông tố trong cuộc đời thì sẽ vững vàng hơn, tĩnh tâm và khả năng hơn. Cùng lúc cũng có được những chiêm nghiệm có ích cho bản thân.Chúng ta ko còn bị bất thần trước những điều xảy ra thất thường của toàn cầu bao quanh nữa. Bởi lẽ giông tố sẽ giúp cây bám rễ sâu hơn vào trong lòng đất, giông tố sẽ giúp mỗi con người trưởng thành hơn. Ấy cũng là triết lí nhưng mà thi sĩ Hữu Thỉnh muốn gửi gắm tới độc giả. Chúng ta hãy giữ 1 thái độ hăng hái, tâm thế chủ động để có thể chống chọi với những gian truân, thách thức trong cuộc sống này.Bài thơ được viết theo thể ngũ ngôn giúp tác giả dễ dãi trình bày mạch xúc cảm và sự cảm nhận tinh tế về bức tranh tự nhiên khi sang thu. Ngôn ngữ thơ giản dị, hình ảnh thơ có tính biểu cảm cao đã hình thành 1 bức tranh giao mùa tuyệt đẹp. Ấy là bức tranh được thổi hồn từ Hữu Thỉnh – 1 con người giàu sự trải nghiệm.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 12Đây mùa thu đến, mùa thu tớiVới áo mơ phai dệt lá vàngLà tiếng thơ reo vui, hồi hởi của nhà thơ Xuân Diệu trước giây phút thu sang, câu thơ tiên tiến nhưng mà vẫn thấm đẫm chất cổ đại. Còn tới với thi sĩ Hữu Thỉnh ta sẽ được cảm biết 1 mùa thu rất mực không xa lạ, rất mực Việt Nam qua bài thơ “Sang thu”.”Sang thu” ko dùng thứ ngôn từ mĩ lệ, quá cầu kì mài giũa nhưng mà rất mực giản dị thiên nhiên, liên kết hài hòa với tình cảm thật tâm đã mang đến cho thi ca Việt Nam 1 bức tranh mùa thu rất khác:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềBỗng – cảm giác bỗng nhiên, thiên nhiên ùa về, 1 mùi hương vừa lạ, vừa quen, mùi hương đấy giản dị biết bao, đấy chính là hương ổi. Hương ổi là mùi hương tiêu biểu của làng quê Việt Nam, mỗi độ thu về, theo cơn gió se lạnh, hương ổi cũng tung mình bay đi xa. Hương thơm đấy chẳng hề nhạt nhòa, nhưng mà đậm và sánh lạnh phả vào cơn gió se, khiến cả ko gian tràn trề hương thơm dịu dàng đồng quê đấy.Câu thơ ko chỉ giúp người đọc cảm thu được mùi hương nhưng mà còn tưởng tượng ra sắc màu vàng ươm, 9 thơm của những trái ổi đang khi lỉu trên cành. Không chỉ cảm nhận ở hương ổi, nhưng mà Hữu Thỉnh còn lắng lòng mình để thấy bước thu về trên những dòng sương thu thư thả, chậm rãi trên bầu trời. Và để chung cuộc ông chợt giật thột nhìn thấy: “Chừng như thu đã về”. Chữ chừng như đấy còn như 1 tiếng reo vui, sự ngỡ ngàng chào đón thu sang.Giả dụ ở khổ thơ đầu nhưng mà cảm giác về mùa thu vẫn còn rất mực mỏng manh, thì sang tới khổ thơ thứ 2 mùa thu đã rõ ràng hơn. Tiếp tục sử dụng ngôn từ giản dị, mộc mạc, Hữu Thỉnh đưa người đọc đi tuần tự bóc tách từng tín hiệu lúc thu về:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuNgôn từ quá chừng dung dị, khiến ta ngỡ như chỉ là những lời nói, lời hàn ôn của tác giả với mọi người. Nhưng cái giản dị đấy lại được liên kết hài hòa với các giải pháp nghệ thuật, hình thành chất thơ cho tác phẩm. Con sông được nhân hóa, cũng lề mề lúc thu sang. Nước thôi cuồn cuộn chảy, nhưng mà đỏ nặng phù sa, chậm rãi trôi. Trên bầu trời những chú chim cũng chỉ mới “mở đầu hấp tấp” tìm về phương Nam tránh rét.Đặc thù nhất là hình ảnh đám mây mang trên mình 2 mùa: 1 nửa mùa hạ và 1 nửa mùa thu. Đám mây ko còn là đám mây thuần tuý nữa nhưng mà nó tựa như 1 tấm lụa mỏng, vắt ngang bầu trời, làm cho định nghĩa thời kì vốn vô hình nay cũng trở thành hữu hình. Đám mây nửa bịn rịn, quyến luyến mùa hè tấp nập, nửa lại hào hứng nghiêng hẳn mình sang mùa thu để khám phá.Không chỉ ngừng lại ở đấy những hiện tượng tự nhiên như sấm, chớp, mưa cũng trở thành thưa dần và ít dần đi. Tới đây mùa thu đã thực thụ hiện ảnh 1 cách rõ nét. Chỉ với những nét phác họa cực kỳ đơn sơ nhưng mà cũng đủ để cho ngòi bút tài giỏi của Hữu Thỉnh dựng lên bức tranh thu nồng đượm tình người, tình yêu cuộc sống. Hình ảnh thu ko âm u, héo úa, nhưng mà tươi tỉnh, chứa chan sự sống và cực kỳ giản dị.Tác giả đã sử dụng liên tục các từ láy: dùng dằng, lề mề, hấp tấp và giọng thơ chuyển đổi cởi mở, lúc ngỡ ngàng lúc vui tươi, reo ca để đưa người đọc tới 1 quang cảnh thu thật thu của làng quê Việt Nam. Hai câu thơ cuối mang tính ẩn dụ rõ nét:Sấm cũng bớt bất ngờBên hàng cây đứng tuổiCũng như những hàng cây, trải qua 1 mùa hè đầy giông bão, nó cũng trở thành 9 chắn hơn. Và 1 cơn mưa rào rơi rớt của của hạ đầu thu, với tiếng sấm lác đác dần ko còn khiến cho hàng cây khiếp sợ. Con người cũng vậy, lúc trải qua bao giông tố trong cuộc đời, họ cũng dần dần trở thành 9 chắn và trưởng thành hơn.Do đó, đối với những sóng gió họ ko còn bất thần nhưng mà chuẩn bị chống chọi với những gian truân thách thức. Đây chính là điểm đặc sắc của bài thơ, đằng sau bức tranh thu còn là những triết lí thâm thúy về cuộc đời và con người.”Sang thu” ko chỉ là khúc ca giản dị, mộc mạc mô tả bước chuyển mình của tự nhiên từ hạ sang thu. Nhưng nó còn là 1 bài thơ thấm đẫm chất triết lí về con người về cuộc đời. Với tiếng nói dung dị, thể thơ 5 chữ cởi mở, giàu nhịp độ liên kết với các giải pháp nghệ thuật đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 13Từ xưa, 4 mùa luân chuyển xuân hạ thu đông luôn là ngọn ngành sáng tác cho các thi nhân. Mùa thu luôn khiến thi nhân phải chạnh lòng thương mến bởi đấy là mùa của những gì nhẹ nhõm và dịu êm nhất, mùa của sự yên ắng và những rung động thâm thúy nhất. Mùa thu đi vào thơ Nguyễn Khuyến bình dị, gần gụi; đi vào thơ Nguyễn Đình Thi là tiếng vọng từ non sông nghìn đời. Còn mùa thu của Hữu Thỉnh qua bài thơ “Sang thu” thật đẹp, thật nên thơ và trữ tình, và tấm lòng của thi sĩ cũng thật duyên. Sang thu đã trình bày được tâm cảnh xôn xang, bâng khuâng của thi sĩ trước những lay động tinh tế của đất trời cũng như bức tranh tự nhiên nơi đồng bằng Bắc Bộ khi giao mùa.Nhà thơ là người trải nghiệm, đi nhiều và viết nhiều. Ông có nhiều sáng tác rực rỡ về cuộc sống thôn dã. Với hồn thơ dân dã, dung dị, nhẹ nhõm, thắm thiết nhưng mà đầy chất trữ tình, các bài thơ của Hữu Thỉnh luôn được độc giả yêu quý và bình chọn cao. Bài thơ Sang nhận được tác giả sáng tác 5 1977 rất dung dị, nhẹ nhõm, giàu ý nghĩa như chính cá tính sáng tác của thi sĩ. Bài thơ Sang thu cho thấy vẻ đẹp của mùa thu có nhẽ là cảm hứng vô tận cho những người nghệ sĩ. Nhà thơ đã cảm nhận cái thời điểm sang thu bằng cả 1 hệ thống hình ảnh tự nhiên qua nhiều nhân tố và bằng nhiều cảm quan với sự rung động thật tinh tế. Chính là sự cảm nhận tinh tế của ông đối với từng hiện tượng tự nhiên khi giao mùa nhưng mà những rung động đấy đã lan truyền sang ta như 1 ngôn ngữ đồng điệu.Thiên nhiên nơi miền quê Bắc Bộ được cảm nhận từ những điều vô hình. Bức tranh tự nhiên đẹp đấy đã được người thi nhân cảm nhận phác họa 1 cách tinh tế và sinh động, giàu sức biểu cảm qua xúc giác, khứu giác và thị giác. Những dấu hiệu sang thu nhẹ nhõm lúc đất trời giao mình chuyển mùa trong 1 ko gian nên thơ nhẹ nhõm:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình (hương, gió), mờ ảo (sương dùng dằng), bé hẹp và gần (ngõ). Ấy là những cảm nhận rất riêng của thi sĩ. Trước tiên là sự cảm nhận về hương vị. Cái hương ổi 9 thường khó đọng lại trong những cơn gió nồm nam thổi mạnh của mùa hè, giờ đây bỗng “phả vào trong gió se”, mang đến hương vị dịu ngọt, thắm thiết của mùa thu khiến thi sĩ kinh ngạc tới ngỡ ngàng trước sự chỉnh sửa của tự nhiên. Động từ “bỗng” đặt đầu câu như 1 sự kinh ngạc kỳ lạ của thi sĩ về thời điểm giao mùa đầy xao xuyến này của tác giả. Từ “phả” là động từ mạnh diễn đạt dư vị nồng cháy, đặm đà mùi hương ổi đang lan tỏa trong. Gió se là gió nhẹ, khô và hơi lạnh – gió của mùa thu, gió báo hiệu mùa thu đã tới. Gió se mang theo hương ổi của đồng quê. Chính làn gió này đã mang hương ổi đi xa hòa quyện với ko gian cùng đất trời hình thành vẻ đẹp của bài thơ. Nhận ra trong gió có hương ổi là cảm nhận tinh tế của 1 người sống giữa đồng quê và thi sĩ đã mang đến cho ta 1 dấu hiệu mùa thu không xa lạ dân dã nhưng mà thi vị, ông đã phát xuất hiện 1 nét đẹp thật cute của mùa thu vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ. Cảm thu được dư vị của trái ổi thơm phả trong gió, còn có sương thu. Nhưng chẳng phải là “sương thu man mác đầu ghềnh” của Tản Đà nhưng mà là: “Sương dùng dằng qua ngõ”- 1 hình ảnh lung linh kì ảo. Không còn là những hạt sương nhưng mà đã là 1 màn sương mỏng nhẹ trôi, đang đi lại chầm chậm nơi đường thôn ngõ xóm. “Chùng chình” là từ láy gợi hình diễn đạt hành động chậm rãi như là cố ý chậm lại, làn sương nhẹ nhõm mong manh e ấp như nàng thanh nữ đôi mươi xao xuyến trước những rung động. Màn sương được nhân hóa trở thành có hồn, tinh tế đầy sinh động. Sương qua ngõ dùng dằng – Ngõ ở đây vừa mang ý hiện thực là ngõ bé nơi xóm thôn lại như là ẩn dụ với cửa ngõ của thời kì đang từ từ bước qua ranh giới giữa hạ và thu. Hình ảnh sương về qua ngõ với nhịp điều dùng dằng, là cảm nhận của tác giả với những cảm xúc xôn xang… Nhà thơ đã thổi hồn vào câu thơ làm cho màn sương thu chứa đầy tâm cảnh, như người đi còn vấn vương, ngập dừng lúc qua ngõ nhà người nào…… Đã cảm thu được thu sang qua “hương ổi”, “gió se”, “sương dùng dằng”, nhưng mà thi nhân vẫn cảm thấy ngỡ ngàng, bâng khuâng:Chừng như thu đã về.Thu đã về thật rồi sao, lại còn phải ngơ ngẩn? Phcửa ải chăng lâu nay nay ta đã dửng dưng với nó để tới bây giờ ta cảm thấy lạc điệu khó có thể khẳng định được thu đã sang hay chưa. Cả đoạn thơ ko chỉ rực rỡ ở tả cảnh nhưng mà còn là sự rung chuyển cảm nhận trước 1 cái gì đấy mơ hồ,như có, như ko. Cảm nhận phút giao mùa sang thu là sự ngỡ ngàng. Do ngỡ ngàng nên cả khứu giác, cả xúc giác và thị giác đều như méc bảo thu về nhưng mà vẫn chưa thể tin, chưa dám chắc. “Chừng như” là sự phỏng đoán nửa tin, nửa ngờ, là cái ngỡ ngàng, kinh ngạc trong cái xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến của nhà thơ. Mở màn bằng 1 sự trùng hợp “bỗng” và khép lại khổ thơ bằng cái “chừng như”, Hữu Thỉnh gửi vào lòng ng­ười đọc sự thoáng chốc, bất giác về tiết lập thu cũng như­ cảm nhận, mơ hồ mỏng manh trong tâm thế về sự trở về của mùa thu. Qua đấy, ta hiểu tâm hồn thi sĩ mẫn cảm, yêu tự nhiên, yêu hương thu với tình yêu khẩn thiết.Từ 1 phản xạ thiên nhiên, thi sĩ đã định thần quay về để ngắm nhìn thu sang. Thu sang với những hình ảnh không xa lạ tiếp diễn được thi sĩ phát hiện:Sông được khi lề mềChim mở đầu hấp tấp.Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.Giả dụ ở khổ đầu ko gian bị bó hẹp, thì tới đây ko gian đã rộng mở hơn, từ tầm cao cũng như tầm xa. Sự chuyển di của tự nhiên trong thời điểm chuyển mùa được chi tiết hoá bằng những thay đổi của vạn vật. Từ láy “lề mề” “hấp tấp” đã phần nào trình bày sinh động nhịp thở của đất trời lúc sang thu. Sông khi sang nhận được nhân hóa trở thành có hồn ko còn cuộn chảy dữ dội như những ngày hè mưa lũ, nhưng mà êm đềm lề mề như đang lắng lại, đang trầm xuống, lắng lại để rồi lờ lững trôi. 1 chữ “lề mề” nhưng mà nói lên được cái dáng vẻ thong dong, thư thả của con sông mùa thu, ngỡ như nó được ngơi nghỉ dễ chịu lúc mùa nước lũ cuồn cuộn đã đi qua. Ta như nhận thấy dòng sông cũng chùng chình và ngập dừng níu kéo nhịp thở của mùa hạ. Đối lập với hình ảnh đấy là hình ảnh đàn chim mở đầu “hấp tấp” bay về tổ khi hoàng hôn. Hẳn là đàn chim đã mở đầu cảm thu được chút se lạnh của tiết trời. Từ “mở đầu” trong ý thơ được dùng rất lạ mắt “mở đầu hấp tấp” chứ chẳng phải là “đang hấp tấp”. Phcửa ải tinh tế lắm, yêu và gần gụi với tự nhiên lắm mới nhìn thấy được sự mở đầu trong những cánh chim bay. Nghệ thuật đăng đối cực kỳ điêu luyện của tác giả đã tạo điều kiện cho hình ảnh thơ trở thành giàu chất tạo hình, đẹp hơn và thơ mộng hơn.Cánh chim trời hấp tấp bay đi, “có đám mây mùa hạ” còn vương lại. Và mây bịn rịn bắc chiếc cầu: Vắt nửa mình sang thu. Hành động được nhân hóa này mang ý diễn đạt sự chuyển di của thời kì. Không gian thơ cũng như trở thành rộng mở hơn, rộng lớn hơn với hình ảnh đầy chất tạo hình này. Hình ảnh đám mây mềm mại như 1 tấm lụa nhẹ nhõm vắt ngang bầu trời. Đây là 1 hình ảnh rất giàu tính hình dung. 1 liên tưởng thú vị, 1 hình ảnh đầy chất thơ. Người ta thường nói: khăn vắt vai, tuyến đường mòn vắt ngang sườn núi… Hữu Thỉnh điểm vào bức tranh thu của mình 1 hình ảnh mới mẻ, gợi cảm: 2 nửa của 1 đám mây thuộc về 2 mùa. Cảnh vật như trở thành vừa hư vừa thực. Mây trời cũng giống như người chỉ qua nhột từ “vắt” như giao thoa giữa 2 mùa cũng chỉ ngắn ngủi trong giây phút. Phcửa ải chăng, cái ranh giới giữa mùa hạ và mùa thu mỏng manh lắm chỉ trong tấc gang, cái trôi đủng đỉnh của mây hạ đã dạt nửa mình sang thu. Không phải vẻ đẹp của mùa hạ cũng chưa hẳn là vẻ đẹp của mùa thu nhưng mà đấy là vẻ đẹp của thời điểm giao mùa được thông minh từ 1 hồn thơ tinh tế và mẫn cảm đang say thời điểm giao mùa này. Hữu Thỉnh hẳn phải là người có tâm hồn tinh tế cộng với tình yêu khẩn thiết với tự nhiên và non sông mới có thể sáng hình thành những vần thơ rực rỡ này. Ngòi bút tài năng này đã khiến chúng ta chẳng thể ko cảm phục.Từ những rung động mãnh liệt và cảm xúc xuyến xang lúc đất trời vào thu, thi sĩ chuyển sang giọng điệu chiêm nghiệm và suy ngẫm sâu xa:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Những lay động của nắng, mưa, sấm trong khi giao mùa với những nhận xét tinh tế của 1 người am tường tận tường các hiện tượng thời tiết này. Là sấm, là mưa, nắng, là những hiện tượng tiêu biểu của mùa hạ nhưng mà đã có sự chỉnh sửa chừng độ trong cái giây phút giao mùa. Cái nắng chói chang của những ngày hạ đã dần nhạt màu, những cơn mưa rào hấp tấp cũng đã vơi dần. Lại thêm 1 sự đối lập: nắng vẫn còn nhưng mà mưa đã vơi dần. Mùa thu nắng sẽ nhạt dần, nhưng mà khi giao mùa, nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng. Những ngày sang thu, đã ít đi những cơn mưa rào ồ ạt và cũng bớt đi những tiếng sấm bất thần thường chỉ có trong mùa hạ. Các từ ngữ: “Vẫn còn” “vơi dần” “cũng bớt bất thần” đã diễn đạt chừng độ giảm dần của hiện tượng lúc đất trời sang thu. Tất cả đã đi vào chừng đỗi, vào thế bình ổn mang nét đặc thù của mưa nắng phút giao mùa sang thu. Những câu thơ vừa tả cảnh, vừa bí hiểm biểu thị xúc cảm giao mùa của lòng người trong mối luyến giao thấm quyện với tự nhiên. Nhịp thơ ăn nhịp làm cho ta tưởng các câu mang ý nghĩa tương đương nhau nhưng mà chẳng phải. Rõ ràng sự nâng cấp được sử dụng thật khôn khéo trong cả 3 câu thơ. Cuối cùng, chúng biến thành đòn bẩy để tôn lên vẻ trầm ngâm im lìm trên những hàng cây trung niên.Trên hàng cây đứng tuổiLấy động tả tĩnh chính là 1 giải pháp nghệ thuật được sử dụng thành công trong bài thơ. Việc này làm cho người đọc tưởng tượng được rằng sự thét gào dữ dội hay chính mùa hạ đang tiêu hao và thu đậm nét hơn trước mắt bao người. Từ thu của tự nhiên, thu của đất trời nhưng mà ở đây ta cũng có thể hiểu là thu của non sông Việt Nam. Có nơi nào mang sắc thu vàng mơ mộng, lãng mạn như­ Việt Nam. Hữu Thỉnh ko nói thu chi tiết ở nơi nào nhưng mà ông đã ngầm mang đến cho ta cái ngọt ngào của thu Việt Nam, thu Bắc Hà, thu Hà Nội. Mùa thu quá đẹp chắc tại lòng người tình quê hương lắm hay sao?Ngẫm lại cho kỹ, chừng như bài thơ còn có 1 hàm ý khác. Thu tự nhiên, thu non sông và cũng là thu của lòng người. Đơn cử 2 cấu kết bài thơ:Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Không thuần tuý tả cảnh, đôi câu thơ kết lại bao suy ngẫm thâm thúy. Sấm chớp hay chính là ảnh hưởng của ngoại cảnh, những vạng động, biến cố thất thường trong cuộc đời. Hình ảnh ẩn dụ lạ mắt“hàng cây trung niên” vừa gợi lên hình ảnh những hàng cây sang thu (những cành cây xum xê, lâu 5, rễ đã cắm sâu dưới lòng đất rất cứng cáp. Những mùa mưa giông qua đi đã tôi rèn sự dai sức dẻo dai của những hàng cây.) vừa gợi tả những con người trải đời đã từng vượt qua những gian truân, những thăng trầm bất định của cuộc đời. Từ những chỉnh sửa của mùa thu tự nhiên, liên tưởng tới những thay đổi của mùa thu đời người, để rồi ta thấu hiểu ra rằng: “Hãy biết bằng lòng, tĩnh tâm sống với niềm tin. Hãy mở mang lòng mình để yêu tự nhiên, non sông, con người.” Bài thơ xong xuôi, nhưng mà dư vị vẫn còn để người đọc tiếp diễn suy nghĩ thêm về cái điều thi sĩ hàn ôn. Chúng bái phục sự cảm nhận tinh tế của tác giả cũng như những chiêm nghiệm và suy ngẫm thâm thúy.Với giọng thơ êm ái, chậm chạp và nhẹ nhõm, bài thơ đã đưa người đọc vào toàn cầu tâm hồn mẫn cảm của nhà thơ. Đắm mình trong âm điệu, trong từng chữ, từng câu lắng lại với các hình ảnh không xa lạ, người đọc nhìn thấy những rung cảm tinh tế của thi sĩ về sự chuyển đổi nhẹ nhõm nhưng mà rõ rệt của đất trời, của tuổi đời những con người trải đời. Ấy là biểu thị của 1 tâm hồn yêu sống, 1 tâm hồn ko già theo 5 tháng, 1 niềm tin vào cuộc đời, 1 hồn thơ, 1 nguồn thi cảm ko bao giờ vơi cạn trước tự nhiên.Trải đời hình thành khả năng. Có nhà văn nước ngoài đã đặt tên cuốn hồi kí đời mình: Tôi thú nhận là tôi đã sống. Cái tên nặng chắc những trải đời chất chứa của đời người. Sang thu thì ra ko chỉ tả cảnh nhưng mà còn là bài thơ chính luận sự thế, bí hiểm thuyết phục chúng ta tìm sức mạnh chủ động ngay trong tình thế đã “sang thu” của 5 tháng đời người. Thế là tử tâm cảnh tự nhiên để tả cảnh chuyển mùa, bài thơ đã hạ trại vào tâm cảnh con người nhưng mà thảo luận cách xử sự việc đời. Gấp lại những vần thơ thu của Hữu Thỉnh, người đọc như thấy vấn vương trong tâm hồn, đánh thức tình cảm của mỗi người về tình yêu quê hương non sông và suy ngẫm về cuộc đời.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 14Mùa thu quê hương là đề tài gợi xúc cảm đối với thi nhân song mỗi người xúc cảm về mùa thu theo cảm nhận riêng của mình. Với thi sĩ Hữu Thỉnh, giây phút giao mùa từ hạ sang thu đã rung động hồn thơ để nhà thơ vẽ nên 1 bức tranh thơ: “Sang thu” thật hay. Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ: ăn nhịp, thong dong, êm ái, trầm lắng và thoáng chút suy tư… trình bày 1 bức tranh thu trong trắng, cute ở vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.Bài thơ bắt đầu bằng 1 phát hiện bất thần. Ấy là những cảm nhận thuở đầu của thi sĩ về cảnh sang thu của đất trời:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềThiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình. “Hương ổi” phả trong gió thu se se lạnh (se lạnh và hơi khô), “Hương ổi” là làn hương đặc trưng của mùa thu miền Bắc được cảm nhận từ mùi ổi 9 rộ. Từ “phả”: động từ có tức là toả vào, trộn lẫn. Người ta có thể dùng các từ: toả, bay, lan, tan… thay cho từ “Phả” nhưng mà cả bấy nhiêu từ đều ko có cái nghĩa đột ngột bất thần. Từ “phả” cho thấy mùi hương ổi ở độ đậm nhất, thơn nồng hấp dẫn, hoà vào trong gió heo may của mình thì lan toả khắp ko gian tạo ra 1 mùi thơm ngọt mát của những trái ổi 9 vàng – hương thơm nồng cháy lôi cuốn của những vườn cây sum suê trái ngọt ở nông thôn Việt Nam.Sương dùng dằng biểu lộ tình trạng yên ắng của ko gian, tuy có đi lại nhưng mà rất nhẹ nhõm. Những hạt sương bé lí tí giăng mắc như 1 làn sương mỏng nhẹ nhõm trôi, đang “cố ý” chậm lại thư thả, nhẹ nhõm, đi lại chầm chậm sang thu. Hạt sương ban mai cũng như có tâm hồn, có cảm nhận riêng cũng nhẹ nhõm, thư thả qua ngưỡng cửa của mùa thu. Tác giả lấy động tả tĩnh, gợi nhiều hơn tả, khắc họa rõ nét tình trạng của cảnh vật ngay khi giao mùa.Sự góp mặt của làn sương buổi sớm cộng với hương ổi đã làm con người giật thột thảng thốt: “Chừng như thu đã về”. Ấy là cái giật thột thảng thốt trước tín hiệu trước hết của mùa thu, chưa cứng cáp lắm nhưng mà cực kỳ rõ ràng. Tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ đã méc bảo ông điều đấy. Trong lúc, thời kì đã chạm đến thời điểm thì ông chưa có sự sẵn sàng nào để đón chờ. Cho nên, ông giật thột, ông hấp tấp đi xác minh. Từ “chừng như” trong câu thơ biểu lộ rõ ràng xúc cảm đấy. Nó như vừa là 1 sự kinh ngạc vừa như là tiếng reo vui khẽ cựa quậy trong tâm hồn thi sĩ.Cách liên kết 1 loạt các từ: “bỗng, phá, chừng như” trình bày tâm cảnh ngỡ ngàng, xúc cảm bâng khuâng trước thoáng đi bỗng nhiên của mùa thu. Nhà thơ giật thột, hơi lúng túng, chừng như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận. Vì đấy là những cảm nhận nhẹ nhõm, thoáng qua, hay là vì quá đột ngột nhưng mà tác giả chưa nhìn thấy? Tâm hồn nhà thơ lay động ăn nhịp với phút giao mùa của cảnh vật. Từng cảnh sang thu của cảnh vật đã nhấp nhoáng hồn người cũng dùng dằng quyến luyến bịn rịn, bâng khuâng…(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Để minh chứng cho những cảm nhận của mình, thi sĩ mở mang tầm nhìn ra với ko gian bao la của đất trời. Hình ảnh tự nhiên sang nhận được thi sĩ phát hiện bằng những hình ảnh không xa lạ làm nên 1 bức tranh mùa thu xinh xắn và trong trắng:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuDòng sông quê hương lả lướt mềm mại, hiền hoà trôi 1 cách thảnh thơi, thanh thản sau những ngày hè nước lũ, gợi lên vẻ đẹp êm dịu của bức tranh tự nhiên mùa thu. Những cánh chim chiều mở đầu hấp tấp bay về phương nam tránh rét trong những buổi hoàng hôn.Đối lập với hình ảnh trên, hình ảnh “đám mây mùa hạ” được thi sĩ cảm nhận đầy thú vị qua sự liên tưởng lạ mắt: “vắt nửa mình sang thu”. Gợi hình ảnh 1 làn mây mỏng, nhẹ, kéo dài của mùa hạ còn sót lại như bịn rịn, đấy là vẻ đẹp của bầu trời sang thu. Cảm giác giao mùa được diễn đạt chi tiết và tinh tế bằng 1 hình ảnh đám mây của mùa hạ cũng như đang bước vào ngưỡng cửa của mùa thu vậy. Nghe đâu giữa mùa hạ và mùa thu có 1 ranh giới chi tiết, hữu hình, hiển hiện.Phép liên tưởng đầy thú vị ko chỉ cảm nhận bằng thị giác nhưng mà là sự cảm nhận bằng chính tâm hồn tinh tế, mẫn cảm, yêu tự nhiên khẩn thiết của Hữu Thỉnh. (Liên hệ trong bài thơ “Chiều sông Thương”, ông cũng có 1 câu thơ gần giống về cách viết: “Đám mây trên Việt Yên, Rủ bóng về Bố Hạ).Bằng sự cảm nhận qua nhiều cảm quan, sự liên tưởng thú vị, bằng tâm hồn mẫn cảm, tinh tế của tác giả, tất cả ko gian cảnh vật như đang chuyển mình từ từ điềm tĩnh bước sang thu. Người đọc cảm nhận cả về ko gian và thời kì chuyển mùa thật là đẹp, thật là khơi gợi hồn thơ.Hoan hỉ đấy nhận mùa thu về, với tất cả những biểu thị của nó, thi sĩ tự dưng nghĩ về cuộc đời, nghĩ về kiếp nhân sinh, đời người. Cuộc đời vốn gắn kết với đất trời. nay đất trời có những bước chuyển biến mạnh bạo ko khỏi khiến thi sĩ ngùi ngùi:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Nắng là hình ảnh chi tiết của mùa hạ. Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng mà đã nhạt dần, yếu dần bởi gió se đã tới chứ ko chói chang, dữ dội, gay gắt. Mưa là hình ảnh của đất trời bất định. Nắng đã vơi dần. Mưa cũng đã ít đi. Cơn mưa mùa hạ thường bất thần chợt tới rồi lại chợt đi.Tác giả dùng từ “vơi” có trị giá gợi tả như sự đong đếm những sự vật có khối lượng chi tiết để diễn đạt cái số lượng vô định – diễn đạt cái thưa dần, ít dần, hết dần những cơn mưa rào ồ ạt, bất thần của mùa hạ. Tất cả đều chầm chậm, từ từ, ko hấp tấp, ko lập cập.Hình ảnh “Sấm cũng bớt bất thần. Trên hàng cây trung niên” biểu lộ sự chiêm nghiệm của thi sĩ trước dòng đời nghiệt ngã. Trước hết, hình ảnh mang ý nghĩa tả chân: hình tượng sấm thường hiện ra bất thần đi liền với những cơn mưa rào chỉ có ở mùa hạ (sấm cuối mùa, sấm cuối hạ cũng bớt đi, ít đi khi sang thu). Hàng cây cổ thụ, cảnh vật tự nhiên vào thu ko còn giật thột, bất thần bởi tiếng sấm mùa hạ.“Sấm” và “hàng cây trung niên” là 1 phép ẩn dụ (gợi nhiều liên tưởng, suy ngẫm ở người đọc). “Sấm” chính là những biến cố thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” gợi tả những con người trải đời đã từng vượt qua những gian truân, những thăng trầm của cuộc đời. Khi con người trải nghiệm nhiều sẽ trở thành hiểu mình, hiểu người, hiểu đời hơn. Con người sẽ tĩnh tâm đón chờ mọi biến cố trong cuộc đời. Nhưng con người ko ngùi ngùi tiếc nuối nhưng mà chỉ thấy mình vững vàng hơn. Thời gian trôi nhanh qua cửa, cuộc đời mỗi con người là 1 chứng nhân nhìn mùa thu đi qua. Cho nên nhớ tiếc vẫn mãi là xúc cảm của con người trước thời kì.Đất trời sang thu khiến lòng người cũng bâng khuâng, xúc cảm, gợi bao nghĩ suy về đời người khi sang thu. Mùa thu tới ko chỉ khiến cho cảnh vật chỉnh sửa nhưng mà nghĩ suy của con người cũng chỉnh sửa. Thời khắc giao mùa thường mang đến cho người ta nhiều điều mới mẻ, thú vị. Và nhấp nhoáng trong 2 câu thơ cuối bài trình bày suy ngẫm về đời người “Sấm cũng bớt bất thần. Trên hàng cây trung niên”. Lòng người đã lắng lọc rất sâu để nhìn thấy những xao động mơ hồ kì ảo của tự nhiên và những sao động bâng khuâng sâu lắng của con người.Trong 1 bài phỏng vấn vừa qua, Hữu Thỉnh đã giảng giải “Sấm là những gian truân thách thức nhưng mà dân tộc Việt Nam đã trải qua 2 trận chiến tranh tàn khốc chống Pháp và Mỹ. Còn hàng cây là hình ảnh của non sông, dân tộc ta vững vàng vượt qua thách thức. Trcửa ải qua bao lăm thách thức, bom đạn tàn khốc, chúng ta ko còn sợ bất kỳ thần thế nào, vững vàng vượt lên phía trước trong công cuộc xây dựng non sông”.“Sang thu” của Hữu Thỉnh đã ko chỉ đem đến cho người đọc những cảm nhận mới về mùa thu quê hương nhưng mà còn làm thâm thúy hơn tình cảm quê hương trong trái tim mọi người. Miêu tả mùa thu bằng những bước chuyển mình của vạn vật, Hữu Thỉnh đã góp thêm 1 cách nhìn riêng, 1 lối mô tả riêng cho mùa thu thi ca thêm phong phú.Phân tích vẻ đẹp bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhHữu Thỉnh thuộc lớp thi sĩ trưởng thành trong thời gian kháng chiến chống Mĩ của dân tộc ta. Ông viết nhiều, viết hay về những con người hầu nông thôn, về mùa thu. Nhiều vần thơ thu của ông mang xúc cảm bâng khuâng, vương vấn trước đất trời trong trẻo, đang lay động nhẹ nhõm. Thơ ông mang đậm hồn quê Việt Nam dân dã, mộc mạc tinh tế và giàu rung cảm. Sang thu là tác phẩm điển hình cho cá tính thơ đấy.Bài thơ đưa ta tới với cảnh đất trời Việt Nam lúc sang thu, từ gần tới xa, với những nét rất gần gụi, thân yêu:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.Mọi hình ảnh, hiện tượng đấy của đất trời lúc chuyển từ hạ sang thu mọi người đều biết, đều quen. Vậy nhưng mà tới bài thơ này của Hữu Thỉnh ta mới cảm thu được đầy đủ vẻ đẹp êm đềm, yên bình của nó. Hương ổi, gió se, sương mỏng, mây nhởn nha bay, chim hấp tấp về phương nam, nắng vẫn rực vàng, mưa vơi dần, tiếng sấm bớt hẳn… những dấu hiệu báo mùa thu về đấy sao nhưng mà thân yêu, gần gụi, nao nao gợi nhớ 1 miền quê thời thơ dại trong kí ức của mỗi chúng ta.Nhà thơ ko viết “Thu sang” nhưng mà chọn tựa đề là “Sang thu” tức là mùa thu chỉ mới mở đầu. Từ “thu” làm bổ ngữ cho động từ “sang” gợi chủ thể cảm nhận sự chuyển mùa đấy là con người. Cách đặt tựa đề báo hiệu những cảm nhận tinh tế và biệt lập về mùa thu.Hương thơm của những trái ổi 9 trong vườn “vào trong gió se” nghĩa là hương thơm bốc mạnh và tỏa ra thành luồng, chứ ko thoang thoảng. Nhà thơ vừa ngửi thấy mùi hương ổi, lại vừa cảm thu được cái se lạnh của gió đầu thu. Hương thì đặm đà nhưng mà gió thì nhè nhẹ nên ko gian rất mực nồng cháy.Sương thu thì “dùng dằng”qua ngõ, tức là nó cố ý nhởn nha, chậm rãi lại, vấn vít bên ngõ xóm, đường làng hay vấn vít, giao hòa cùng người ngắm cảnh? Hương ổi, gió se, sương thu là những kí hiệu làm thi sĩ giật thột nhìn thấy: “Chừng như thu đã…”. Xúc cảm của tác giả vừa nhẹ nhõm, vừa bâng khuâng.Bằng sự tinh nhạy của tất cả các cảm quan, thi sĩ cảm nhận những nét đặc thù của mùa thu đều hiện diện. Mùa thu có “hương ổi”, có “gió se” và làn sương mơ “dùng dằng” trước ngõ. Mùa thu đã về trên quê hương. Vậy nhưng mà thi sĩ vẫn còn dè dặt. Thu tới nhẹ nhõm quá. Nhẹ nhàng tới nỗi chưa hẳn tin đấy là sự thực. Cho nên, có thể thấy, đằng sau ko gian làng quê sang thu đấy ta cảm thu được tâm hồn mẫn cảm của 1 tình yêu tự nhiên, yêu cuộc sống tới si mê, cuồng nhiệt của thi sĩ.Sau phút chốc lúng túng, ngỡ ngàng thi sĩ bước ra với đất trời để “kiểm chứng” nỗi hồ nghi của mình. hực là, mùa thu đã “sang” rồi. Mùa thu đã về khắp đất trời. Đây chẳng phải là mùa thu trước hết trong đời nên sự hoan hỉ đã nhường chỗ cho sự đằm lắng, dịu nhẹ, thong dong nhưng mà đón chờ:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu“Sông được khi lề mề” chậm rãi, rề rà, ko vội vã gì. Người đọc như được thấy mặt nước bằng lặng của sông thu soi chiếu cánh chim hấp tấp bay từ khung trời chói chang của mùa hạ sang khung trời ấm áp của mùa thu. Có nhẽ, vì luyến lưu bờ xinh bãi đẹp nhưng mà con dòng nước cũng ko muốn trôi đi chăng?Những đám mây trên bầu trời cũng “vắt nửa mình sang thu” như chưa muốn rời xa mùa hạ nồng ấm. Đám mây bịn rịn khi giao mùa được cảm nhận bằng tâm hồn tinh tế và trong trẻo. Và mùa hạ dần qua cũng vơi dần những cơn mưa rào, trả lại cho trời thu sắc xanh muôn đời. Qua cách cảm nhận đấy, ta thấy Hữu Thỉnh có 1 hồn thơ mẫn cảm, yêu tự nhiên khẩn thiết, 1 trí hình dung bay bổng.Nếu ở 2 khổ thơ đầu của bài thơ, tín hiệu mùa thu đã khá rõ ràng trong ko gian và thời kì, sang khổ cuối vẫn theo dòng xúc cảm đấy, tác giả biểu thị suy ngẫm của mình về con người, về cuộc đời:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”.Nắng ấm và mưa giông là những tín hiệu đặc thù của mùa hạ. Nay những tín hiệu đấy tuy có vơi nhưng mà hãy còn rộn rực lắm. Hai từ “bao lăm” trình bày sự nhớ tiếc bát ngát của thi sĩ đối với màu hạ. Đối với thi sĩ, 4 mùa đều xinh tươi. Mùa thu mang đến bao điều mới mẻ nhưng mà mùa hạ cũng lắm kỉ niệm ấm áp. Chia biệt cái cũ, đón chờ cái mới, ở giữa ranh giới đấy làm cho tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ ko khỏi ngùi ngùi.Hai cấu kết vừa có ý nghĩa tả chân, lại vừa có ý nghĩa hàm ẩn. Ý nghĩa tả chân là tả hiện tượng sấm và hàng cây khi sang thu. Còn ý nghĩa hàm ẩn nhưng mà thi sĩ gửi gắm ở đây có nhẽ là những vang động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời (sấm) đã bớt đi sự bất thần đối với những người trải đời (cây trung niên). Đây là sự suy ngẫm của tác giả về nhân sinh, về quy luật của cuộc sống nhân nói về cảnh tự nhiên đất trời sang thu.Rõ ràng, lúc viết bài thơ này, Hữu Thỉnh đã bước vào tuổi đứng tuổi, đã đi qua 1 thời trẻ trai trong chiến tranh nên những chiêm nghiệm của thi sĩ có sức khêu gợi cho mọi người về lẽ sống làm người: Ta hãy tĩnh tâm nhưng mà đón chờ và khắc phục mọi vấn đề gặp phải trong cuộc sống.“Sang thu” đâu chỉ là sự chuyển giao của đất trời nhưng mà còn là sự chuyển giao cuộc đời mỗi con người. Hữu Thỉnh rất mực tinh tế, nhạy bén trong cảm nhận và liên tưởng. Chính thành ra những vần thơ của ông có sức biến chuyển lòng người mãnh liệt hơn.Biểu hiện về màu thu, thơ xưa lấy động để tả tĩnh, gợi nhiều hơn tả. Nguyễn Khuyến trong bài thơ Mùa thu câu cá đã diễn đạt tài hoàn cảnh sắc mùa thu, vừa tinh khôi, sạch bong, vừa gợi buồn, gợi nhớ:“Ao thu lạnh lẽo nước trong vắt,1 chiếc thuyền câu nhỏ tẻo teo.Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt,Ngõ trúc loanh quanh khách vắng teo.Tựa gối, buông cần lâu chẳng được,Cá đâu đớp động dưới chân bèo”.“Ao thu trong vắt”, “lá vàng”, “tầng mây”, “ngõ trúc” vốn là thi liệu mặc định của mùa thu. Nguyễn Khuyến với cái tài tả cảnh bậc thầy đã khôn khéo sắp xếp nên bức tranh thu tuyệt đỉnh, trước và sau ông khó người nào bì kịp.Nhà thơ Lưu Trọng Lư trong bài Tiếng thu cũng đã có những cảm nhận tinh tế, đầy cảm xúc trước sự chuyển dịch của mùa thu:“Em ko nghe rừng thuLá thu kêu xạc xàoCon nai vàng ngơ ngácĐạp trên lá vàng khô?”Không biểu thị rõ ràng như Hữu Thỉnh trong bài Sang thu, Lưu Trọng Lư gợi nhiều hơn tả. Tiếng lá vàng khô vỡ vụn dưới những bước chân nai ngờ ngạc biểu lộ rõ ràng của mùa thu tới. Nó vừa tới, chưa rõ ràng nên làm cho con nai – chủ thể cảm nhận – ngờ ngạc. Tiếng thu thực sự của Lưu Trọng Lư là tương tự đấy. Ta ko nghe tiếng thu đấy bằng tai nhưng mà nghe bằng trí hình dung, nghe vang lên trong tâm hồn, mỗi lúc thấy lá ngoài đường rụng nhiều và những đám mây bàng bạc trên ko…Bằng hình ảnh thơ thiên nhiên, ko mài giũa nhưng mà giàu sức gợi cảm, thể thơ 5 chữ cởi mở, giọng thơ ngọt ngào, thắm thiết, nghệ thuật đan xen mô tả và xúc cảm thiên nhiên, hài hòa, bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đánh thức tình cảm của mỗi người về tình yêu quê hương non sông và suy ngẫm về cuộc đời.

[rule_2_plain] [rule_3_plain]

#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #bài #thơ #Sang #thu #của #Hữu #Thỉnh #Dàn #bài #văn #mẫu #lớp #hay #nhất

TOP 15 bài Phân tích Sang thu của Hữu Thỉnh, kèm theo dàn ý cụ thể, giúp các em học trò lớp 9 có thêm nhiều vốn từ, cũng như hiểu thâm thúy hơn về bài thơ Sang thu để viết bài văn của mình thật hay.

Bài thơ Sang thu chính là sự rung động của hồn thơ trước tự nhiên lúc đất trời sang thu, đấy là bức tranh giao mùa tuyệt đẹp nhưng mà nhẹ nhõm, thơ mộng. Vậy mời các em cùng theo dõi bài viết dưới đây của Xgame để càng ngày càng học tốt môn Văn 9.

Dàn ý phân tách bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

I. Mở bài

  • Mùa thu luôn là đề tài không xa lạ gợi nhiều xúc cảm cho các thi nhân
  • Bài thơ “Sang Thu” làm cho thi sĩ ngỡ ngàng trước cảnh đất trời đang chuyển giao mùa từ mùa hạ sang thu, cả bài thơ là 1 bức tranh thu tươi đẹp.

II. Thân bài

* Bức tranh tự nhiên mùa nhận được Hữu Thỉnh phác họa 1 cách sinh động và giàu sức biểu cảm bằng khứu giác, thị giác, xúc giác.

– Nhà thơ cảm nhận mùa thu bằng tất cả con người, tâm hồn của mình qua những dấu hiệu:

  • Sắc vàng của hoa cúc, của lá ngô đồng, tiếng lá vàng rơi xạc xào.
  • Hương ổi bỗng phả vào gió se thơm ngát hương, nồng cháy đánh thức những xúc cảm trong lòng người.
  • Màn sương dùng dằng qua ngõ, 1 chút ngỡ ngàng, bâng khuâng trong tâm hồn thi sĩ và phấn kích thầm thốt lên “Chừng như thu đã về”.
  • Dòng sông, mưa, đám mây cũng có những dấu hiệu sang thu => Tác giả khẳng định rằng “Thu tới thật rồi”.

– Tín hiệu của mùa thu trong thơ rất bình dị, gần gụi. Tác giả rất tinh tế, khôn khéo để nhìn thấy sự chỉnh sửa rất nhẹ nhõm, dịu dàng của mùa thu chỉ vừa mới chớm.

– Hình ảnh đám mây mùa hạ duyên dáng “Vắt nửa mình sang thu” thật thú vị và lạ mắt.

– Tất cả như đang chuyển mình cùng nhịp đập của mùa thu.

* Tác giả mở đầu suy ngẫm, chiêm nghiệm trình bày qua giọng thơ trầm hẳn ở 4 câu thơ cuối

– Khổ cuối nói lên 1 vài cảm nhận, suy ngẫm của thi sĩ lúc nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu qua hình ảnh nắng, mưa, sấm.

– Tác giả chiêm nghiệm và sự trải đời qua hình ảnh “Hàng cây trung niên” : hình ảnh gợi cho người đọc nhiều liên tưởng như 1 đời người trưởng thành rồi già cỗi đi

=>Hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng thâm thúy.

– Mùa thu khép lại những tháng ngày sôi nổi, xốc nổi của tuổi xanh để mở ra 1 mùa mới, 1 ko gian mới điềm đạm hơn.

* Nghệ thuật

– Với thể thơ 5 chữ, tiếng nói giản dị, hình ảnh đơn sơ, không xa lạ, giải pháp nghệ thuật nhân hóa những hình ảnh màn sương, đám mây, … khiến cho bài thơ trở thành sinh động hơn.

III. Kết bài

  • Hữu Thỉnh đã vẽ nên 1 bức tranh thu tươi đẹp với nhiều xúc cảm tinh tế.
  • Cả bài thơ là bức tranh tuyệt mỹ được tác giả vẽ nên bằng sự rung động tinh xảo của trái tim người nghệ sĩ.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 1

Những hiện tượng, sự vật của thiên nhiên luôn làm cho những tâm hồn mẫn cảm, thơ mộng rung động trước vẻ đẹp của nó, và thi sĩ Hữu Thỉnh cũng ko ngoại lệ. Ông là 1 thi sĩ viết rất hay, rất xúc cảm về cuộc sống, về con người với những vần thơ mềm mại, tinh tế chỉ riêng ông có được. Sự chuyển mình từ mùa hạ sang mùa thu là 1 trong những chỉnh sửa của thiên nhiên đã lọt vào trái tim đa cảm của nhà nhà thơ này. Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đến giờ vẫn được bình chọn là 1 trong những bài thơ mô tả hay nhất về mùa thu.

Mở màn bài thơ là xúc cảm kinh ngạc, ngỡ ngàng của tác giả lúc thấy sự chuyển mình từ hạ sang thu:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se”

Giả dụ thi sĩ Xuân Diệu cảm nhận mùa thu qua những chiếc lá vàng, thi sĩ Xuân Quỳnh cảm nhận mùa thu bằng vẻ đẹp của hoa cúc và làn gió heo may thì cách cảm nhận của Hữu Thỉnh lại cực kỳ đặc trưng: hương ổi. Ở đây, tác giả đã đón chờ mùa thu bằng khứu giác. Thu tới, những chùm ổi 9 phơ phất trong gió tỏa hương thơm cực kỳ hấp dẫn. Hương thơm này ko quá ngát hương, cũng ko quá nhẹ nhưng mà nó thoang thoảng, hòa cùng làn gió như đánh thức cảm xúc trong lòng người. Nhà thơ đảo những động từ “Bỗng” và “Phả” lên đầu câu như để nhấn mạnh rằng mùa thu tới thật thiên nhiên, ko báo trước, khiến cho tác giả kinh ngạc, thảng thốt. Sự chuyển mình của đất trời ko chỉ được tác giả cảm nhận bằng khứu giác nhưng mà còn bằng thị giác:

“Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về”

Từ láy “dùng dằng” cho thấy sự lưu luyến, ko nỡ rời đi của màn sương. Sự dùng dằng của màn sương hay chính là sự luyến lưu của tác giả lúc ko muốn mùa hạ đi qua nhưng mà cũng lỡ yêu mùa thu mất rồi. Hẳn ko có gì là lạ lúc Hữu Thỉnh cảm nhận mùa thu bằng cả tâm hồn tương tự, bởi bài thơ được ông sáng tác vào 5 1977 – 1 trong những mùa thu độc lập trước hết của non sông. Mỗi 1 chỉnh sửa của đất trời đều làm cho con người ta chú tâm và rung động tới mức khó quên. Trước tiên là hương ổi và hiện thời là cả màn sương, tất cả cho thấy 1 mùa thu đang về rồi. Từ “chừng như” là 1 thẩm định mập mờ của tác giả, trước những chỉnh sửa đấy, thi sĩ đã mở đầu cảm thu được sự hiện ra của mùa thu.

Ở khổ thơ thứ 2, ta thấy mùa thu tới rõ ràng hơn trước sự chứng kiến của thi sĩ Hữu Thỉnh:

“Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Thu tới, dòng sông ko còn phải gồng mình lên trước những cơn mưa lũ của mùa hạ, những cánh chim đã mở đầu đi tìm nơi trú ẩn cho mình trước lúc 1 mùa đông lạnh buốt ghé thăm. Và cả những đám mây trắng trên bầu trời cao vợi cũng đã tới khi nói lời chào tạm biệt mùa hè rồi. Đoạn thơ được tác giả thử dụng 1 loạt các từ láy “lề mề”, “hấp tấp” là những động từ trình bày sự đi lại của sự vật. Những sự vật của thiên nhiên được nhân hóa với những hành động lúc nhanh, lúc chậm, cực kỳ sinh động trong con mắt của tác giả. Lại 1 lần nữa động từ được đặt lên đầu câu. Động từ “Vắt” cho thấy hình ảnh 1 đám mây mềm mại, vắt ngang trên bầu trời, 1 nửa còn vương vấn mùa hạ, nửa còn lại đã bước chân sang mùa thu.

Sang tới khổ thơ cuối, thi sĩ Hữu Thỉnh ko còn cảm nhận mùa thu bằng những sự chỉnh sửa của thiên nhiên nữa nhưng mà thay vào đấy là sự đan xen những chiêm nghiệm về cuộc đời:

“Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Nắng cuối hạ vẫn còn hồng, vẫn còn sáng nhưng mà đã nhạt đi nhiều so với thời khắc giữa mùa hè chói chang. Bầu trời cũng ko còn những cơn mưa ồ ạt, sấm nổ vang trời làm cho mọi người phải giật thột nữa bởi thu đã tới thật rồi! Hai dòng thơ cuối là sự chiêm nghiệm của tác giả về cuộc đời:

“Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Hình ảnh ẩn dụ “hàng cây trung niên” gợi cho người đọc nhiều liên tưởng. Ở đây, ta có thể hiểu “hàng cây trung niên” biểu trưng cho 1 con người trải đời, đã đi qua bao giông bão của cuộc đời để trưởng thành hơn. Mùa thu của non sông hay chính là mùa thu của đời người, lúc đã đi qua những tháng 5 xuân, hè của tuổi xanh đặc sắc, xốc nổi thì con người ta trở thành trưởng thành hơn, 9 chắn hơn và ko còn bị bất thần trước những ảnh hưởng của ngoại cảnh. Có thể nói, đây là 1 hình ảnh ẩn dụ nhiều ý nghĩa, gợi liên tưởng sâu xa về cuộc đời. Phcửa ải là 1 người trải đời mới có thể có những cảm xúc tương tự.

Bằng những câu chữ mộc mạc, giản dị nhưng mà ko kém phần tinh tế, bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đã mở ra trước mắt độc giả 1 bức tranh tự nhiên cực kỳ đẹp và sinh động. Tất cả đều tới từ mạch xúc cảm thiên nhiên của tác giả. Qua đấy, ta có thể thấy được tình yêu tự nhiên thâm thúy của thi sĩ, hiểu được tại sao Hữu Thỉnh được coi là 1 trong những cây bút tuyệt vời lúc viết về thiên nhiên, về cuộc sống.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 2

Mùa thu là đề tài muôn đời của thơ ca cổ kim, ta bắt gặp 1 ko gian thấm đẫm chất thu của Nguyễn Du: “Người lên ngựa, kẻ chia bào/ Rừng phong thu đã nhuốm màu quan sơn”; ta lại gặp 1 mùa thu rất tiên tiến trong thơ Xuân Diệu: “Đây mùa thu đến, mùa thu đến/ Với áo mơ phai dệt lá vàng”. Các thi sĩ đều có những khám phá, phát hiện riêng về mùa thu. Nhưng ít có thi sĩ nào lại có những cảm nhận tinh tế về bước chuyển mình từ hạ sang thu như thi sĩ Hữu Thỉnh trong bài “Sang thu”.

Bài thơ được sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”. Ngay từ đầu đề của bài thơ đã gợi cho người đọc về giây phút giao mùa của tự nhiên, và còn đâu đấy ẩn dấu giây phút giao mùa của đời người. Khổ thơ đầu là những cảm nhận cực kỳ tinh tế, là cảm quan nhạy bén của tác giả để cảm biết được hết những mỏng manh dấu hiệu lúc thu về:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về.

Cảm nhận trước hết của tác giả chính là hương ổi, 1 mùi hương thật thân quen, gần gụi. Hương ổi liên kết với từ “bỗng” gợi lên biết bao cảm giác đột ngột, ngỡ ngàng, cộng với đấy là động từ “phả” cho thấy hương thơm đậm sánh lại hòa vào trong cơn gió se se của mùa thu. Không chỉ vậy từ phả còn cho thấy tư thế chủ động của hương ổi, khiến hương thơm càng sánh, càng đậm hơn.

Hương ổi cũng gợi nên ko gian rất làng quê với những ngõ xóm sum suê cây lá, đấy chính là hương vị mùa thu chỉ có riêng trong thơ Hữu Thỉnh. “Sương dùng dằng” – nghệ thuật nhân hóa, cho ta thấy dáng vẻ của sương cũng như đang lưu luyến, cố đi chậm thật chậm để hưởng thụ nốt cái ấm áp của mùa hè, nghe đâu nó chưa muốn bước hẳn sang thu. Với hệ thống hình ảnh lạ mắt, mô tả sinh động tác giả đã mô tả 1 cách tài tình những tín hiệu trước hết của mùa thu.

Trước những dấu hiệu thu về lòng người nghe đâu cũng có sự băn khoăn, xôn xang. Tình thái từ “Chừng như” diễn tả xúc cảm mơ hồ, chưa xác định, nghe đâu thi sĩ vẫn còn tí đỉnh băn khoăn, tí đỉnh ngỡ ngàng: liệu có phải mùa thu đã tới thật ko? Khổ thơ là những cảm nhận tinh tế, mới mẻ của tác giả khi thu sang.

Ẩn sau những chỉnh sửa của đất trời lúc sang thu là tâm hồn tinh tế của thi sĩ, là thú vui, hạnh phúc lúc thu về. Những băn khoăn của tác giả ở khổ thơ trên, đã được trả lời bằng những dấu hiệu của đất trời thấm đẫm chất thu:

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Từ khi những khúc sông “lề mề”, chậm rãi chảy, ta ko còn thấy cái dữ dội, những dòng nước cuồn cuộn như mùa hè nữa nhưng mà thay vào đấy là dòng sông thu cực kỳ trong trẻo, yên ắng, chảy hiền hòa như đang ngẫm ngợi điều gì. Nghệ thuật nhân hóa khiến dòng sông như đang ngơi nghỉ sau 1 mùa hạ cuộn xiết chảy.

Ngược lại những chú chim lại hấp tấp về phương Nam tránh rét, cùng lúc cũng gợi lên những toan lo, hối hả của cuộc sống đời thường. Hình ảnh rực rỡ nhất là đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu”. Nghệ thuật nhân hóa khiến đám mây vừa hư vừa thực, tái tạo được nhịp độ của thời kì. Cùng lúc tác giả cũng hữu hình hóa cánh cổng thời kì vốn vô hình qua hình ảnh đám đấy.

Khoảnh khắc giao mùa hiện lên tinh tế, chân thật qua những câu thơ giàu chất tạo hình. Ông quả là 1 người tinh tế và mẫn cảm lúc nhìn nhận sự vật, hiện tượng trong giây phút giao mùa. Khổ thơ chung cuộc lại trình bày rõ hơn nữa sự tinh tế của tác giả trong việc khám phá những lay động của đất trời từ cuối hạ sang thu:

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa

Hữu Thỉnh sử dụng cởi mở phép đối “vẫn còn – vơi dần” , “nắng – mưa” gợi sự chuyển di ngược chiều của các hiện tượng tự nhiên điển hình cho 2 mùa. Những cơn mưa mùa hè đã vơi dần, bớt dần; nắng cũng ko còn chói gắt, làm người ta lóa mắt nữa nhưng mà đã là ánh nắng mùa thu dịu nhẹ như màu mật ong.

Dấu hiệu thu về đã rõ nét hơn bao giờ hết. Cái rực rỡ, tinh nhạy của Hữu Thỉnh còn được thể trong cách ông sắp đặt từ ngữ giảm dần về chừng độ: vẫn còn – vơi – bớt cho thấy sự nhạt dần của mùa hạ, và mùa thu mỗi ngày lại đậm nét hơn. Hai câu thơ cuối trình bày những chiêm nghiệm, nghĩ suy thâm thúy về cuộc đời, con người của tác giả:

Sấm cũng bớt bất thần
Bên hàng cây trung niên

Câu thơ vừa mang ý nghĩa tả chân lại vừa mang ý nghĩa tượng trưng. Trước hết về ý nghĩa tả chân: sấm là hiện tượng thiên nhiên, thường là tín hiệu của những cơn mưa rào mùa hạ. Sang thu tiếng sấm cũng trở thành bé hơn, ko còn đủ sức biến chuyển những hàng cây đã trải qua bao mùa thay lá nữa.

Kế bên đấy tiếng sấm còn để chỉ những bất định thất thường của cuộc đời, những gian khổ, thách thức nhưng mà mỗi chúng ta phải trải qua. Tương ứng với nghĩa tượng trưng của “sấm” , “hàng cây trung niên” là tượng trưng cho những con người trưởng thành, đã trải qua biết bao sóng gió, giông tố trong cuộc đời. Do đó, dù có thêm những thất thường, bất định cũng ko dễ dãi khiến họ lung lay, gục ngã; họ trở thành tĩnh tâm, thung dung hơn trước những biến cố, thăng trầm của cuộc sống.

Bằng cảm quan nhạy bén, Hữu Thỉnh đã tuyệt vời đánh dấu giây phút giao mùa của đất trời từ hạ sang thu. Tái tạo bức tranh xinh xắn nhiều hương sắc, nhiều phong vị rất đặc thù của đất Bắc. Cộng với đấy là thể thơ 5 chữ giàu nhịp độ, tiếng nói mộc mạc giản dị nhưng mà cũng cực kỳ thâm thúy đã góp phần hình thành thành công của tác phẩm.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 3

“Sang thu” là bài thơ ngũ ngôn của Hữu Thỉnh, từng được nhiều người ưa chuộng. Bài thơ gồm có 3 khổ thơ; mỗi khổ thơ 4 câu là 1 nét thu đẹp yên ả của đất trời, tạo vật trong buổi đầu thu – thu mới về, thu chợt tới.

“Sang thu” trình bày 1 văn pháp nghệ thuật thanh, nhẹ, tài giỏi, diễn đạt những cảm nhận, những rung động man mác, bâng khuâng của tác giả trước vẻ đẹp và sự chuyển đổi diệu kì của tự nhiên trong buổi chớm thu. Nhân vật được cảm nhận là cảnh sắc mùa thu nơi đồng quê trên miền Bắc non sông ta.

Với nhà thơ Xuân Diệu thì dấu hiệu đầu thu là sắc “mơ phai” của lá được bàn tay tạo hóa “dệt” nên giữa muôn nghìn cây:

“Đây mùa thu đến, mùa thu đến
Với áo mơ phai dệt lá vàng.”

(Đây mùa thu đến)

Nhưng với Hữu Thỉnh là “hương ổi” của vườn quê được “‘phả vào” trong làn gió thu se lạnh. Cái hương vị nồng cháy đấy nơi vườn nhà nhưng mà tuổi thơ mỗi chúng ta sẽ mang theo mãi trong tâm hồn, đi suốt cuộc đời:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió dịu.”

“Phả” tức là bốc mạnh và tỏa ra thành luồng (Tự điển Tiếng Việt – Hoàng Phê). Hữu Thỉnh ko tả nhưng mà chỉ gợi, mang đến cho người đọc những liên tưởng về màu vàng ươm, về hương thơm phức, thơm ngát tỏa ra, bốc lên từ những trái ổi 9 nơi vườn quê trong những ngày cuối hạ, đầu thu. Vì gió thu “se” lạnh, nên hương ổi mới thêm nồng cháy phả vào đất trời và hồn người.

Nhiều người đã biết: Thạch Lam, Vũ Bằng, Nguyễn Tuân, Bằng Sơn, Nguyễn Đình Thi, … đã viết thật hay về hương cốm Vòng (Hà Nội), 1 nét đẹp kính yêu về hương vị mùa thu của quê hương non sông:

“Sáng mát trong như sáng 5 xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới…”

(Tổ quốc – Nguyễn Đình Thi)

“Hương ổi” trong bài “Sang thu” là 1 cái mới trong thơ, đặm đà màu sắc dân dã của Hữu Thỉnh.

Sau “hương ổi” và “gió se”, thi sĩ nhắc đến sương thu. Cũng chẳng phải là “Sương thu lạnh… Khói thu xây thành” trong “Cảm thu tiễn thu” của Tản Đà. Cũng không phải là giọt sương lạnh và tiếng thu buồn những ngày xa xưa: “Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun” (Chinh phụ ngâm). Nhưng là sương thu chứa đầy tâm cảnh “dùng dằng” cố ý làm chậm rãi để kéo dài thời kì:

“Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về.”

Sương thu đã được nhân hóa; 2 chữ “dùng dằng” diễn đạt rất thơ bước đi chầm chậm của mùa thu về. Nếu các từ ngữ “bỗng nhìn thấy” biểu thị xúc cảm kinh ngạc thì 2 chữ “chừng như” trình bày sự phỏng đoán 1 nét thu mơ hồ vừa chợt phát hiện và cảm nhận.

Chữ “se” vần với chữ “về” (vần chân, vần bằng, vần cách) đã góp phần hình thành sự phong phú về vần điệu và giai điệu, khiến cho giọng thơ nhẹ nhõm, mênh mang gợi cảm.

Không gian nghệ thuật của bức tranh “Sang thu” được mở mang, ở chiều cao, độ rộng của bầu trời với cánh chim bay và đám mây trôi, ở chiều dài của dòng sông qua khổ thơ thứ 2 tiếp theo:

“Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.”

Sông mùa thu trên miền Bắc nước ta nước trong xanh, yên ả trôi: “Trắng xóa tràng giang, bằng lặng tờ” (“Tức cảnh chiều thu” – Bà Huyện Thanh Quan). Sông nước đầy nên mới “lề mề”, nhẹ trôi như cố tình chậm rãi, thiếu khẩn trương, để mất nhiều ngày giờ… Chim bay “hấp tấp”, đấy là những đàn cu ngói, những đàn sâm cầm, những đàn chim đổi mùa, tránh rét, từ phương Bắc bóng gió bay về phương Nam. Trong số đàn chim bay “hấp tấp” đấy phải chăng có những đàn ngỗng trời nhưng mà thi sĩ Nguyễn Khuyến đã nói đến trong “Thu vịnh”:

“1 tiếng trên ko ngỗng nước nào?”

Dòng sông, cánh chim, đám mây mùa thu đều được nhân hóa. Bức tranh thu trở thành hữu tình, chan chứa thi vị. Hữu Thỉnh ko dùng những từ ngữ như: lang thang, lửng lơ, dập dềnh, nhẹ trôi, … nhưng mà dùng chữ vắt.

“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.”

Mây như kéo dài ra, vắt lên, đặt ngang trên bầu trời, buông thõng xuống. Câu thơ tả đám mây mùa thu của Hữu Thỉnh khá hay và lạ mắt: cách chọn từ và dùng từ rất thông minh.

Khổ thơ cuối nói lên 1 vài cảm nhận và suy ngẫm của thi sĩ lúc nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu:

“Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Nắng, mưa, sấm, những hiện tượng của tự nhiên trong thời khắc giao mùa: mùa hạ – mùa nhận được Hữu Thỉnh cảm nhận 1 cách tinh tế. Các từ ngữ: vẫn còn, đã vơi dần, cũng bớt bất thần, gợi tả rất hay thời lượng và sự hiện hữu của sự vật, của tự nhiên như nắng thu, mưa thu, tiếng sấm buổi đầu thu. Mùa hạ như còn níu giữ. Nắng, mưa, sấm mùa hạ như còn vấn vương hàng cây và đất trời. Nhìn cảnh vật sang thu buổi giao mùa, từ ngoại cảnh đấy nhưng mà thi sĩ suy ngẫm về cuộc đời. “Sấm” và “hàng cây trung niên là những ẩn dụ hình thành tính hàm nghĩa của bài “Sang thu”. Nắng, mưa, sấm là những bất định của tự nhiên, còn mang ý nghĩa biểu trưng cho những chỉnh sửa, chuyển đổi, những gian truân thách thức trong cuộc đời. Hình ảnh “hàng cây trung niên” là 1 ẩn dụ nói về lớp người đã trải đời, được tôi rèn trong nhiều gieo neo, gian truân:

“Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Hữu Thỉnh viết bài thơ “Sang thu” vào đầu những 5 80 của thế kỉ trước. Khi bấy giờ, non sông ta tuy đã được độc lập và hợp nhất nhưng mà đang đứng trước nhiều gian truân, thách thức mới về kinh tế, về xã hội. Hai cấu kết bài thơ mang hàm nghĩa khẳng định khả năng cứng cỏi và tốt đẹp của quần chúng ta trong những 5 tháng gieo neo, gian truân đấy.

“Sang thu” là 1 bài thơ hay của Hữu Thỉnh, được in trong tập thơ “Từ hào chiến đấu đến thị thành” xuất bản vào tháng 5/1985. Bao xúc cảm dâng đầy trong những vần thơ đẹp, hữu tình, nên thơ. Nhà thơ ko sử dụng bút màu để vẽ nên những cảnh thu, sắc thu đặc sắc. Chỉ là 1 số nét chấm phá, tả ít nhưng mà gợi nhiều nhưng mà tác giả đã làm hiện lên cái hồn ghi âm nhẹ, trong trắng, yên ả, bát ngát… đầy thi vị.

Nghệ thuật nhân hóa và ẩn dụ, cách chọn lựa từ ngữ khá tinh tế là những thành công của Hữu Thỉnh để lại dấu ấn đẹp và thâm thúy trong “Sang thu”. Thơ ngũ ngôn trong “Sang thu” trình bày 1 cách cảm, cách nghĩ, cách diễn tả mới mẻ, lắng đọng và hồn nhiên. “Sang thu” là 1 tiếng lòng trang trải, gửi gắm, báo mùa thu của quê hương non sông; 1 tiếng thu , tha thiết.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 4

Vào cuối 5 1977, lúc chiến tranh đã kết thúc, hòa bình lập lại, trong 1 buổi chiều thu, ra ngoại ô Hà Nội, tới thăm 1 vườn ổi 9, hương vị dịu dịu… 1 chút ngỡ ngàng, 1 chút xao xuyến, Hữu Thỉnh tức cảnh sinh tình. Trong ánh nắng hoàng hôn vàng óng, bài thơ Sang thu có mặt trên thị trường. Hãy hình dung ta đang cộng với thi sĩ đứng giữa vườn ổi nhưng mà ngâm nga bài thơ hoàn hảo của ông.

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ, cô đọng, hàm súc. Cả bài thơ là giọng điệu nhẹ nhõm, thỉnh thoảng trầm lắng suy tư. Bài thơ là sự rung động của hồn thơ trước tự nhiên lúc đất trời sang thu, 1 bức tranh giao mùa tuyệt đẹp.

Mở màn bài thơ, người đọc có thể nhìn thấy ngay cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh lúc tiết trời sang thu:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se”.

Từ “bỗng” trình bày sự đột ngột, bỗng nhiên trong cảm nhận. Nhưng chính cái bất thần đấy mới thật nên thơ và cute trong 1 buổi chiều thu ở làng quê Bắc Bộ, thi sĩ đã chợt nhìn thấy điều gì? “Hương ổi phả vào trong gió se”. Tại sao lại là hương ổi chứ chẳng phải là các hương vị khác? Người ta có thể đưa vào bức tranh mùa thu các hương vị ngọt ngào của ngô đồng, cốm xanh, hoa ngâu… nhưng mà Hữu Thỉnh thì ko. Đứng giữa vườn ổi 9 vàng, giữa tiết trời cuối hạ đầu thu, ông nhìn thấy hương vị chua chua, hơi ngọt của những quả ổi 9 vàng ươm. Hương vị đấy đơn sơ, mộc mạc, đồng nội, rất không xa lạ với quê hương. Thế nhưng mà ít người nào nhìn thấy sự lôi cuốn của nó. Bằng cảm nhận thật tinh tế, bằng khứu giác, thị giác, thi sĩ đã chợt nhìn thấy những tín hiệu của tự nhiên lúc mùa thu lại về. Chúng ta thật sự rung động trước cái “bỗng nhìn thấy” đấy của tác giả. Chắc hẳn thi sĩ phải gắn bó với tự nhiên, với quê hương lắm, nên mới có được sự cảm nhận tinh tế và mẫn cảm như thế?

Tín hiệu của sự chuyển mùa còn được trình bày qua ngọn gió se mang theo hương ổi 9. Gió se là làn gió nhẹ, thoáng chút hơi lạnh, còn gọi là gió heo may. Ngọn gió se se lạnh, se se thổi, thổi vào cảnh vật, thổi vào lòng người 1 cảm giác mơn man, xao xuyến. Từ “phả” được dùng trong câu thơ “Phả vào trong gió se” mới lạ mắt làm sao! Nó diễn đạt được vận tốc của gió, vừa góp phần trình bày sự bỗng nhiên trong cảm nhận: hương ổi có sẵn nhưng mà chẳng người nào nhìn thấy, thế nhưng mà Hữu Thỉnh đã bỗng nhiên nhìn thấy và xao xuyến vì cái hương đồng gió nội đấy.

Không chỉ có hương ổi trong “gió se”, tiết trời sang thu còn có hình ảnh:

“Sương dùng dằng qua ngõ”

Từ “dùng dằng” gợi nhiều liên tưởng. Tác giả nhân hóa làn sương nhằm diễn đạt sự cố ý đi chậm rãi của nó lúc đi lại. Nó bay qua ngõ, giăng mắc vào giậu rào, hàng cây khô trước ngõ xóm đầu thôn. Nó có cái vẻ duyên dáng, yểu điệu của 1 làn sương, 1 hình bóng thanh nữ hay của 1 người con gái nào đó. Đâu chỉ có thế, cái hay của từ láy “dùng dằng” còn là gợi tâm cảnh. Sương lề mề hay lòng người đang tư lự hay tâm cảnh tác giả cũng “dùng dằng”?

Khổ thơ thứ nhất khép lại bằng câu thơ: “Chừng như thu đã về”.

“Chừng như” ko có tức là ko cứng cáp nhưng mà trình bày cái ngỡ ngàng, kinh ngạc và chút bâng khuâng. Từ ngọn gió se mang theo hương Ổi 9 thơm, vàng ươm nơi vườn tược tới cái duyên dáng yểu điệu của 1 làn sương cứ dùng dằng ko vội vã trước ngõ, tác giả đã nhìn thấy sự chuyển mình nhẹ nhõm nhưng mà khá rõ rệt của thời tiết và tự nhiên trong giây phút giao mùa bằng đôi mắt tinh tế và tâm hồn mẫn cảm của 1 nhà thơ yêu tự nhiên, yêu mùa thu gắn bó với cuộc sống nơi làng quê, của 1 người lính đã trải đời qua những 5 tháng chiến tranh. Nếu chẳng phải là Hữu Thỉnh, liệu ta có cảm thu được cái duyên hương thu, có được cái tâm cảnh như thi sĩ ko?

Chùng chình hoa quan họ
Nở tím bên sông Thương
Nắng thu đang trải đầy
Đã trăng non múi bưởi
Bến cần con nghé đực
Cả chiều thu sang sông?

(Chiều sông Thương)

Sang thu đậm chất dân gian làng quê dân dã, mang đậm hơi thở của ruộng đồng, nhưng mà vẫn rõ nét triết lí.

“Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”.

Mưa bớt dần, sấm mùa hạ ít đi lúc sang thu, hàng cây ko còn phải giật thột đột ngột. Ấy là quy luật thiên nhiên. Nhưng 2 câu thơ còn có ý nghĩa hàm ngôn: “Sấm” là những âm vang, tiếng động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” chính là những con người trải đời, trung niên và họ sẽ vững vàng hơn trước ảnh hưởng của ngoại cảnh.

Khi sáng tác Sang thu, Hữu Thỉnh cộng với dân tộc vừa trải qua những 5 tháng tàn khốc của chiến tranh. Cuộc chinh chiến đấy như 1 mùa hạ oi ả, bức bối. Sống những 5 tháng hòa bình, vào 1 buổi chiều thu êm đềm yên bình ở làng quê, tác giả cảm nhận sự thanh thản trong tâm hồn như “sông được khi lề mề” bởi trước kia dẫu muốn con người cũng không thể lề mề, dùng dằng, bởi thế dẫu có gặp sóng gió cuộc đời, tác giả vẫn “tĩnh tâm bằng lòng chống chọi, ko trở lực nào đánh gục được”. Hai câu thơ chất chứa suy tư và trải nghiệm về con người và cuộc sống.

Nếu ở khổ 1, tình trạng xúc cảm của tác giả mới chỉ là “bỗng”, “chừng như”, thì ở khổ còn lại, sự chuyển di của mùa thu đã được chi tiết hóa bằng những sắc thái thay đổi của tạo vật:

“Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp”.

Tại sao sông thì “lề mề” còn chim lại “hấp tấp”? Đây là những cảm nhận rất tinh tế và có cơ sở khoa học nhưng mà vẫn giàu sức biểu cảm. “Sông được khi lề mề” vì sang thu sông mở đầu cạn, chảy chậm lại, ko cuồn cuộn ồ ạt như mùa hè, rất thảnh thơi và đi lại chậm chạp. Còn những đàn chim hấp tấp vì mùa hè chim trú mưa, ít có dịp kiếm mồi. Hiện giờ sang thu khô ráo hơn, chúng tranh thủ đi kiếm mồi và trú rét ở phương Nam lúc trời ấm áp. Hai hoạt động nghe đâu có vẻ đối lập nhau, nhưng mà với lối nhân hóa, Hữu Thỉnh đã phả hồn người vào vật, tác giả đã khiến cho con sông trở thành duyên dáng, gần người hơn, trình bày 1 ko gian đẹp, khêu gợi hồn thơ.

Tín hiệu sang thu còn được mô tả rất sinh động qua hình ảnh:

“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”.

Đây là 1 liên tưởng thông minh, thú vị. Mây mùa hạ thường xám xịt, đen kịt tạo cảm giác nặng nề. Mây mùa thu trong veo, xanh ngắt. “Da trời người nào nhuộm nhưng mà xanh ngắt” (Nguyễn Khuyến). Sự thực, chẳng hề có đám mây nào như thế. Tại sao có sự phân chia rành mạch, mắt nhận ra được trên bầu trời. Ấy là đám mây trong liên tưởng, hình dung của tác giả. Nhưng chính cái hình ảnh mùa hạ nối với mùa thu bởi nửa đám mây lờ lững, cũng lề mề, dùng dằng, bảng lảng trên tầng ko khiến cho người đọc cảm nhận ko gian và thời kì khi chuyển mùa mới đẹp làm sao! Có thể nói đây là 2 câu thơ hấp dẫn nhất trong bài và điển hình nhất của tiết trời sang thu.

Nhà thơ cảm nhận những biểu thị nào khác của thời tiết lúc chuyển hạ qua thu?

“Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa”.

Đại từ phiếm chỉ “bao lăm” diễn đạt số nhiều. Không đếm được. Làm sao đếm được nắng, nhưng mà tác giả cảm nhận rằng cuối hạ đầu thu đã bớt nồng cháy, oi ả, tia nắng đã bớt đặc sắc và những cơn mưa rào ồ ạt cũng đã thưa dần, ko chỉ vơi nhưng mà mưa cũng ít dần.

Hữu Thỉnh cũng đã có những câu thơ, đoạn thơ gần tứ thơ này nhưng mà ko tài giỏi, bất thần, thú vị bằng. Chẳng hạn:

“Đi suốt cả ngày thu
Vẫn chưa về tối nao”

Sang thu là 1 khúc giao mùa nhẹ nhõm, thơ mộng, bâng khuâng nhưng mà cũng thầm thị triết lí, đã nối liền hành trình thơ thu dân tộc, góp 1 tiếng thu thắm thiết về mùa thu quê hương, mang đến cho chúng ta tình quê hương non sông qua nét đẹp mùa thu Việt Nam.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 5

Cũng như mùa xuân, mùa thu luôn là đề tài gợi nhiều xúc cảm cho các thi nhân. Mỗi người lại có cách nhìn, cách mô tả rất riêng, mang đậm dấu ấn tư nhân của mình. Có thi sĩ, mùa thu là dáng liễu buồn, là màu áo mờ phai, là tiếng đạp lá vàng của con nai ngờ ngạc. Hữu Thỉnh cũng góp vào hợp tuyển thơ mùa thu của dân tộc 1 cái nhìn mới mẻ. Ông là thi sĩ viết nhiều, viết hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn, về mùa thu. Những vần thơ thu của ông mang xúc cảm bâng khuâng, vấn vương trước đất trời trong trẻo đang chuyển biến nhẹ nhõm. Điều này trình bày rõ qua bài “Sang thu” được ông sáng tác cuối 5 1977.

Bài thơ diễn đạt tâm cảnh ngỡ ngàng trước cảnh đất trời đang chuyển biến giao mùa từ hạ sang thu.

Không như những thi sĩ khác, cảm nhận mùa thu qua sắc vàng của hoa cúc, của lá ngô đồng hay qua tiếng lá vàng rơi xạc xào. Hữu Thỉnh đón chờ mùa thu với 1 hương vị khác: Hương ổi.

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se”

“Bỗng nhìn thấy” là 1 tình trạng chưa được sẵn sàng trước, như là vô tình, quá bất ngờ để cảm nhận, giữa những âm thanh, hương vị và màu sắc đặc thù của đất trời khi sang thu. Nhà thơ nhìn thấy dấu hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió nhè nhẹ, lành lạnh se khô mang theo hương ổi. “Phả” là 1 động từ mang ý ảnh hưởng được dùng như 1 cách khẳng định sự hiện ra của hơi thu trong ko gian: “hương ổi”, 1 mùi hương ko dễ nhìn thấy, bởi hương ổi chẳng phải là 1 mùi hương thơm ngát hương, nồng cháy nhưng mà chỉ là 1 mùi hương thoảng đưa êm dịu trong gió đầu thu, nhưng mà cũng đủ để đánh thức những xúc cảm trong lòng người.

Không chỉ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác, xúc giác nhưng mà thi sĩ còn cảm nhận màn sương thu trong phút giao mùa. Màn sương chừng như cũng muốn hưởng thụ toàn vẹn giây phút vào thu nên dùng dằng chưa muốn dời chân:

“Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về”

Từ láy tượng hình “dùng dằng” gợi cảm giác về sự bịn rịn ngập dừng, làm ta như thấy 1 sự chùng chình, gợi cảnh thu chân thật trong yên ắng, thư thả, thanh bình. “Chùng chình” là sự đứt quãng ăn nhịp, đi lại chầm chậm hay cũng chính là sự rung động trong tâm hồn thi sĩ? 1 chút ngỡ ngàng, 1 chút bâng khuâng, thi sĩ phát xuất hiện vẻ đẹp rất riêng của ko gian mùa thu. “Chừng như” là 1 từ tình thái diễn đạt tâm cảnh của tác giả lúc phát hiện sự hiện hữu của mùa thu. Sự góp mặt của màn sương buổi sáng cộng với hương ổi đã làm cho thi sĩ giật thột thảng thốt. Không phải là những hình ảnh đã trở thành ước lệ nữa nhưng mà là cụ thể thật mới mẻ, bất thần. Có nhẽ với Hữu Thỉnh, làn hương ổi rất quen với người Việt Nam, nhưng mà rất lạ với thơ được tác giả đưa vào 1 cách cực kỳ thiên nhiên.

Rồi mùa nhận được quan sát ở những ko gian rộng hơn, nhiều tầng bậc hơn:

“Sông được khi lề mề
Chim mở đầu vội và
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Nếu ở khổ 1, mùa thu mới chỉ là sự đoán định với nhiều ít bỡ ngỡ, thì ở khổ thơ này, tác giả đã có thể khẳng định: Thu tới thật rồi. Thu có mặt ở khắp nơi, rất hiện ảnh, chi tiết. Dòng sông ko còn cuồn cuộn dữ dội như những ngày mưa lũ mùa hạ nhưng mà trôi 1 cách lề mề, thanh thản. Mọi đi lại nghe đâu có phần chậm lại, chỉ riêng loài chim là mở đầu hấp tấp. Trời thu lạnh khiến cho chúng phải sẵn sàng những chuyến bay chống rét lúc đông về. Phcửa ải tinh tế lắm mới có thể nhìn thấy sự mở đầu hấp tấp trong những cánh chim bay bởi mùa thu chỉ vừa mới chớm, rất nhẹ nhõm, rất dịu dàng. Điểm nhìn của thi sĩ được nâng dần lên từ dòng sông, rồi đến bầu trời cao rộng:

“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Cảm giác giao mùa được Hữu Thỉnh diễn đạt thật thú vị. Đây là 1 phát hiện rất mới và lạ mắt của ông. Mùa thu mới mở đầu thành ra mây mùa hạ mới an nhàn, duyên dáng “vắt nửa mình sang thu”. Đám mây như 1 dải lụa mềm trên bầu trời đang còn là mùa hạ, nửa đang nghiêng về mùa thu. Bức tranh chuyển mùa thành ra càng trở thành sinh động và giàu sức biểu cảm.

Ở khổ cuối, giây phút giao mùa ko còn được thi sĩ diễn đạt bằng cảm nhận trực tiếp nhưng mà bằng sự suy ngẫm, chiêm nghiệm:

“Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng mà đang nhạt dần. Những ngày giao mùa này đã vơi đi những cơn mưa rào ồ ạt. Vẫn là nắng, vẫn là mưa, sấm như mùa hạ nhưng mà chừng độ đã khác rồi. Khi này, những tiếng sấm bất thần cùng những cơn mưa rào ko còn nhiều nữa. Hai câu thơ cuối gợi cho ta nhiều nghĩ suy, liên tưởng thú vị.

“Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Giọng thơ trầm hẳn xuống, câu thơ ko thuần tuý chỉ là gượng gập kể, là sự cảm nhận nhưng mà còn là sự suy ngẫm, chiêm nghiệm. Cụm từ “hàng cây trung niên” gợi cho người đọc nhiều liên tưởng. Đời người như 1 loài cây, cũng non tơ, trưởng thành rồi già cỗi. Phcửa ải chăng, cái trung niên của cây chính là cái trung niên của đời người. Hình ảnh vừa có ý nghĩa tả chân, vừa có ý nghĩa tượng trưng. Vẻ 9 chắn, điềm tĩnh của hàng cây trước sấm sét, bão giông vào khi sang thu cũng chính là sự trải đời, 9 chắn của con người lúc đã trung niên. Phcửa ải chăng mùa thu của đời người là sự khép lại những tháng ngày sôi nổi xốc nổi của tuổi xanh, để mở ra 1 mùa mới, 1 ko gian mới trầm lặng, điềm đạm, vững vàng hơn. Ở tuổi “sang thu”, con người ko còn bất thần trước những ảnh hưởng thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời.

Bấy lâu, mùa thu thường gắn liền với hình ảnh lá vàng rơi ngoài ngõ, lá khô kêu xạc xào… Và ta ngỡ như chỉ những sự vật đấy mới chính là đặc điểm của mùa thu. Nhưng tới với “Sang thu” của Hữu Thỉnh, người đọc chợt nhìn thấy 1 làn hương ổi, 1 màn sương, 1 dòng sông, 1 đám mây, 1 tia nắng. Những sự vật gần gụi thế cũng làm nên những đường nét riêng của mùa thu Việt Nam và chính điều này đã làm nên sức lôi cuốn của “Sang thu”.

Bài thơ kết câu theo 1 trình tự thiên nhiên. Ấy cũng là diễn biến mạch xúc cảm của tác giả vào khi sang thu. Bài thơ gợi cho ta tưởng tượng 1 bức tranh tự nhiên tươi đẹp vào thời khắc giao mùa hạ – thu ở vùng nông thôn Bắc Bộ. Những câu thơ của Hữu Thỉnh như có 1 chút gì đấy trầm lặng, bí hiểm, rất hợp với cách nghĩ, cách nói của người thôn dã. Bài thơ giúp ta cảm thu được tình cảm tha thiết, tâm hồn tinh tế của thi sĩ giàu lòng yêu tự nhiên của thi sĩ.

Bài thơ ngắn với thể thơ 5 chữ mộc mạc, tiếng nói giản dị nhưng mà ý nghĩa thâm thúy, hình ảnh đơn sơ nhưng mà gợi cảm. Hữu Thỉnh đã phác họa 1 bức tranh tự nhiên tuyệt đẹp bằng nhiều xúc cảm tinh nhạy. Đọc thơ Hữu Thỉnh ta càng cảm thấy yêu quê hương non sông hơn, càng cảm thấy mình cần phải ra công góp phần xây dựng quê hương càng ngày càng giàu đẹp.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 6

Mùa thu luôn là đề tài khiến thi nhân phải chạnh lòng thương mến bởi đấy là mùa của những gì nhẹ nhõm và dịu êm nhất, mùa của sự yên ắng và những rung động thâm thúy nhất. Mùa thu đi vào thơ Nguyễn Khuyến bình dị, gần gụi; đi vào thơ Nguyễn Đình Thi là tiếng vọng từ non sông nghìn đời. Còn mùa thu của Hữu Thỉnh qua bài thơ “Sang thu” thật đẹp, thật nên thơ và trữ tình, và tấm lòng của thi sĩ cũng thật duyên. Bài thơ đã phác họa thành công sự chuyển mùa kỳ diệu của đất trời và của lòng người.

“Sang thu” là 1 bài thơ tái tạo lại 1 cách nhẹ nhõm sự chuyển mùa tinh tế, trời đất khi sang thu có chút gì đấy lúng túng, có chút gì đấy ngập dừng và hơn hết là sự ngỡ ngàng, bổi hổi của thi sĩ lúc nhìn thấy sự chỉnh sửa của trời đất. Mùa thu về, mùa thu mang đến cho con người ta những nhạc điệu dịu êm nhất.

Tín hiệu của mùa thu trong thơ Hữu Thỉnh thực thụ rất bình dị và gần gụi, chẳng phải là hương cốm mùa thu, chẳng phải mặt hồ yên ắng, cũng chẳng phải những mùa lá rụng. Mùa thu trong thơ ông chính là “hương ổi”, là thứ hương đặc thù của vùng quê Việt Nam mỗi lúc thu về.

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se

Phcửa ải thật tinh tế, thật khôn khéo tác giả mới có thể nhìn thấy được thứ hương rất mực nhẹ nhõm và có thể bị gió cuốn đi khi nào. Cụm từ “bỗng nhìn thấy” giống như 1 phát hiện mới, 1 sự kinh ngạc rất lôi cuốn như lúc khám phá ra điều gì đấy xinh xắn. Đây là cụm từ diễn ra tình trạng ngỡ ngàng của tác giả lúc nhìn thấy mùa thu đã chạm ngõ chỉ với “hương ổi”, mùi hương đồng nội thân quen khiến những người con xa quê khó quên được. Mùi hương ổi đấy đã “phả” vào trong “gió se” đầu mùa thu dịu nhẹ, se sắt. Động từ “phả” đã làm toát lên thần thái của mùa thu, của hương ổi. Nó diễn đạt sự quyện chặt vào, sự gắn kết giữa hương ổi và làn gió đầu mùa.

Chỉ qua 2 câu thơ đầu, Hữu Thỉnh đã đem đến cho người đọc 1 cảm nhận mới về mùa thu, về sự chuyển mùa tinh tế nhất, về những điều bình dị ở bao quanh chúng ta.

Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về

Hai câu thơ rất duyên, rất tinh tế nhưng mà rất thâm thúy, gợi lên sự mơ hồ của phút chốc chuyển mùa. Hình ảnh “sương dùng dằng qua ngõ” khiến người đọc hình dung ra quang cảnh sương đang ngập dừng giăng mắc ở đầu ngõ. Từ láy “dùng dằng” dùng rất đắt, đã làm toát lên thần thái của mùa thu, ko vội vã, hồ hởi nhưng mà luôn hình thành sự mơ hồ và mung lung nhất. Tác giả phải thốt lên “chừng như”, là chưa cứng cáp, ko cứng cáp nhưng mà thực ra là tác giả tự khẳng định rằng mùa thu về thật rồi.

Có nhẽ mùa thu đã sang, là mùa thu của đất trời và mùa thu của lòng người bát ngát, nhiều tâm cảnh. Tới khổ thơ thứ 2 thì nghe đâu mùa thu đã hiện rõ ra từng đường nét hình khối trong cảm nhận của tác giả:

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Nước mùa thu dâng lên theo mùa “lề mề”, những cánh chim trời mở đầu “hấp tấp” bay. Thiên nhiên lúc mùa thu về có chút gì đấy vội vã, gấp gáp hơn và nặng trĩu hơn nhưng mà vẫn giữ được thần thái đặc thù nhất. Đường nét của mùa thu hiện lên rất rõ nét, ko còn mơ hồ như ở khổ thơ thứ nhất nữa. Đây cũng là giai đoạn và là sự chuyển biến trong tự nhiên và trong nhận thức của tác giả. Sự quan sát tinh tế, kĩ càng của tác giả còn trình bày ở cách nhìn “đám mây mùa hạ” như “vắt” sang thu. Thật tài giỏi, thật khôn khéo và nghe đâu ông chạnh lòng với mùa thu, khí thu, vị thu rất nhiều nên mới hình dung ra viễn tượng đám mây cao trên trời như đang chuyển mình cùng nhịp đập của mùa thu.

Từ “vắt” dùng rất hay, rất lạ mắt đã diễn đạt được giai đoạn chuyển mình của mùa thu rất uyển chuyển, ăn nhịp. Mùa thu có chút gì đấy lạ mắt, nghịch ngợm và cũng ko kém phần duyên dáng qua cảm nhận của Hữu Thỉnh. Mùa thu đã tới thật rồi, mùa thu mang theo những gì tinh khôi, nhẹ nhõm và dịu êm nhất.

Bức tranh chuyển mùa qua lời thơ Hữu Thỉnh thực thụ mềm mại, nhẹ nhõm và uyển chuyển biết bao. Ấy chính là cái Tài của tác giả, tài dùng chữ vẽ tranh.

Điều bất thần nằm ở khổ thơ cuối, mùa thu đã thực thụ tới rồi và đất trời đã có những chuyển biến khiến con người có thể nhìn thấy, nhưng mà tác giả đã chiêm nghiệm mùa thu bằng cách nhìn nhận của 1 đời người:

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên

Mùa thu có nắng, là thứ nắng dịu nhẹ và tinh khôi, thứ nắng có chút se se lạnh của gió đầu mùa. Thiên nhiên mùa thu cũng trở thành yên ắng và trầm mặc hơn. Tiếng sấm ko còn khiến con người giật thột nữa nhưng mà nó trở thành lặng thầm hơn trên hàng cây trung niên. Tác giả đã đúc kết chiêm nghiệm và sự trải đời của 1 đời người qua sự liên tưởng tới “hàng cây trung niên”. Tiếng sấm và hàng cây ở 2 câu thơ cuối nghe đâu là hiện thân của những con người trải đời, đã qua công đoạn tuổi xanh xốc nổi, nhiều lập cập. Ở công đoạn con người ta “trung niên” mọi thứ cần cứng cáp và đứng đắn, yên ắng hơn. Tác giả đã mượn hình ảnh “hàng cây trung niên” để nói lên đời người hầu tuổi xế chiều, cũng như mùa thu vậy; có chăng mùa thu là mùa của tuổi con người ta ko còn trẻ trung nữa. Nhịp đập của mùa thu, sự đi lại của mùa thu rất nhẹ nhõm và yên ả. Có nhẽ lúc con người ta trải qua tuổi xốc nổi, tới 1 khi nào đấy cần điềm nhiên nhìn lại và nhẹ nhõm cảm nhận chúng. Khổ thơ cuối với giọng điệu trầm lắng khiến người đọc nhìn thấy rất nhiều điều trong cuộc sống này đáng suy ngẫm.

Hữu Thỉnh với bài thơ “Sang thu” lạ mắt và thú vị, cách cảm nhận tinh tế nhẹ nhõm cùng những chiêm nghiệm đáng suy ngẫm đã làm cho người đọc có cái nhìn nói chung và mới mẻ hơn về mùa thu. Gấp trang sách lại, mùa thu của Hữu Thỉnh vẫn còn quanh quẩn đâu đây trong trí tuệ của mỗi chúng ta.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 7

Nhà thơ Hữu Thỉnh tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh 5 1942, quê ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc. 5 1963, Hữu Thỉnh tòng ngũ, vào binh chủng Tăng – Thiết giáp rồi biến thành cán bộ văn hóa, tuyên huấn trong quân đội và mở đầu sáng tác thơ. Ông là ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam các khóa III, IV, V. Từ 5 2000, Hữu Thỉnh giữ chức phận Tổng thư kí Hội Nhà văn Việt Nam.

Hữu Thỉnh là thi sĩ đi nhiều, viết nhiều và có 1 số bài thơ rực rỡ về con người cùng cuộc sống ở nông thôn. Bài thơ Sang nhận được sáng tác vào cuối 5 1977, in lần trước hết trên báo Văn nghệ. Nội dung trình bày tâm cảnh bâng khuâng, xao xuyến của thi sĩ trước những chuyển biến tinh tế của trời đất và là bức tranh tự nhiên tuyệt đẹp của nông thôn đồng bằng Bắc bộ khi giao mùa từ hạ sang thu.

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên.

Từ cuối mùa hạ sang đầu mùa thu, đất trời có những lay động nhẹ nhõm nhưng mà rõ rệt. Những lay động này đã được Hữu Thỉnh cảm nhận bằng sự rung động của trái tim nhà thơ và trình bày qua những hình ảnh thơ mộng, giàu sức biểu cảm.

Ở khổ thơ đầu, tín hiệu của mùa thu chẳng phải là Ngô tương đồng diệp lạc, Thiên hạ cộng tri thu như trong thơ cổ; cũng chẳng phải là Rặng liễu quạnh vắng đứng chịu tang, Tóc buồn buông xuống; lệ nghìn hàng như trong thơ Xuân Diệu cách đây 2 phần 3 thế kỉ. Vốn hiểu biết nhiều về nông thôn nên Hữu Thỉnh đã đưa vào bài thơ những hình ảnh đơn sơ, mộc mạc nhưng mà cực kỳ không xa lạ của quê hương

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về

Đây là quang cảnh 1 sáng chớm thu ở làng quê Bắc Bộ. Trước hết thi sĩ bỗng nhiên nhìn thấy dấu hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió mang hương ổi 9. Gió se là làn gió nhẹ, thoáng chút hơi lạnh, còn gọi là gió heo may. Hương ổi gắn liền với bao kỉ niệm của thời thơ dại, là mùi vị của quê hương đã thấm đẫm trong tâm khảm thi sĩ và cứ mỗi độ thu về thì nó lại biến thành tác nhân gợi nhớ.

Tiếp theo là hình ảnh màn sương giăng trước ngõ. Lập thu, tiết trời mát rượi. Sáng sớm và chiều tối thường có sương. Sương cũng là 1 trong những tín hiệu của mùa thu. Sương dùng dằng qua ngõ như để nhắc nhở lòng người đang mong chờ rằng mùa thu đã đến. Nhà thơ ngỡ ngàng và phấn kích thầm thốt lên: Chừng như thu đã về.

Hai từ bỗng và chừng như làm gia tăng cảm giác bâng khuâng, xao xuyến, rất đúng với tâm cảnh của thi sĩ trước quang cảnh mùa thu – nguồn cảm hứng vô tận của thơ, ca, nhạc, họa.

Nhà thơ cảm nhận mùa thu bằng tất cả con người mình, tâm hồn mình. Khởi đầu là khứu giác: Bỗng nhìn thấy hương ổi, Phả vào trong gió se. Tiếp theo là thị giác mở mang để tiếp thu những dấu hiệu báo thu sang. Từ làn sương quấn quýt trong những rặng cây, lũy tre dọc theo lối ngõ cho tới dòng sông đã qua mùa lũ, giờ đây nhẹ nhõm, thanh thản trôi xuôi. Trên nền trời mùa thu trong xanh, những cánh chim nghe đâu cũng hấp tấp hơn.

Cảm giác giao mùa được thi sĩ diễn đạt bằng 1 hình ảnh bất thần đầy thi vị: Có đám mây mùa hạ, Vắt nửa mình sang thu. Đây là hình ảnh rực rỡ mô tả cảnh mùa hạ chưa qua hẳn nhưng mà mùa thu đã đến. Ấn tượng về cái ồ ạt, mạnh bạo của những cơn mưa mùa hạ vẫn còn nguyên những nỗi bâng khuâng trước vẻ dịu dàng êm mát của mùa thu đã len nhẹ vào hồn từ khi nào chẳng rõ.

Nắng cuối hạ vẫn còn nhưng mà đã bớt nồng cháy, đặc sắc và những cơn mưa rào ồ ạt cũng đã thưa dần:

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa

Nhà thơ trình bày xúc cảm của mình rất thành công bình những từ ngữ diễn đạt cảm giác, tình trạng: bỗng, phả vào, dùng dằng, chừng như; lề mề, vắt nửa mình… Cả bài thơ là bức tranh tự nhiên tuyệt mĩ của trời đất khi vào nhận được tác giả vẽ nên bằng sự rung động tinh xảo của trái tim nghệ sĩ. Chính điều đấy làm cho mỗi từ ngữ, hình ảnh đều phập phồng sự sống.

Ba khổ thơ, mười 2 câu thơ, câu nào cũng đẹp, cũng hay nhưng mà nét riêng của thời khắc giao mùa hạ – nhận được Hữu Thỉnh trình bày tập hợp nhất ở 2 câu thơ cuối bài:

Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên.

Hai câu thơ này có 2 tầng nghĩa. Tầng nghĩa thứ nhất tả chân hiện tượng sấm chớp và hình ảnh hàng cây trong cơn mưa cuối hạ. Tầng nghĩa thứ 2 là nghĩa hàm ngôn phê duyệt hình ảnh có thuộc tính ẩn dụ nghệ thuật. Sấm là những vang động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời; hàng cây trung niên hàm ý chỉ con người đã trải đời.

Khi sang thu, tiếng sấm dữ dội và bất thần của những cơn mưa giông mùa hạ đã bớt đi. Hàng cây ko còn bị giật thột, run rẩy vì tiếng sấm. Nhà thơ Hữu Thỉnh hàn ôn rằng với hình ảnh có trị giá tả chân về hiện tượng tự nhiên này, ông muốn gửi gắm suy ngẫm của mình: Khi con người đã trải đời thì khả năng cũng vững vàng hơn trước những thách thức của cuộc đời.

Bằng cảm nhận tinh tế và cách dùng từ thiên nhiên, chân thực, cùng nghệ thuật ẩn dụ, nhân hóa tài tình, Hữu Thỉnh đã vẽ nên bức tranh rực rỡ về thời khắc giao mùa hạ – thu ở nông thôn đồng bằng Bắc bộ. Với bài Sang thu, Hữu Thỉnh đã góp thêm 1 nét thu mang dấu ấn riêng của mình vào những chùm thơ thu hay và đẹp của thơ ca Việt Nam.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 8

Có nhẽ, trong 4 mùa xuân, hạ, thu, đông thì mùa thu thường gợi cảm hứng cho thi ca, nhạc họa nhiều nhất. Ta có thể bắt gặp chùm thơ Thu của Nguyễn Khuyến, “Tiếng thu” của Lưu Trọng Lư hay “Đây mùa thu đến” của Xuân Diệu… và cũng viết về đề tài mùa thu, thi sĩ Hữu Thỉnh với thi phẩm “Sang thu” đã có những cảm nhận về giây phút giao mùa chuyển từ cuối hạ sang đầu thu thật mới mẻ, tinh tế, nhẹ nhõm. Bài thơ được sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”, rất điển hình cho cá tính nghệ thuật thơ bé nhẹ, tha thiết, sâu lắng của Hữu Thỉnh.

Mở màn bài thơ là những cảm nhận thuở đầu trước những dấu hiệu dịu nhẹ khi sang thu trong 1 ko gian thu rất gần và hẹp:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về”

Dấu hiệu trước hết báo hiệu thời điểm của sự giao mùa từ cuối hạ sang thu là hình ảnh “hương ổi” bay phảng phất trong gió se. Hương ổi 9 thơm đấy, vừa không xa lạ lại vừa mới mẻ. Quen thuộc vì nó là hương thơm thường gắn liền với đồng quê, xóm thôn của người Việt, rất dân dã, mộc mạc. Nhưng nếu trong thơ xưa, các thi sĩ lúc mô tả cảnh thu thường gắn liền với ao thu, bầu trời thu hay bông hoa cúc vàng đặc sắc, 1 chiếc lá vàng khô… thì ở đây, Hữu Thỉnh lại cảm nhận dấu hiệu thuở đầu báo hiệu thời điểm của sự chuyển giao mùa hạ sang thu là hương ổi. Điều đấy đã hình thành sự mới mẻ trong cách cảm nhận và mô tả cảnh thu của thi sĩ. Hương thơm ngát của ổi 9 đã được tác giả mô tả qua động từ “phả”. Từ “phả” diễn đạt 1 mùi hương nồng cháy, đặm đà, lan tỏa trong gió se. “Gió se” là 1 loại gió chỉ có trong mùa thu, hơi khổ, se se lạnh. Và chính ngọn gió đầu mùa đấy đã đưa mùi hương bay tỏa ra khắp ko gian làm nên vẻ đẹp của mùa thu.

Mùa thu đến ko chỉ có gió, có hương ổi nhưng mà còn có cả làn sương. Không gian thu lãng đãng hơi sương, tạo cho quang cảnh thu thêm lãng mạn. Làn sương được nhân hóa qua động từ “dùng dằng”, có chức năng gợi tả những làn sương mong manh, nhẹ nhõm như cố ý chậm lại, như bịn rịn chưa muốn bước hẳn vào thu. Ngõ ở đây vừa là ngõ thực của thôn làng, ngõ xóm; lại vừa là ngõ cửa của thời kì như chao nghiêng ranh giới giữa 2 mùa, mùa hạ thì chưa muốn qua nhưng mà mùa thu thì chưa muốn đến.

Xúc cảm trước của thi sĩ trước những dấu hiệu mùa thu đã được tác giả diễn đạt qua từ “bỗng”, trình bày sự ngỡ ngàng, kinh ngạc, bất thần lúc phát xuất hiện những dấu hiệu đấy. Và tự nhiên, trời đất đã được tác giả mở lòng ra nhưng mà đón chờ bằng tất cả các cảm quan với những rung động thật tinh tế, nhẹ nhõm: khứu giác (mùi hương ổi), xúc giác (gió se), thị giác (sương dùng dằng). Từ tất cả các dấu hiệu trên (gió, hương, sương) tác giả đi tới kết luận: “Chừng như thu đã về”. Đây là 1 sự phỏng đoán bằng cảm giác, bằng linh cảm của tâm hồn. “Chừng như” là từ tình thái trình bày sự tin cậy thấp, chưa cứng cáp, vẫn còn mơ hồ. Trạng thái xúc cảm này ko chỉ thích hợp với cảnh thu nhưng mà cũng rất thích hợp với logic tâm cảnh. Bởi những dấu hiệu của mùa thu đều là những dấu hiệu vô hình, ko có hình khối, màu sắc rõ ràng, chi tiết nên thi sĩ mới có xúc cảm ngỡ ngàng, bâng khuâng, có phần hơi lúng túng trước dấu hiệu mùa thu.

Giả dụ khổ thơ đầu, ko gian nhận được co hẹp trong 1 ko gian rất gần và hẹp thì đến khổ 2, ko gian thu đã được mở mang về biên độ với tầm nhìn cao và xa hơn, từ mặt đất lên bầu trời:

“Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Hình ảnh dòng sông được nhân hóa qua từ láy “lề mề”, nghĩa là chậm rãi, thư thả. Dòng sông ko còn cuồn cuộn, gấp gáp chảy trước những cơn mưa lũ của mùa hạ nữa nhưng mà thay vào đấy, nó trở thành lắng lại, từ từ, nhẹ nhõm, lờ lững trôi. Nghe đâu, dòng sông cũng ngập dừng như muốn níu kéo mùa hạ, chưa muốn sang mùa thu. Ngược lại với sự “lề mề” của dòng sông là tình trạng “hấp tấp” của cánh chim đang mải miết bay đi tránh rét lúc chúng mở đầu cảm thu được cái se se lạnh của tiết trời đầu thu. Nghệ thuật đăng đối ở 2 câu thơ đầu hình thành hình ảnh thơ thật đẹp, rất chỉnh, giàu thuộc tính tạo hình, cùng lúc khiến cho ko gian thu trở thành rộng mở hơn, rất phóng khoáng.

Khép lại khổ thơ là hình ảnh đám mây được nhân hóa với hành động “vắt nửa mình”. Hình ảnh thơ rất giàu thuộc tính tạo hình trong ko gian và có ý nghĩa diễn đạt sự chuyển di của thời kì. Đám mây trắng buốt mềm mại trải dài như 1 tấm lụa treo ngang trên bầu trời, rất nhẹ nhõm, duyên dáng. Và mây cũng chính là ranh giới chao nghiêng giữa 2 mùa hạ – thu. Cảnh vật trở thành vừa hư lại vừa thực, đấy là thành phầm của trí hình dung rất nên thơ và cực kỳ lạ mắt, mới mẻ của tác giả. Tóm lại, với 1 hệ thống những hình ảnh đẹp, giàu thuộc tính tạo hình trong ko gian, liên kết với nghệ thuật nhân hóa, tương phản, thi sĩ đã khắc họa thành công quang cảnh trời đất lúc mở đầu vào thu thật chân thật, tinh tế, nhẹ nhõm. Chắc chắn Hữu Thirnh phải là 1 ngòi bút tài năng, 1 tâm hồn nghệ sĩ và tình yêu tha thiết với tự nhiên tạo vật thì mới hình thành câu thơ viết về mùa thu đẹp, lãng mạn tới tương tự.

Từ những xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến và những rung động mãnh liệt trước những giây phút giao mùa vào thu ở khổ 1, 2, thi sĩ chuyển sang giọng điệu suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời:

“Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên.”

Nhà thơ thật tinh tế và mẫn cảm lúc phát xuất hiện những chỉnh sửa về mặt thời tiết. Vẫn là sấm, mưa, nắng, những hiện tượng thời tiết của mùa hè nhưng mà trong giây phút giao mùa này đã có sự thay đổi về chừng độ. Cái nắng hot chói chang của mùa hạ đã dần nhạt màu, ko còn gay gắt như còn ở giữa mùa hạ; những cơn mưa rào bỗng nhiên ào ào kéo tới cũng đã vơi dần đi. Sấm chớp kéo theo những cơn dông lốc dữ dội cũng bớt đi, cũng trở thành lác đác hơn nhiều. Những từ như “vẫn còn”, “vơi dần”, “cũng bớt” đã có chức năng diễn đạt những hiện tượng của thiên nhiên đấy (sấm, mưa, nắng) đã giảm đi về chừng độ và cường độ lúc trời đất đang giao mùa cuối hạ, đầu thu rất nhẹ nhõm, khó nhận diện. Thế nhưng mà, với 1 tâm hồn tinh tế, mẫn cảm, thi sĩ đã phát xuất hiện sự chuyển biến đấy của tự nhiên, vũ trụ.

Từ hiện tượng của thiên nhiên, thi sĩ suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời:

“Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

“Sấm” là hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng cho những ảnh hưởng của ngoại cảnh với những bất định của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” là những cành cây lâu 5, cành lá sum suê, rễ cắm sâu xuống lòng đất cực kỳ cứng cáp. Những hàng cây này đã trải qua biết bao lăm mùa bão giông với những biến thiên của trời đất. Và nó tượng trưng cho những con người trải đời đã đi qua biết bao lăm những gian truân, khó nhọc, nguy hiểm trên đường đời. Như vậy, bằng nghệ thuật ẩn dụ, thi sĩ trình bày sự suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời con người: con người trải đời sẽ trở thành vững vàng hơn trước những thách thức trong cuộc đời. Khi viết bài thơ này, Hữu Thỉnh mới chỉ hơn 3 mươi tuổi, đấy vậy nhưng mà Hữu Thỉnh đã tự cho rằng mình là người trải đời. Có nhẽ điều này xuất hành từ cảnh ngộ của ông xuất thân từ 1 người lính, đã trải qua biết bao lăm là gian truân, gian khổ, khó nhọc; với biết bao lăm tang thương, hi sinh, mất mát nơi mặt trận tàn khốc… nên đã đoàn luyện cho thi sĩ 1 khả năng cứng cỏi và nghị lực vươn lên, dám chống chọi với mọi bất định thất thường nhưng mà cuộc sống sẽ xảy ra. Đặt câu thơ “sấm cũng bớt bất thần” vào trong 1 hệ thống các câu thơ ở khổ 1, 2 như làn “sương dùng dằng qua ngõ” và “vắt nửa mình sang thu”, người đọc chợt nhìn thấy sự bịn rịn muốn níu kéo thời kì của thi sĩ lúc nhìn thấy sự sang thu của tạo vật cũng chính là sự “sang thu” của đời người…

Bài thơ được viết theo thể 5 chữ, hình ảnh thơ đẹp, giàu sức gợi , tiếng nói trong trắng, giàu sức biểu cảm đã có chức năng diễn đạt những tình trạng của cảnh vật và sự cảm nhận tinh tế, mẫn cảm của thi nhân trước tự nhiên, vũ trụ đất trời lúc mở đầu sang thu. Đọc xong bài thơ, chúng ta thấy được sự mới mẻ trong cách cảm nhận mùa thu của Hữu Thỉnh, cùng lúc thấy được tình yêu đời, yêu tự nhiên non sông thâm thúy của thi sĩ.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 9

Hữu Thỉnh là lứa tuổi thi sĩ trưởng thành trong thời gian kháng chiến chống Mỹ, thơ ông thường chứa đựng xúc cảm khẩn thiết, thật tâm và rất giàu chất suy tư, triết lý. Sang thu cũng là 1 tác phẩm tương tự. Bài thơ được khơi nguồn xúc cảm từ giây phút giao mùa nhưng mà đằng sau đấy còn là xúc cảm của tác giả về đời người khi sang thu.

Thuộc tính suy tư, triết lí trong thơ Hữu Thỉnh được trình bày ngay từ đầu đề bài thơ. Sang thu ko chỉ là giây phút giao mùa của đất trời lúc hè đã qua và mùa thu đang cựa mình đi đến. Nhưng sang thu còn ẩn dụ về cuộc đời con người. Đây là thời khắc con người đã sang thu, đã trải qua biết bao sóng gió, cho nên cũng trở thành vững vàng hơn trước mọi cơn giông bão của cuộc đời.

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về

Dấu hiệu trước hết nhưng mà tác giả cảm thu được chính là hương ổi, 1 mùi hương thật dung dị, đậm chất thôn dã. Hương ổi thật chủ động, thiên nhiên “phả vào trong gió se”. Với động từ “phả” tác giả đã mô tả được hương thơm đặm đà như sánh lại, quyện lại và ùa vào gió se đầu thu. Sau sự cảm nhận về thính giác, tác giả tiếp diễn cảm nhận mùa thu bằng thị giác với những đám sương dùng dằng đi qua ngõ. Nghệ thuật nhân hóa cùng từ láy “dùng dằng” đã khiến cho làn sương trở thành sinh động, có hồn. Câu thơ như gợi ra trước mắt người đọc hình ảnh những hạt sương lí tí, bé bỏng, giăng mắc với nhau tạo thành màn sương mỏng nhẹ. Dáng đi của nó cũng thật chậm chạp, thư thả trước cửa ngưỡng mùa thu, như còn đang bịn rịn, quyến luyến với mùa hè.

Trong giờ khắc giao mùa đấy, lòng thi sĩ như đắm chìm vào ko gian bàng bạc chất thu. Ấy là cảm giác bất thần lúc gặp dấu hiệu thu về “bỗng” – là sự kinh ngạc, ngỡ ngàng, 1 thú vui, 1 thoáng xúc động trước những giây phút thu thật thu, con người thoát khỏi bề bộn cuộc sống để hòa mình vào tự nhiên. Và tiếp tới là những mỏng manh xúc cảm, 1 chút lúng túng tự hỏi mình “chừng như”. Tình thái từ trình bày rõ sự bâng khuâng, xao xuyến trong lòng thi nhân lúc nhìn thấy những dấu hiệu mùa thu. Hữu Thỉnh quả là người có cảm quan cực kỳ mẫn cảm thì ông mới có những cảm nhận tinh tế tới vậy về phút giao mùa.

Sang tới khổ thơ thứ 2, bức tranh mùa thu đã có những chuyển biến rõ ràng, đậm nét hơn. Từ ko gian ngõ vườn bé nhỏ, Hữu Thỉnh vươn ngòi bút của mình tới ko gian bao la hơn, ko gian bầu trời, sông nước. Dòng sông hiền hòa, thư thả chảy ko còn cuồn cuộn, đỏ ngầu như những ngày nước lũ mùa hè. Đối lập với hình ảnh dòng sông là hình ảnh những cánh chim hấp tấp. Nghe đâu những cơn gió se lạnh đã đâu đấy len lách trong ko gian cho nên những loài chim phải hấp tấp bay về phương nam tránh rét. Cách ông dùng từ cũng cực kỳ tinh tế: “mở đầu”, chỉ mới là mở đầu chứ chưa hẳn là hấp tấp bởi thu cũng chỉ mới chớm sang thôi. Mọi sự vật hiện tượng đi lại thật thư thả, khẽ khàng cho nên chỉ có những tâm hồn tinh tế mới nhận thấy được.

Hai câu thơ sau là 1 điểm đặc sắc, hình thành sự lạ mắt cho bức tranh mùa thu: “Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu”. Đây là trường liên tưởng cực kỳ mới mẻ, lạ mắt, gợi ra quang cảnh 1 làn mây mỏng nhẹ, đang uyển chuyển cựa mình chuyển bước sang thu. Cùng lúc cũng có thấy tâm cảnh bịn rịn, quyến luyến của đám mây: nửa bịn rịn mùa hạ, nửa hào hứng nghiêng mình hẳn sang thu. Ở đoạn này tác giả tỏ ra cực kỳ tài tình lúc mượn cái hữu hình của đám mây để gợi ra cái vô hình của ko gian, ranh giới giao mùa. Thể hiện trường liên tưởng thú vị này ko chỉ là cảm nhận bằng thị giác nhưng mà còn được cảm nhận chính bằng tâm hồn tinh tế mẫn cảm và lòng yêu tự nhiên khẩn thiết của thi sĩ.

Bức tranh mùa thu nghe đâu được hoàn chỉnh, rõ nét hơn qua 2 câu thơ tiếp theo: “Vẫn còn bao lăm nắng/ Đã vơi dần cơn mưa”. Mùa thu xuất hiện rõ nét hơn qua sự chỉnh sửa của các hiện tượng tự nhiên: mưa, sấm – vốn là những tín hiệu đặc thù của mùa hạ, nay cũng “vơi dần”, “bớt bất thần”, mùa thu ngày 1 đậm nét hơn. Sau những cảm nhận đấy, lắng lại là những suy tư chiêm nghiệm của tác giả về con người về cuộc đời:

Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên

Câu thơ đầu tiên mang ý nghĩa tả chân: sang thu những cơn mưa phệ kèm sấm đã vơi dần, bớt dần, cùng lúc trải qua 1 mùa hè đầy giông bão những hàng cây đã ko còn giật thột bởi những tiếng sấm mùa hạ nữa. Nhưng kế bên đấy, câu thơ còn mang ý nghĩa tượng trưng: “sấm” là những vang động, những biến cố nhưng mà con người đã trải qua trong cuộc đời; “hàng cây trung niên” là những con người trưởng thành đã trải đời qua bao thăng trầm, biến cố. Từ ý nghĩa đấy thi sĩ gửi gắm suy tư, chiêm nghiệm của mình: lúc con người đã trải qua những giông bão của cuộc đời sẽ tĩnh tâm hơn trước những thất thường, những ảnh hưởng của ngoại cảnh. Câu thơ chất chứa biết bao suy tư, chiêm nghiệm của tác giả về cuộc đời, về con người.

Hữu Thỉnh sử dụng thể thơ 5 chữ tài giỏi, giàu nhịp độ. Bài thơ có nhịp độ chậm, nhẹ nhõm, sâu lắng như chính bước đi chậm chạp của thời kì trong giây phút giao mùa từ hạ sang thu. Lớp ngôn từ giản dị, giàu trị giá tạo hình: phả, vắt, dùng dằng, lề mề, hấp tấp, … diễn đạt tinh tế những tín hiệu mùa thu. Ngoài ra ông còn có những trường liên tưởng bất thần, lạ mắt làm tứ thơ sinh động, lôi cuốn hơn. Hình ảnh thơ có chọn lựa, rực rỡ mang nét đặc thù của thời tiết khi giao mùa: hạ – thu.

Tác phẩm đã mang đến cho thi ca Việt Nam 1 bức tranh cảnh quan sang thu thật đặc trưng, ý nghĩa. Cùng lúc qua bài thơ ta còn thấy được những cảm nhận tinh tế của tác giả trong việc tái tạo giây phút chuyển mùa từ hạ sang thu với sự giao thoa của nhiều lớp nghĩa: đất trời lúc sang thu, đời sống sang thu và đời người sang thu.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 10

Mùa thu là nguồn cảm hứng vô tận trong thơ ca, chỉ 1 cái mùa thu đấy thôi nhưng mà giới tao nhân nghệ sĩ đã biết bao lần cảm thán, rồi tự sáng tác riêng cho mình những vần thơ, những câu hát rất riêng, rất rực rỡ. Giả dụ Xuân Diệu viết trong Đây mùa thu đến bằng 1 xúc cảm sầu não, ủ rũ lúc “Rặng liễu quạnh vắng đứng chịu tang” với “Hơn 1 loài hoa đã rụng cành” và “Đôi nhánh khô gầy xương mong manh”. Có thể thấy rằng đề tài mùa thu trong thi ca Việt Nam và cả thi ca phương Đông là ko mới, nét rực rỡ, biệt lập của mỗi thi phẩm về mùa thu tới từ cảm xúc tư nhân, cách dùng từ, nghệ thuật và tài năng của từng tác giả,… Hữu Thỉnh chính là 1 trong các thi sĩ điển hình lúc viết về thu với 1 nét rất riêng, ông ko viết về cuối thu, giữa thu nhưng mà ông chọn 1 giây phút hơi hơi mẫn cảm là thời khắc giao mùa, sang thu. Thế nhưng mà giây phút đấy lúc vào thơ, đã được tác giả diễn đạt 1 cách cực kỳ mượt nhưng mà và tinh tế trong bài thơ Sang thu.

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về”

Khoảnh khắc thi sĩ nhìn thấy mùa thu đã về cũng thật đặc trưng, khác hẳn với những tác giả từ xưa đến nay thường thẩm định mùa thu qua những thứ rất đặc thù như tiếng lá xạc xào rơi, sắc vàng của lúc vào thu như Lưu Trọng Lư từng viết trong Tiếng thu những vần thơ rất ngộ “Con nai vàng ngờ ngạc/Đạp lên lá vàng khô”. Cũng chẳng phải là cái cảnh trời xanh cao vời vợi như trong Thu điếu của Nguyễn Khuyến, lại càng chẳng phải hương cốm mới, cúc họa mi, hay cơn gió heo may lạnh nhưng mà người ta vẫn nhắc lúc nghĩ về mùa thu ở Hà Nội. Cái giây phút chớm thu của Hữu Thỉnh nói dân dã, giản dị lắm, nó tới từ “hương ổi” thơm ngát hương, ngọt ngào, 1 thức quà quê quá chừng không xa lạ với mỗi người dân Việt Nam. Cái hương ổi đấy, nó chẳng phải chỉ thoang thoảng nhưng mà “Phả vào trong gió se” hòa quyện, đặc quánh, khiến thi nhân cảm thu được 1 cách rõ nét và tinh thần được sự chuyển giao giữa mùa hạ và mùa thu. Cùng lúc “cơn gió se” mang hương ổi đấy, cũng phần nào gợi cho người ta cảm giác khô ráo, se se lạnh của mùa thu. Kế bên hương ổi 9 trong làn gió se lạnh, giây phút giao mùa còn được trình bày phê duyệt 1 hình ảnh rất lạ mắt và đặc trưng nhưng mà có nhẽ cũng như hương ổi, từ trước cho đến nay chưa từng thấy thi nhân nào lại tưởng tượng về mùa thu độc lạ thế. “Sương dùng dằng qua ngõ”, từ láy “dùng dằng” đấy gợi cho bạn đọc cảm giác chậm chạp, giăng mắc của làn sương sớm, nghe đâu màn sương đấy đang cố nán lại quanh ngõ bé cộng với hương ổi 9 để báo hiệu với thi sĩ rằng “Chừng như thu đã về”. Hoặc trong 1 cảm nhận khác, thỉnh thoảng người ta nghĩ rằng cái màn sương dùng dằng đấy tựa như 1 dải khăn lụa trắng đang vắt ngang giữa cái ranh giới của mùa hạ và mùa thu, có nhẽ còn chút gì đấy vương vấn cái ấm áp của mùa hạ chưa muốn chuyển hẳn sang mùa thu hiu lạnh chăng. Tới câu thơ cuối đoạn “Chừng như thu đã về” vừa là lời khẳng định mùa thu đã chính thức mở đầu với những tín hiệu rõ nét bao gồm hương ổi ngọt ngào, gió se se lạnh và màn sương chậm chạp dùng dằng. Nhưng cùng lúc câu thơ cũng trình bày sự kinh ngạc, ngỡ ngàng của thi nhân trước giây phút mùa thu đến.

“Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Ở khổ thơ tiếp theo, sự chuyển giao mùa đã ko còn nằm trong hương ổi hay làn sương sớm nhưng mà nó trình bày 1 cách rõ rệt phê duyệt sự chuyển biến của tự nhiên đất trời, mở ra 1 ko gian cao rộng và phóng khoáng của đất trời mùa thu. Ấy là hình ảnh dòng sông “lề mề” đại diện cho mặt đất, đang chậm chạp chảy, khác hẳn với với 1 dòng sông của mùa hạ liên tiếp đón chờ những cơn mưa nặng hạt, những dòng nước cuồn cuộn hấp tấp. Và có nhẽ người ta cũng phần nào cảm thu được cái vẻ đẹp hiền hòa của dòng sông thu, giống như cái vẻ đẹp nhưng mà Nguyễn Khuyến đã nói đến trong Thu điếu “Ao thu lạnh lẽo nước trong vắt”, thì nước sông mùa thu có nhẽ cũng mang những vẻ gần giống vậy, trong trẻo, thanh khiết và dịu dàng. Cái vẻ đẹp tuyệt diệu nhưng mà Nguyễn Du đã từng dùng để mô tả vẻ đẹp của cô Kiều rằng “Làn thu thủy, nét xuân sơn/Hoa ghen tuông thua thắm liễu hờn kém xanh”. Trái ngược với vẻ “lề mề”, thảnh thơi của dòng sông, thì cánh chim mùa thu lại mang 1 vẻ hấp tấp, khẩn trương “Chim mở đầu hấp tấp”. Cánh chim chính là đại diện cho bầu trời phóng khoáng bao la, mùa thu tới cũng có tức là thời tiết mở đầu chớm lạnh, cánh chim đấy có nhẽ mở đầu hấp tấp đi kiếm ăn, xây tổ cho vững chắc để đợi đông về, hoặc cũng có thể loài chim đang hấp tấp bay về phương Nam tránh rét. Chung quy lại sự đối lập, tương phản giữa dòng sông lề mề và cánh chim hấp tấp mục tiêu làm nổi trội lên cái giây phút giao mùa vốn dĩ mờ mờ trong ko gian, chính điều này đã trình bày được tâm hồn cực kỳ tinh tế, óc quan sát kĩ càng của nhà thơ trước thời điểm chuyển mùa. Hai câu thơ “Có đám mây mùa hạ/Vắt nửa mình sang thu” là 1 đột phá nghệ thuật, là cách liên tưởng rất lôi cuốn của Hữu Thỉnh trong thời khắc chuyển giao giữa hạ và thu. Tác giả dùng phép nhân hóa đám mây tạo cho nó 1 dáng vẻ, 1 hành động giống như 1 con người, có chút gì đấy chây lười, có chút gì đấy vương vấn lắm cái mùa hạ nên mới chỉ “vắt nửa mình sang thu”. Cùng lúc câu thơ còn lần nữa nhấn mạnh vào chủ đề của bài thơ là “Sang thu” nghĩa là chưa bước hẳn vào mùa thu thực sự.

“Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”

Đây là khổ thơ đúc kết nhiều triết lý nhưng mà tác giả muốn gửi gắm đến bạn đọc sau lúc đã bước qua nhiều những 5 tháng của cuộc đời. Bằng sự trải nghiệm và óc quan sát tinh tế tẩn mẩn của mình, Hữu Thỉnh đã đưa ra những thẩm định so sánh về 2 mùa hạ và thu rồi cho ra 1 cảm nhận rất thâm thúy về giây phút giao mùa. Ở thời khắc giao mùa hạ – thu nắng tuy vẫn còn đấy thế nhưng mà nó đã kém đi cái phần gay gắt, bức bối của mùa hạ nhưng mà trở thành dịu dàng, ấm áp xen lẫn chút se lạnh của mùa thu, mang đến cho con người giây phút thư thái và dễ chịu. Cộng với đấy ví như mưa của mùa hạ là những cơn mưa dài, nặng hạt thì mưa những ban đầu thu – cuối hạ đã bớt đi cái tính dập dồn, miên man, nhưng mà chỉ là những cơn mưa phùn nhẹ, lác đác. Đi từ xúc cảm của sự trải nghiệm, Hữu Thỉnh đã để lại cho bạn đọc những triết lý rất hay về cuộc đời trong 2 câu thơ cuối bài “Sấm đã bớt bất thần/Trên hàng cây trung niên”. Sấm là 1 hiện tượng thiên nhiên thường đi kèm với những cơn mưa, lúc mưa bớt dần thì tiếng sấm cũng thưa đi. Thế nhưng mà không những thế tiếng sấm này còn biểu trưng cho những giông bão của cuộc đời, của những 5 tháng tuổi xanh, nhưng mà lúc con người đã ngả mình sang thu nghĩa là đã bước qua dốc bên kia của cuộc đời, đã là “hàng cây trung niên”, thì bấy nhiêu giông bão đấy, bấy nhiêu tiếng sấm vốn đã từng gây bất thần, ngả nghiêng nay lại trở thành tầm thường. Bởi 1 lẽ tất nhiên rằng người nào cũng phải trải qua những 5 tháng non dại xốc nổi, những té ngã trong cuộc đời thì mới có thể trưởng thành và con người ta lúc có trải nghiệm rồi thì cũng dần trở thành không xa lạ với sự chỉnh sửa của cuộc sống, trở thành vững vàng và nhìn đời bằng đôi mắt điềm nhiên và chậm chạp hơn hẳn.

Sang nhận được viết lúc tác giả đã bước vào ngưỡng tuổi 35, nghĩa là hơn 1 phần 3 chặng đường đời, có nhẽ lúc đấy ngay cái khi nhưng mà Hữu Thỉnh nghe thấy hương ổi 9, ông đã kinh ngạc, giật thột nhìn thấy thu về, cùng lúc cũng chợt nghĩ tới dải đời đang bước sang thu của mình. Để rồi Hữu Thỉnh, cố viết cái giây phút chuyển giao đấy thật chậm chạp, thế nhưng mà cũng ko ngăn được cái bước đi hấp tấp của thời kì, thu tới bất thần, thời trẻ trai cũng trôi đi vùn vụt. Bao nhiêu 5 tháng đặc sắc huy hoàng như mùa hạ chung cuộc cũng đang bịn rịn rời đi để lại trong lòng tác giả nhiều cảm xúc.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 11

Viết về đề tài mùa thu, nếu trong thơ ca trung đại có chùm 3 bài thơ thu “Thu điếu”, “Thu vịnh”, “Thu ẩm” của Nguyễn Khuyến, thơ Mới có “Tiếng thu” của Lưu Trọng Lư thì thơ ca tiên tiến sau 5 1975 nổi trội với bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh. Đây là bài thơ đã khắc họa bức tranh tự nhiên khi giao mùa với những lay động nhẹ nhõm của tạo vật. Cùng lúc bài thơ cũng trình bày sự cảm nhận tinh tế của tác giả.

Hữu Thỉnh là thi sĩ trẻ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc. Bài thơ “Sang thu” được ông sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”. Mở màn tác phẩm là tâm cảnh bất thần, thảng thốt của tác giả lúc nhìn thấy mùa thu đã về với tự nhiên và con người:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về”

Tín hiệu trước hết giúp Hữu Thỉnh nhìn thấy tiết trời đã sang thu là hương ổi. Đây là 1 trong những đặc thù điển hình của mùa thu Bắc Bộ. Những làn gió thu nhè nhẹ lướt qua mang theo hương ổi đang ở độ 9 khiến con người cảm thấy thư thái cực kỳ. Gió thu ko quá mạnh như gió mùa Đông Bắc, nó chỉ là những làn gió heo may mang theo cái se lạnh đầu mùa. Không quá nhẹ nhõm cũng ko quá ồ ạt nhưng mà loại gió này đủ sức làm hương ổi ở vùng quê lan rộng ra trong ko gian. Theo “Tự điển tiếng Việt” của Hoàng Phê, “phả là bốc mạnh và tỏa ra thành luồng” gợi mùi hương ổi nồng cháy đang phiêu du cùng làn gió. Nếu các thi sĩ khác gắn mùa thu với hương cốm hay những chiếc lá vàng không xa lạ thì Hữu Thỉnh lại gắn mùa thu với hương ổi. Có thể nói đây là nét mới mẻ, sự thông minh quyến rũ độc giả của tác giả.

Không chỉ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác, xúc giác, Hữu Thỉnh còn cảm nhận mùa thu bằng thị giác qua hình ảnh sương thu đang “dùng dằng”. Nghe đâu chúng đang nửa muốn đi, nửa muốn ở lại và đang cố ý trôi chầm chậm để giăng mắc vào cảnh vật tự nhiên, để được con người chiêm ngưỡng vẻ đẹp mong manh của mình. Những làn sương trăng trắng đi lại chầm chậm, chùng chình như đang cố tình để khiến con người nhìn thấy chúng, nhìn thấy dấu hiệu của mùa thu. Mặc dầu được cảm nhận bằng sự tổng hòa của các cảm quan nhưng mà có nhẽ do thu về 1 bất thần quá nên thi sĩ chưa kịp sẵn sàng ý thức đón chờ. Từ ngữ “chừng như”đã trình bày sự bâng khuâng, mơ hồ tới kinh ngạc của tác giả.

Hữu Thỉnh đã mở mang tầm nhìn, quan sát bao quát và tỉ mỉ hơn để có thể cứng cáp với cảm nhận của mình:

“Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”.

Dòng sông mùa thu trở thành hiền hòa hơn bao giờ hết. Nó chảy thư thả gợi sự bình an, êm dịu. Nghe đâu dòng sông còn vấn vương mùa hạ chưa muốn dứt nên cố tình chảy chậm lại để lưu giữ những gì còn sót lại của mùa hạ đã qua. Trái ngược với sự chậm chạp của dòng sông là sự gấp gáp, hấp tấp của cánh chim. Thu sang cũng là khi những đàn chim sẵn sàng về phương Nam tránh rét để đương đầu với thời tiết hà khắc của mùa đông. Biện pháp nhân hóa đã làm bức tranh tự nhiên lúc chớm thu trở thành có hồn, gần gụi và sinh động. Biện pháp này khiến đám mây mang tình trạng tiếc nuối của con người. Vì tiếc nuối nhưng mà đám mây chỉ “vắt nửa mình sang thu” còn nửa kia thì đang thương nhớ mùa hạ.

Tác giả đã khép lại bài thơ bằng những lời thơ mang đầy tính chiêm nghiệm thâm thúy:

“Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”.

Nắng, mưa, sấm là những đặc thù chẳng thể thiếu của mùa hạ. Nắng vẫn còn nồng cháy nhưng mà cũng ko quá gay gắt như những ngày hạ nóng nực. Những cơn mưa rào của mùa hạ cũng thưa dần và tiếng sấm cũng nhẹ nhõm hơn. Các từ “vơi dần”, “bớt”vừa trình bày chừng độ, vừa trình bày cường độ của các hiện tượng nắng, mưa, sấm. Tiếng sấm của mùa thu đã thưa đi, ít dữ dội hơn nên cây cỏ ko còn bị giật thột vì sấm sét. Hai câu thơ cuối bài còn mang ý nghĩa hàm ẩn. “Sấm” biểu trưng cho những âm thanh, vang động thất thường xảy tới trong cuộc đời, “hàng cây trung niên” là ẩn dụ cho những con người trải đời qua biết bao gian truân, té ngã. Giống như “hàng cây trung niên”, lúc con người đã trải qua những giông tố trong cuộc đời thì sẽ vững vàng hơn, tĩnh tâm và khả năng hơn. Cùng lúc cũng có được những chiêm nghiệm có ích cho bản thân.

Chúng ta ko còn bị bất thần trước những điều xảy ra thất thường của toàn cầu bao quanh nữa. Bởi lẽ giông tố sẽ giúp cây bám rễ sâu hơn vào trong lòng đất, giông tố sẽ giúp mỗi con người trưởng thành hơn. Ấy cũng là triết lí nhưng mà thi sĩ Hữu Thỉnh muốn gửi gắm tới độc giả. Chúng ta hãy giữ 1 thái độ hăng hái, tâm thế chủ động để có thể chống chọi với những gian truân, thách thức trong cuộc sống này.

Bài thơ được viết theo thể ngũ ngôn giúp tác giả dễ dãi trình bày mạch xúc cảm và sự cảm nhận tinh tế về bức tranh tự nhiên khi sang thu. Ngôn ngữ thơ giản dị, hình ảnh thơ có tính biểu cảm cao đã hình thành 1 bức tranh giao mùa tuyệt đẹp. Ấy là bức tranh được thổi hồn từ Hữu Thỉnh – 1 con người giàu sự trải nghiệm.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 12

Đây mùa thu đến, mùa thu đến
Với áo mơ phai dệt lá vàng

Là tiếng thơ reo vui, hồi hởi của nhà thơ Xuân Diệu trước giây phút thu sang, câu thơ tiên tiến nhưng mà vẫn thấm đẫm chất cổ đại. Còn tới với thi sĩ Hữu Thỉnh ta sẽ được cảm biết 1 mùa thu rất mực không xa lạ, rất mực Việt Nam qua bài thơ “Sang thu”.

“Sang thu” ko dùng thứ ngôn từ mĩ lệ, quá cầu kì mài giũa nhưng mà rất mực giản dị thiên nhiên, liên kết hài hòa với tình cảm thật tâm đã mang đến cho thi ca Việt Nam 1 bức tranh mùa thu rất khác:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về

Bỗng – cảm giác bỗng nhiên, thiên nhiên ùa về, 1 mùi hương vừa lạ, vừa quen, mùi hương đấy giản dị biết bao, đấy chính là hương ổi. Hương ổi là mùi hương tiêu biểu của làng quê Việt Nam, mỗi độ thu về, theo cơn gió se lạnh, hương ổi cũng tung mình bay đi xa. Hương thơm đấy chẳng hề nhạt nhòa, nhưng mà đậm và sánh lạnh phả vào cơn gió se, khiến cả ko gian tràn trề hương thơm dịu dàng đồng quê đấy.

Câu thơ ko chỉ giúp người đọc cảm thu được mùi hương nhưng mà còn tưởng tượng ra sắc màu vàng ươm, 9 thơm của những trái ổi đang khi lỉu trên cành. Không chỉ cảm nhận ở hương ổi, nhưng mà Hữu Thỉnh còn lắng lòng mình để thấy bước thu về trên những dòng sương thu thư thả, chậm rãi trên bầu trời. Và để chung cuộc ông chợt giật thột nhìn thấy: “Chừng như thu đã về”. Chữ chừng như đấy còn như 1 tiếng reo vui, sự ngỡ ngàng chào đón thu sang.

Giả dụ ở khổ thơ đầu nhưng mà cảm giác về mùa thu vẫn còn rất mực mỏng manh, thì sang tới khổ thơ thứ 2 mùa thu đã rõ ràng hơn. Tiếp tục sử dụng ngôn từ giản dị, mộc mạc, Hữu Thỉnh đưa người đọc đi tuần tự bóc tách từng tín hiệu lúc thu về:

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Ngôn từ quá chừng dung dị, khiến ta ngỡ như chỉ là những lời nói, lời hàn ôn của tác giả với mọi người. Nhưng cái giản dị đấy lại được liên kết hài hòa với các giải pháp nghệ thuật, hình thành chất thơ cho tác phẩm. Con sông được nhân hóa, cũng lề mề lúc thu sang. Nước thôi cuồn cuộn chảy, nhưng mà đỏ nặng phù sa, chậm rãi trôi. Trên bầu trời những chú chim cũng chỉ mới “mở đầu hấp tấp” tìm về phương Nam tránh rét.

Đặc thù nhất là hình ảnh đám mây mang trên mình 2 mùa: 1 nửa mùa hạ và 1 nửa mùa thu. Đám mây ko còn là đám mây thuần tuý nữa nhưng mà nó tựa như 1 tấm lụa mỏng, vắt ngang bầu trời, làm cho định nghĩa thời kì vốn vô hình nay cũng trở thành hữu hình. Đám mây nửa bịn rịn, quyến luyến mùa hè tấp nập, nửa lại hào hứng nghiêng hẳn mình sang mùa thu để khám phá.

Không chỉ ngừng lại ở đấy những hiện tượng tự nhiên như sấm, chớp, mưa cũng trở thành thưa dần và ít dần đi. Tới đây mùa thu đã thực thụ hiện ảnh 1 cách rõ nét. Chỉ với những nét phác họa cực kỳ đơn sơ nhưng mà cũng đủ để cho ngòi bút tài giỏi của Hữu Thỉnh dựng lên bức tranh thu nồng đượm tình người, tình yêu cuộc sống. Hình ảnh thu ko âm u, héo úa, nhưng mà tươi tỉnh, chứa chan sự sống và cực kỳ giản dị.

Tác giả đã sử dụng liên tục các từ láy: dùng dằng, lề mề, hấp tấp và giọng thơ chuyển đổi cởi mở, lúc ngỡ ngàng lúc vui tươi, reo ca để đưa người đọc tới 1 quang cảnh thu thật thu của làng quê Việt Nam. Hai câu thơ cuối mang tính ẩn dụ rõ nét:

Sấm cũng bớt bất thần
Bên hàng cây trung niên

Cũng như những hàng cây, trải qua 1 mùa hè đầy giông bão, nó cũng trở thành 9 chắn hơn. Và 1 cơn mưa rào rơi rớt của của hạ đầu thu, với tiếng sấm lác đác dần ko còn khiến cho hàng cây khiếp sợ. Con người cũng vậy, lúc trải qua bao giông tố trong cuộc đời, họ cũng dần dần trở thành 9 chắn và trưởng thành hơn.

Do đó, đối với những sóng gió họ ko còn bất thần nhưng mà chuẩn bị chống chọi với những gian truân thách thức. Đây chính là điểm đặc sắc của bài thơ, đằng sau bức tranh thu còn là những triết lí thâm thúy về cuộc đời và con người.

“Sang thu” ko chỉ là khúc ca giản dị, mộc mạc mô tả bước chuyển mình của tự nhiên từ hạ sang thu. Nhưng nó còn là 1 bài thơ thấm đẫm chất triết lí về con người về cuộc đời. Với tiếng nói dung dị, thể thơ 5 chữ cởi mở, giàu nhịp độ liên kết với các giải pháp nghệ thuật đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 13

Từ xưa, 4 mùa luân chuyển xuân hạ thu đông luôn là ngọn ngành sáng tác cho các thi nhân. Mùa thu luôn khiến thi nhân phải chạnh lòng thương mến bởi đấy là mùa của những gì nhẹ nhõm và dịu êm nhất, mùa của sự yên ắng và những rung động thâm thúy nhất. Mùa thu đi vào thơ Nguyễn Khuyến bình dị, gần gụi; đi vào thơ Nguyễn Đình Thi là tiếng vọng từ non sông nghìn đời. Còn mùa thu của Hữu Thỉnh qua bài thơ “Sang thu” thật đẹp, thật nên thơ và trữ tình, và tấm lòng của thi sĩ cũng thật duyên. Sang thu đã trình bày được tâm cảnh xôn xang, bâng khuâng của thi sĩ trước những lay động tinh tế của đất trời cũng như bức tranh tự nhiên nơi đồng bằng Bắc Bộ khi giao mùa.

Nhà thơ là người trải nghiệm, đi nhiều và viết nhiều. Ông có nhiều sáng tác rực rỡ về cuộc sống thôn dã. Với hồn thơ dân dã, dung dị, nhẹ nhõm, thắm thiết nhưng mà đầy chất trữ tình, các bài thơ của Hữu Thỉnh luôn được độc giả yêu quý và bình chọn cao. Bài thơ Sang nhận được tác giả sáng tác 5 1977 rất dung dị, nhẹ nhõm, giàu ý nghĩa như chính cá tính sáng tác của thi sĩ. Bài thơ Sang thu cho thấy vẻ đẹp của mùa thu có nhẽ là cảm hứng vô tận cho những người nghệ sĩ. Nhà thơ đã cảm nhận cái thời điểm sang thu bằng cả 1 hệ thống hình ảnh tự nhiên qua nhiều nhân tố và bằng nhiều cảm quan với sự rung động thật tinh tế. Chính là sự cảm nhận tinh tế của ông đối với từng hiện tượng tự nhiên khi giao mùa nhưng mà những rung động đấy đã lan truyền sang ta như 1 ngôn ngữ đồng điệu.

Thiên nhiên nơi miền quê Bắc Bộ được cảm nhận từ những điều vô hình. Bức tranh tự nhiên đẹp đấy đã được người thi nhân cảm nhận phác họa 1 cách tinh tế và sinh động, giàu sức biểu cảm qua xúc giác, khứu giác và thị giác. Những dấu hiệu sang thu nhẹ nhõm lúc đất trời giao mình chuyển mùa trong 1 ko gian nên thơ nhẹ nhõm:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về.

Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình (hương, gió), mờ ảo (sương dùng dằng), bé hẹp và gần (ngõ). Ấy là những cảm nhận rất riêng của thi sĩ. Trước tiên là sự cảm nhận về hương vị. Cái hương ổi 9 thường khó đọng lại trong những cơn gió nồm nam thổi mạnh của mùa hè, giờ đây bỗng “phả vào trong gió se”, mang đến hương vị dịu ngọt, thắm thiết của mùa thu khiến thi sĩ kinh ngạc tới ngỡ ngàng trước sự chỉnh sửa của tự nhiên. Động từ “bỗng” đặt đầu câu như 1 sự kinh ngạc kỳ lạ của thi sĩ về thời điểm giao mùa đầy xao xuyến này của tác giả. Từ “phả” là động từ mạnh diễn đạt dư vị nồng cháy, đặm đà mùi hương ổi đang lan tỏa trong. Gió se là gió nhẹ, khô và hơi lạnh – gió của mùa thu, gió báo hiệu mùa thu đã tới. Gió se mang theo hương ổi của đồng quê. Chính làn gió này đã mang hương ổi đi xa hòa quyện với ko gian cùng đất trời hình thành vẻ đẹp của bài thơ. Nhận ra trong gió có hương ổi là cảm nhận tinh tế của 1 người sống giữa đồng quê và thi sĩ đã mang đến cho ta 1 dấu hiệu mùa thu không xa lạ dân dã nhưng mà thi vị, ông đã phát xuất hiện 1 nét đẹp thật cute của mùa thu vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ. Cảm thu được dư vị của trái ổi thơm phả trong gió, còn có sương thu. Nhưng chẳng phải là “sương thu man mác đầu ghềnh” của Tản Đà nhưng mà là: “Sương dùng dằng qua ngõ”- 1 hình ảnh lung linh kì ảo. Không còn là những hạt sương nhưng mà đã là 1 màn sương mỏng nhẹ trôi, đang đi lại chầm chậm nơi đường thôn ngõ xóm. “Chùng chình” là từ láy gợi hình diễn đạt hành động chậm rãi như là cố ý chậm lại, làn sương nhẹ nhõm mong manh e ấp như nàng thanh nữ đôi mươi xao xuyến trước những rung động. Màn sương được nhân hóa trở thành có hồn, tinh tế đầy sinh động. Sương qua ngõ dùng dằng – Ngõ ở đây vừa mang ý hiện thực là ngõ bé nơi xóm thôn lại như là ẩn dụ với cửa ngõ của thời kì đang từ từ bước qua ranh giới giữa hạ và thu. Hình ảnh sương về qua ngõ với nhịp điều dùng dằng, là cảm nhận của tác giả với những cảm xúc xôn xang… Nhà thơ đã thổi hồn vào câu thơ làm cho màn sương thu chứa đầy tâm cảnh, như người đi còn vấn vương, ngập dừng lúc qua ngõ nhà người nào…… Đã cảm thu được thu sang qua “hương ổi”, “gió se”, “sương dùng dằng”, nhưng mà thi nhân vẫn cảm thấy ngỡ ngàng, bâng khuâng:

Chừng như thu đã về.

Thu đã về thật rồi sao, lại còn phải ngơ ngẩn? Phcửa ải chăng lâu nay nay ta đã dửng dưng với nó để tới bây giờ ta cảm thấy lạc điệu khó có thể khẳng định được thu đã sang hay chưa. Cả đoạn thơ ko chỉ rực rỡ ở tả cảnh nhưng mà còn là sự rung chuyển cảm nhận trước 1 cái gì đấy mơ hồ,như có, như ko. Cảm nhận phút giao mùa sang thu là sự ngỡ ngàng. Do ngỡ ngàng nên cả khứu giác, cả xúc giác và thị giác đều như méc bảo thu về nhưng mà vẫn chưa thể tin, chưa dám chắc. “Chừng như” là sự phỏng đoán nửa tin, nửa ngờ, là cái ngỡ ngàng, kinh ngạc trong cái xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến của nhà thơ. Mở màn bằng 1 sự trùng hợp “bỗng” và khép lại khổ thơ bằng cái “chừng như”, Hữu Thỉnh gửi vào lòng ng­ười đọc sự thoáng chốc, bất giác về tiết lập thu cũng như­ cảm nhận, mơ hồ mỏng manh trong tâm thế về sự trở về của mùa thu. Qua đấy, ta hiểu tâm hồn thi sĩ mẫn cảm, yêu tự nhiên, yêu hương thu với tình yêu khẩn thiết.
Từ 1 phản xạ thiên nhiên, thi sĩ đã định thần quay về để ngắm nhìn thu sang. Thu sang với những hình ảnh không xa lạ tiếp diễn được thi sĩ phát hiện:

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp.
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.

Giả dụ ở khổ đầu ko gian bị bó hẹp, thì tới đây ko gian đã rộng mở hơn, từ tầm cao cũng như tầm xa. Sự chuyển di của tự nhiên trong thời điểm chuyển mùa được chi tiết hoá bằng những thay đổi của vạn vật. Từ láy “lề mề” “hấp tấp” đã phần nào trình bày sinh động nhịp thở của đất trời lúc sang thu. Sông khi sang nhận được nhân hóa trở thành có hồn ko còn cuộn chảy dữ dội như những ngày hè mưa lũ, nhưng mà êm đềm lề mề như đang lắng lại, đang trầm xuống, lắng lại để rồi lờ lững trôi. 1 chữ “lề mề” nhưng mà nói lên được cái dáng vẻ thong dong, thư thả của con sông mùa thu, ngỡ như nó được ngơi nghỉ dễ chịu lúc mùa nước lũ cuồn cuộn đã đi qua. Ta như nhận thấy dòng sông cũng chùng chình và ngập dừng níu kéo nhịp thở của mùa hạ. Đối lập với hình ảnh đấy là hình ảnh đàn chim mở đầu “hấp tấp” bay về tổ khi hoàng hôn. Hẳn là đàn chim đã mở đầu cảm thu được chút se lạnh của tiết trời. Từ “mở đầu” trong ý thơ được dùng rất lạ mắt “mở đầu hấp tấp” chứ chẳng phải là “đang hấp tấp”. Phcửa ải tinh tế lắm, yêu và gần gụi với tự nhiên lắm mới nhìn thấy được sự mở đầu trong những cánh chim bay. Nghệ thuật đăng đối cực kỳ điêu luyện của tác giả đã tạo điều kiện cho hình ảnh thơ trở thành giàu chất tạo hình, đẹp hơn và thơ mộng hơn.

Cánh chim trời hấp tấp bay đi, “có đám mây mùa hạ” còn vương lại. Và mây bịn rịn bắc chiếc cầu: Vắt nửa mình sang thu. Hành động được nhân hóa này mang ý diễn đạt sự chuyển di của thời kì. Không gian thơ cũng như trở thành rộng mở hơn, rộng lớn hơn với hình ảnh đầy chất tạo hình này. Hình ảnh đám mây mềm mại như 1 tấm lụa nhẹ nhõm vắt ngang bầu trời. Đây là 1 hình ảnh rất giàu tính hình dung. 1 liên tưởng thú vị, 1 hình ảnh đầy chất thơ. Người ta thường nói: khăn vắt vai, tuyến đường mòn vắt ngang sườn núi… Hữu Thỉnh điểm vào bức tranh thu của mình 1 hình ảnh mới mẻ, gợi cảm: 2 nửa của 1 đám mây thuộc về 2 mùa. Cảnh vật như trở thành vừa hư vừa thực. Mây trời cũng giống như người chỉ qua nhột từ “vắt” như giao thoa giữa 2 mùa cũng chỉ ngắn ngủi trong giây phút. Phcửa ải chăng, cái ranh giới giữa mùa hạ và mùa thu mỏng manh lắm chỉ trong tấc gang, cái trôi đủng đỉnh của mây hạ đã dạt nửa mình sang thu. Không phải vẻ đẹp của mùa hạ cũng chưa hẳn là vẻ đẹp của mùa thu nhưng mà đấy là vẻ đẹp của thời điểm giao mùa được thông minh từ 1 hồn thơ tinh tế và mẫn cảm đang say thời điểm giao mùa này. Hữu Thỉnh hẳn phải là người có tâm hồn tinh tế cộng với tình yêu khẩn thiết với tự nhiên và non sông mới có thể sáng hình thành những vần thơ rực rỡ này. Ngòi bút tài năng này đã khiến chúng ta chẳng thể ko cảm phục.

Từ những rung động mãnh liệt và cảm xúc xuyến xang lúc đất trời vào thu, thi sĩ chuyển sang giọng điệu chiêm nghiệm và suy ngẫm sâu xa:

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên.

Những lay động của nắng, mưa, sấm trong khi giao mùa với những nhận xét tinh tế của 1 người am tường tận tường các hiện tượng thời tiết này. Là sấm, là mưa, nắng, là những hiện tượng tiêu biểu của mùa hạ nhưng mà đã có sự chỉnh sửa chừng độ trong cái giây phút giao mùa. Cái nắng chói chang của những ngày hạ đã dần nhạt màu, những cơn mưa rào hấp tấp cũng đã vơi dần. Lại thêm 1 sự đối lập: nắng vẫn còn nhưng mà mưa đã vơi dần. Mùa thu nắng sẽ nhạt dần, nhưng mà khi giao mùa, nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng. Những ngày sang thu, đã ít đi những cơn mưa rào ồ ạt và cũng bớt đi những tiếng sấm bất thần thường chỉ có trong mùa hạ. Các từ ngữ: “Vẫn còn” “vơi dần” “cũng bớt bất thần” đã diễn đạt chừng độ giảm dần của hiện tượng lúc đất trời sang thu. Tất cả đã đi vào chừng đỗi, vào thế bình ổn mang nét đặc thù của mưa nắng phút giao mùa sang thu. Những câu thơ vừa tả cảnh, vừa bí hiểm biểu thị xúc cảm giao mùa của lòng người trong mối luyến giao thấm quyện với tự nhiên. Nhịp thơ ăn nhịp làm cho ta tưởng các câu mang ý nghĩa tương đương nhau nhưng mà chẳng phải. Rõ ràng sự nâng cấp được sử dụng thật khôn khéo trong cả 3 câu thơ. Cuối cùng, chúng biến thành đòn bẩy để tôn lên vẻ trầm ngâm im lìm trên những hàng cây trung niên.

Trên hàng cây trung niên

Lấy động tả tĩnh chính là 1 giải pháp nghệ thuật được sử dụng thành công trong bài thơ. Việc này làm cho người đọc tưởng tượng được rằng sự thét gào dữ dội hay chính mùa hạ đang tiêu hao và thu đậm nét hơn trước mắt bao người. Từ thu của tự nhiên, thu của đất trời nhưng mà ở đây ta cũng có thể hiểu là thu của non sông Việt Nam. Có nơi nào mang sắc thu vàng mơ mộng, lãng mạn như­ Việt Nam. Hữu Thỉnh ko nói thu chi tiết ở nơi nào nhưng mà ông đã ngầm mang đến cho ta cái ngọt ngào của thu Việt Nam, thu Bắc Hà, thu Hà Nội. Mùa thu quá đẹp chắc tại lòng người tình quê hương lắm hay sao?

Ngẫm lại cho kỹ, chừng như bài thơ còn có 1 hàm ý khác. Thu tự nhiên, thu non sông và cũng là thu của lòng người. Đơn cử 2 cấu kết bài thơ:

Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên.

Không thuần tuý tả cảnh, đôi câu thơ kết lại bao suy ngẫm thâm thúy. Sấm chớp hay chính là ảnh hưởng của ngoại cảnh, những vạng động, biến cố thất thường trong cuộc đời. Hình ảnh ẩn dụ lạ mắt“hàng cây trung niên” vừa gợi lên hình ảnh những hàng cây sang thu (những cành cây xum xê, lâu 5, rễ đã cắm sâu dưới lòng đất rất cứng cáp. Những mùa mưa giông qua đi đã tôi rèn sự dai sức dẻo dai của những hàng cây.) vừa gợi tả những con người trải đời đã từng vượt qua những gian truân, những thăng trầm bất định của cuộc đời. Từ những chỉnh sửa của mùa thu tự nhiên, liên tưởng tới những thay đổi của mùa thu đời người, để rồi ta thấu hiểu ra rằng: “Hãy biết bằng lòng, tĩnh tâm sống với niềm tin. Hãy mở mang lòng mình để yêu tự nhiên, non sông, con người.” Bài thơ xong xuôi, nhưng mà dư vị vẫn còn để người đọc tiếp diễn suy nghĩ thêm về cái điều thi sĩ hàn ôn. Chúng bái phục sự cảm nhận tinh tế của tác giả cũng như những chiêm nghiệm và suy ngẫm thâm thúy.

Với giọng thơ êm ái, chậm chạp và nhẹ nhõm, bài thơ đã đưa người đọc vào toàn cầu tâm hồn mẫn cảm của nhà thơ. Đắm mình trong âm điệu, trong từng chữ, từng câu lắng lại với các hình ảnh không xa lạ, người đọc nhìn thấy những rung cảm tinh tế của thi sĩ về sự chuyển đổi nhẹ nhõm nhưng mà rõ rệt của đất trời, của tuổi đời những con người trải đời. Ấy là biểu thị của 1 tâm hồn yêu sống, 1 tâm hồn ko già theo 5 tháng, 1 niềm tin vào cuộc đời, 1 hồn thơ, 1 nguồn thi cảm ko bao giờ vơi cạn trước tự nhiên.

Trải đời hình thành khả năng. Có nhà văn nước ngoài đã đặt tên cuốn hồi kí đời mình: Tôi thú nhận là tôi đã sống. Cái tên nặng chắc những trải đời chất chứa của đời người. Sang thu thì ra ko chỉ tả cảnh nhưng mà còn là bài thơ chính luận sự thế, bí hiểm thuyết phục chúng ta tìm sức mạnh chủ động ngay trong tình thế đã “sang thu” của 5 tháng đời người. Thế là tử tâm cảnh tự nhiên để tả cảnh chuyển mùa, bài thơ đã hạ trại vào tâm cảnh con người nhưng mà thảo luận cách xử sự việc đời. Gấp lại những vần thơ thu của Hữu Thỉnh, người đọc như thấy vấn vương trong tâm hồn, đánh thức tình cảm của mỗi người về tình yêu quê hương non sông và suy ngẫm về cuộc đời.

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 14

Mùa thu quê hương là đề tài gợi xúc cảm đối với thi nhân song mỗi người xúc cảm về mùa thu theo cảm nhận riêng của mình. Với thi sĩ Hữu Thỉnh, giây phút giao mùa từ hạ sang thu đã rung động hồn thơ để nhà thơ vẽ nên 1 bức tranh thơ: “Sang thu” thật hay. Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ: ăn nhịp, thong dong, êm ái, trầm lắng và thoáng chút suy tư… trình bày 1 bức tranh thu trong trắng, cute ở vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.

Bài thơ bắt đầu bằng 1 phát hiện bất thần. Ấy là những cảm nhận thuở đầu của thi sĩ về cảnh sang thu của đất trời:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về

Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình. “Hương ổi” phả trong gió thu se se lạnh (se lạnh và hơi khô), “Hương ổi” là làn hương đặc trưng của mùa thu miền Bắc được cảm nhận từ mùi ổi 9 rộ. Từ “phả”: động từ có tức là toả vào, trộn lẫn. Người ta có thể dùng các từ: toả, bay, lan, tan… thay cho từ “Phả” nhưng mà cả bấy nhiêu từ đều ko có cái nghĩa đột ngột bất thần. Từ “phả” cho thấy mùi hương ổi ở độ đậm nhất, thơn nồng hấp dẫn, hoà vào trong gió heo may của mình thì lan toả khắp ko gian tạo ra 1 mùi thơm ngọt mát của những trái ổi 9 vàng – hương thơm nồng cháy lôi cuốn của những vườn cây sum suê trái ngọt ở nông thôn Việt Nam.

Sương dùng dằng biểu lộ tình trạng yên ắng của ko gian, tuy có đi lại nhưng mà rất nhẹ nhõm. Những hạt sương bé lí tí giăng mắc như 1 làn sương mỏng nhẹ nhõm trôi, đang “cố ý” chậm lại thư thả, nhẹ nhõm, đi lại chầm chậm sang thu. Hạt sương ban mai cũng như có tâm hồn, có cảm nhận riêng cũng nhẹ nhõm, thư thả qua ngưỡng cửa của mùa thu. Tác giả lấy động tả tĩnh, gợi nhiều hơn tả, khắc họa rõ nét tình trạng của cảnh vật ngay khi giao mùa.

Sự góp mặt của làn sương buổi sớm cộng với hương ổi đã làm con người giật thột thảng thốt: “Chừng như thu đã về”. Ấy là cái giật thột thảng thốt trước tín hiệu trước hết của mùa thu, chưa cứng cáp lắm nhưng mà cực kỳ rõ ràng. Tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ đã méc bảo ông điều đấy. Trong lúc, thời kì đã chạm đến thời điểm thì ông chưa có sự sẵn sàng nào để đón chờ. Cho nên, ông giật thột, ông hấp tấp đi xác minh. Từ “chừng như” trong câu thơ biểu lộ rõ ràng xúc cảm đấy. Nó như vừa là 1 sự kinh ngạc vừa như là tiếng reo vui khẽ cựa quậy trong tâm hồn thi sĩ.

Cách liên kết 1 loạt các từ: “bỗng, phá, chừng như” trình bày tâm cảnh ngỡ ngàng, xúc cảm bâng khuâng trước thoáng đi bỗng nhiên của mùa thu. Nhà thơ giật thột, hơi lúng túng, chừng như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận. Vì đấy là những cảm nhận nhẹ nhõm, thoáng qua, hay là vì quá đột ngột nhưng mà tác giả chưa nhìn thấy? Tâm hồn nhà thơ lay động ăn nhịp với phút giao mùa của cảnh vật. Từng cảnh sang thu của cảnh vật đã nhấp nhoáng hồn người cũng dùng dằng quyến luyến bịn rịn, bâng khuâng…

Để minh chứng cho những cảm nhận của mình, thi sĩ mở mang tầm nhìn ra với ko gian bao la của đất trời. Hình ảnh tự nhiên sang nhận được thi sĩ phát hiện bằng những hình ảnh không xa lạ làm nên 1 bức tranh mùa thu xinh xắn và trong trắng:

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Dòng sông quê hương lả lướt mềm mại, hiền hoà trôi 1 cách thảnh thơi, thanh thản sau những ngày hè nước lũ, gợi lên vẻ đẹp êm dịu của bức tranh tự nhiên mùa thu. Những cánh chim chiều mở đầu hấp tấp bay về phương nam tránh rét trong những buổi hoàng hôn.

Đối lập với hình ảnh trên, hình ảnh “đám mây mùa hạ” được thi sĩ cảm nhận đầy thú vị qua sự liên tưởng lạ mắt: “vắt nửa mình sang thu”. Gợi hình ảnh 1 làn mây mỏng, nhẹ, kéo dài của mùa hạ còn sót lại như bịn rịn, đấy là vẻ đẹp của bầu trời sang thu. Cảm giác giao mùa được diễn đạt chi tiết và tinh tế bằng 1 hình ảnh đám mây của mùa hạ cũng như đang bước vào ngưỡng cửa của mùa thu vậy. Nghe đâu giữa mùa hạ và mùa thu có 1 ranh giới chi tiết, hữu hình, hiển hiện.

Phép liên tưởng đầy thú vị ko chỉ cảm nhận bằng thị giác nhưng mà là sự cảm nhận bằng chính tâm hồn tinh tế, mẫn cảm, yêu tự nhiên khẩn thiết của Hữu Thỉnh. (Liên hệ trong bài thơ “Chiều sông Thương”, ông cũng có 1 câu thơ gần giống về cách viết: “Đám mây trên Việt Yên, Rủ bóng về Bố Hạ).

Bằng sự cảm nhận qua nhiều cảm quan, sự liên tưởng thú vị, bằng tâm hồn mẫn cảm, tinh tế của tác giả, tất cả ko gian cảnh vật như đang chuyển mình từ từ điềm tĩnh bước sang thu. Người đọc cảm nhận cả về ko gian và thời kì chuyển mùa thật là đẹp, thật là khơi gợi hồn thơ.

Hoan hỉ đấy nhận mùa thu về, với tất cả những biểu thị của nó, thi sĩ tự dưng nghĩ về cuộc đời, nghĩ về kiếp nhân sinh, đời người. Cuộc đời vốn gắn kết với đất trời. nay đất trời có những bước chuyển biến mạnh bạo ko khỏi khiến thi sĩ ngùi ngùi:

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên.

Nắng là hình ảnh chi tiết của mùa hạ. Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng mà đã nhạt dần, yếu dần bởi gió se đã tới chứ ko chói chang, dữ dội, gay gắt. Mưa là hình ảnh của đất trời bất định. Nắng đã vơi dần. Mưa cũng đã ít đi. Cơn mưa mùa hạ thường bất thần chợt tới rồi lại chợt đi.

Tác giả dùng từ “vơi” có trị giá gợi tả như sự đong đếm những sự vật có khối lượng chi tiết để diễn đạt cái số lượng vô định – diễn đạt cái thưa dần, ít dần, hết dần những cơn mưa rào ồ ạt, bất thần của mùa hạ. Tất cả đều chầm chậm, từ từ, ko hấp tấp, ko lập cập.

Hình ảnh “Sấm cũng bớt bất thần. Trên hàng cây trung niên” biểu lộ sự chiêm nghiệm của thi sĩ trước dòng đời nghiệt ngã. Trước hết, hình ảnh mang ý nghĩa tả chân: hình tượng sấm thường hiện ra bất thần đi liền với những cơn mưa rào chỉ có ở mùa hạ (sấm cuối mùa, sấm cuối hạ cũng bớt đi, ít đi khi sang thu). Hàng cây cổ thụ, cảnh vật tự nhiên vào thu ko còn giật thột, bất thần bởi tiếng sấm mùa hạ.

“Sấm” và “hàng cây trung niên” là 1 phép ẩn dụ (gợi nhiều liên tưởng, suy ngẫm ở người đọc). “Sấm” chính là những biến cố thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” gợi tả những con người trải đời đã từng vượt qua những gian truân, những thăng trầm của cuộc đời. Khi con người trải nghiệm nhiều sẽ trở thành hiểu mình, hiểu người, hiểu đời hơn. Con người sẽ tĩnh tâm đón chờ mọi biến cố trong cuộc đời. Nhưng con người ko ngùi ngùi tiếc nuối nhưng mà chỉ thấy mình vững vàng hơn. Thời gian trôi nhanh qua cửa, cuộc đời mỗi con người là 1 chứng nhân nhìn mùa thu đi qua. Cho nên nhớ tiếc vẫn mãi là xúc cảm của con người trước thời kì.

Đất trời sang thu khiến lòng người cũng bâng khuâng, xúc cảm, gợi bao nghĩ suy về đời người khi sang thu. Mùa thu tới ko chỉ khiến cho cảnh vật chỉnh sửa nhưng mà nghĩ suy của con người cũng chỉnh sửa. Thời khắc giao mùa thường mang đến cho người ta nhiều điều mới mẻ, thú vị. Và nhấp nhoáng trong 2 câu thơ cuối bài trình bày suy ngẫm về đời người “Sấm cũng bớt bất thần. Trên hàng cây trung niên”. Lòng người đã lắng lọc rất sâu để nhìn thấy những xao động mơ hồ kì ảo của tự nhiên và những sao động bâng khuâng sâu lắng của con người.

Trong 1 bài phỏng vấn vừa qua, Hữu Thỉnh đã giảng giải “Sấm là những gian truân thách thức nhưng mà dân tộc Việt Nam đã trải qua 2 trận chiến tranh tàn khốc chống Pháp và Mỹ. Còn hàng cây là hình ảnh của non sông, dân tộc ta vững vàng vượt qua thách thức. Trcửa ải qua bao lăm thách thức, bom đạn tàn khốc, chúng ta ko còn sợ bất kỳ thần thế nào, vững vàng vượt lên phía trước trong công cuộc xây dựng non sông”.

“Sang thu” của Hữu Thỉnh đã ko chỉ đem đến cho người đọc những cảm nhận mới về mùa thu quê hương nhưng mà còn làm thâm thúy hơn tình cảm quê hương trong trái tim mọi người. Miêu tả mùa thu bằng những bước chuyển mình của vạn vật, Hữu Thỉnh đã góp thêm 1 cách nhìn riêng, 1 lối mô tả riêng cho mùa thu thi ca thêm phong phú.

Phân tích vẻ đẹp bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

Hữu Thỉnh thuộc lớp thi sĩ trưởng thành trong thời gian kháng chiến chống Mĩ của dân tộc ta. Ông viết nhiều, viết hay về những con người hầu nông thôn, về mùa thu. Nhiều vần thơ thu của ông mang xúc cảm bâng khuâng, vương vấn trước đất trời trong trẻo, đang lay động nhẹ nhõm. Thơ ông mang đậm hồn quê Việt Nam dân dã, mộc mạc tinh tế và giàu rung cảm. Sang thu là tác phẩm điển hình cho cá tính thơ đấy.

Bài thơ đưa ta tới với cảnh đất trời Việt Nam lúc sang thu, từ gần tới xa, với những nét rất gần gụi, thân yêu:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Chừng như thu đã về.

Mọi hình ảnh, hiện tượng đấy của đất trời lúc chuyển từ hạ sang thu mọi người đều biết, đều quen. Vậy nhưng mà tới bài thơ này của Hữu Thỉnh ta mới cảm thu được đầy đủ vẻ đẹp êm đềm, yên bình của nó. Hương ổi, gió se, sương mỏng, mây nhởn nha bay, chim hấp tấp về phương nam, nắng vẫn rực vàng, mưa vơi dần, tiếng sấm bớt hẳn… những dấu hiệu báo mùa thu về đấy sao nhưng mà thân yêu, gần gụi, nao nao gợi nhớ 1 miền quê thời thơ dại trong kí ức của mỗi chúng ta.

Nhà thơ ko viết “Thu sang” nhưng mà chọn tựa đề là “Sang thu” tức là mùa thu chỉ mới mở đầu. Từ “thu” làm bổ ngữ cho động từ “sang” gợi chủ thể cảm nhận sự chuyển mùa đấy là con người. Cách đặt tựa đề báo hiệu những cảm nhận tinh tế và biệt lập về mùa thu.

Hương thơm của những trái ổi 9 trong vườn “vào trong gió se” nghĩa là hương thơm bốc mạnh và tỏa ra thành luồng, chứ ko thoang thoảng. Nhà thơ vừa ngửi thấy mùi hương ổi, lại vừa cảm thu được cái se lạnh của gió đầu thu. Hương thì đặm đà nhưng mà gió thì nhè nhẹ nên ko gian rất mực nồng cháy.

Sương thu thì “dùng dằng”qua ngõ, tức là nó cố ý nhởn nha, chậm rãi lại, vấn vít bên ngõ xóm, đường làng hay vấn vít, giao hòa cùng người ngắm cảnh? Hương ổi, gió se, sương thu là những kí hiệu làm thi sĩ giật thột nhìn thấy: “Chừng như thu đã…”. Xúc cảm của tác giả vừa nhẹ nhõm, vừa bâng khuâng.

Bằng sự tinh nhạy của tất cả các cảm quan, thi sĩ cảm nhận những nét đặc thù của mùa thu đều hiện diện. Mùa thu có “hương ổi”, có “gió se” và làn sương mơ “dùng dằng” trước ngõ. Mùa thu đã về trên quê hương. Vậy nhưng mà thi sĩ vẫn còn dè dặt. Thu tới nhẹ nhõm quá. Nhẹ nhàng tới nỗi chưa hẳn tin đấy là sự thực. Cho nên, có thể thấy, đằng sau ko gian làng quê sang thu đấy ta cảm thu được tâm hồn mẫn cảm của 1 tình yêu tự nhiên, yêu cuộc sống tới si mê, cuồng nhiệt của thi sĩ.

Sau phút chốc lúng túng, ngỡ ngàng thi sĩ bước ra với đất trời để “kiểm chứng” nỗi hồ nghi của mình. hực là, mùa thu đã “sang” rồi. Mùa thu đã về khắp đất trời. Đây chẳng phải là mùa thu trước hết trong đời nên sự hoan hỉ đã nhường chỗ cho sự đằm lắng, dịu nhẹ, thong dong nhưng mà đón chờ:

Sông được khi lề mề
Chim mở đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

“Sông được khi lề mề” chậm rãi, rề rà, ko vội vã gì. Người đọc như được thấy mặt nước bằng lặng của sông thu soi chiếu cánh chim hấp tấp bay từ khung trời chói chang của mùa hạ sang khung trời ấm áp của mùa thu. Có nhẽ, vì luyến lưu bờ xinh bãi đẹp nhưng mà con dòng nước cũng ko muốn trôi đi chăng?

Những đám mây trên bầu trời cũng “vắt nửa mình sang thu” như chưa muốn rời xa mùa hạ nồng ấm. Đám mây bịn rịn khi giao mùa được cảm nhận bằng tâm hồn tinh tế và trong trẻo. Và mùa hạ dần qua cũng vơi dần những cơn mưa rào, trả lại cho trời thu sắc xanh muôn đời. Qua cách cảm nhận đấy, ta thấy Hữu Thỉnh có 1 hồn thơ mẫn cảm, yêu tự nhiên khẩn thiết, 1 trí hình dung bay bổng.

Nếu ở 2 khổ thơ đầu của bài thơ, tín hiệu mùa thu đã khá rõ ràng trong ko gian và thời kì, sang khổ cuối vẫn theo dòng xúc cảm đấy, tác giả biểu thị suy ngẫm của mình về con người, về cuộc đời:

Vẫn còn bao lăm nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất thần
Trên hàng cây trung niên”.

Nắng ấm và mưa giông là những tín hiệu đặc thù của mùa hạ. Nay những tín hiệu đấy tuy có vơi nhưng mà hãy còn rộn rực lắm. Hai từ “bao lăm” trình bày sự nhớ tiếc bát ngát của thi sĩ đối với màu hạ. Đối với thi sĩ, 4 mùa đều xinh tươi. Mùa thu mang đến bao điều mới mẻ nhưng mà mùa hạ cũng lắm kỉ niệm ấm áp. Chia biệt cái cũ, đón chờ cái mới, ở giữa ranh giới đấy làm cho tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ ko khỏi ngùi ngùi.

Hai cấu kết vừa có ý nghĩa tả chân, lại vừa có ý nghĩa hàm ẩn. Ý nghĩa tả chân là tả hiện tượng sấm và hàng cây khi sang thu. Còn ý nghĩa hàm ẩn nhưng mà thi sĩ gửi gắm ở đây có nhẽ là những vang động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời (sấm) đã bớt đi sự bất thần đối với những người trải đời (cây trung niên). Đây là sự suy ngẫm của tác giả về nhân sinh, về quy luật của cuộc sống nhân nói về cảnh tự nhiên đất trời sang thu.

Rõ ràng, lúc viết bài thơ này, Hữu Thỉnh đã bước vào tuổi đứng tuổi, đã đi qua 1 thời trẻ trai trong chiến tranh nên những chiêm nghiệm của thi sĩ có sức khêu gợi cho mọi người về lẽ sống làm người: Ta hãy tĩnh tâm nhưng mà đón chờ và khắc phục mọi vấn đề gặp phải trong cuộc sống.

“Sang thu” đâu chỉ là sự chuyển giao của đất trời nhưng mà còn là sự chuyển giao cuộc đời mỗi con người. Hữu Thỉnh rất mực tinh tế, nhạy bén trong cảm nhận và liên tưởng. Chính thành ra những vần thơ của ông có sức biến chuyển lòng người mãnh liệt hơn.

Biểu hiện về màu thu, thơ xưa lấy động để tả tĩnh, gợi nhiều hơn tả. Nguyễn Khuyến trong bài thơ Mùa thu câu cá đã diễn đạt tài hoàn cảnh sắc mùa thu, vừa tinh khôi, sạch bong, vừa gợi buồn, gợi nhớ:

“Ao thu lạnh lẽo nước trong vắt,
1 chiếc thuyền câu nhỏ tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.
Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt,
Ngõ trúc loanh quanh khách vắng teo.
Tựa gối, buông cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo”.

“Ao thu trong vắt”, “lá vàng”, “tầng mây”, “ngõ trúc” vốn là thi liệu mặc định của mùa thu. Nguyễn Khuyến với cái tài tả cảnh bậc thầy đã khôn khéo sắp xếp nên bức tranh thu tuyệt đỉnh, trước và sau ông khó người nào bì kịp.

Nhà thơ Lưu Trọng Lư trong bài Tiếng thu cũng đã có những cảm nhận tinh tế, đầy cảm xúc trước sự chuyển dịch của mùa thu:

“Em ko nghe rừng thu
Lá thu kêu xạc xào
Con nai vàng ngờ ngạc
Đạp trên lá vàng khô?”

Không biểu thị rõ ràng như Hữu Thỉnh trong bài Sang thu, Lưu Trọng Lư gợi nhiều hơn tả. Tiếng lá vàng khô vỡ vụn dưới những bước chân nai ngờ ngạc biểu lộ rõ ràng của mùa thu tới. Nó vừa tới, chưa rõ ràng nên làm cho con nai – chủ thể cảm nhận – ngờ ngạc. Tiếng thu thực sự của Lưu Trọng Lư là tương tự đấy. Ta ko nghe tiếng thu đấy bằng tai nhưng mà nghe bằng trí hình dung, nghe vang lên trong tâm hồn, mỗi lúc thấy lá ngoài đường rụng nhiều và những đám mây bàng bạc trên ko…

Bằng hình ảnh thơ thiên nhiên, ko mài giũa nhưng mà giàu sức gợi cảm, thể thơ 5 chữ cởi mở, giọng thơ ngọt ngào, thắm thiết, nghệ thuật đan xen mô tả và xúc cảm thiên nhiên, hài hòa, bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đánh thức tình cảm của mỗi người về tình yêu quê hương non sông và suy ngẫm về cuộc đời.

.


Thông tin thêm về Văn mẫu lớp 9: Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh Dàn ý & 15 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

TOP 15 bài Phân tích Sang thu của Hữu Thỉnh, kèm theo dàn ý cụ thể, giúp các em học trò lớp 9 có thêm nhiều vốn từ, cũng như hiểu thâm thúy hơn về bài thơ Sang thu để viết bài văn của mình thật hay.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Bài thơ Sang thu chính là sự rung động của hồn thơ trước tự nhiên lúc đất trời sang thu, đấy là bức tranh giao mùa tuyệt đẹp nhưng mà nhẹ nhõm, thơ mộng. Vậy mời các em cùng theo dõi bài viết dưới đây của Xgame để càng ngày càng học tốt môn Văn 9.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhDàn ý phân tách bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhPhân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 1Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 2Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 3Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 4Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 5Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 6Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 7Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 8Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 9Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 10Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 11Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 12Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 13Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 14Phân tích vẻ đẹp bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Dàn ý phân tách bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhI. Mở bàiMùa thu luôn là đề tài không xa lạ gợi nhiều xúc cảm cho các thi nhânBài thơ “Sang Thu” làm cho thi sĩ ngỡ ngàng trước cảnh đất trời đang chuyển giao mùa từ mùa hạ sang thu, cả bài thơ là 1 bức tranh thu tươi đẹp.II. Thân bài* Bức tranh tự nhiên mùa nhận được Hữu Thỉnh phác họa 1 cách sinh động và giàu sức biểu cảm bằng khứu giác, thị giác, xúc giác.- Nhà thơ cảm nhận mùa thu bằng tất cả con người, tâm hồn của mình qua những dấu hiệu:Sắc vàng của hoa cúc, của lá ngô đồng, tiếng lá vàng rơi xạc xào.Hương ổi bỗng phả vào gió se thơm ngát hương, nồng cháy đánh thức những xúc cảm trong lòng người.Màn sương dùng dằng qua ngõ, 1 chút ngỡ ngàng, bâng khuâng trong tâm hồn thi sĩ và phấn kích thầm thốt lên “Chừng như thu đã về”.Dòng sông, mưa, đám mây cũng có những dấu hiệu sang thu => Tác giả khẳng định rằng “Thu tới thật rồi”.- Tín hiệu của mùa thu trong thơ rất bình dị, gần gụi. Tác giả rất tinh tế, khôn khéo để nhìn thấy sự chỉnh sửa rất nhẹ nhõm, dịu dàng của mùa thu chỉ vừa mới chớm.- Hình ảnh đám mây mùa hạ duyên dáng “Vắt nửa mình sang thu” thật thú vị và lạ mắt.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})- Tất cả như đang chuyển mình cùng nhịp đập của mùa thu.* Tác giả mở đầu suy ngẫm, chiêm nghiệm trình bày qua giọng thơ trầm hẳn ở 4 câu thơ cuối- Khổ cuối nói lên 1 vài cảm nhận, suy ngẫm của thi sĩ lúc nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu qua hình ảnh nắng, mưa, sấm.- Tác giả chiêm nghiệm và sự trải đời qua hình ảnh “Hàng cây trung niên” : hình ảnh gợi cho người đọc nhiều liên tưởng như 1 đời người trưởng thành rồi già cỗi đi=>Hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng thâm thúy.- Mùa thu khép lại những tháng ngày sôi nổi, xốc nổi của tuổi xanh để mở ra 1 mùa mới, 1 ko gian mới điềm đạm hơn.* Nghệ thuật- Với thể thơ 5 chữ, tiếng nói giản dị, hình ảnh đơn sơ, không xa lạ, giải pháp nghệ thuật nhân hóa những hình ảnh màn sương, đám mây, … khiến cho bài thơ trở thành sinh động hơn.III. Kết bàiHữu Thỉnh đã vẽ nên 1 bức tranh thu tươi đẹp với nhiều xúc cảm tinh tế.Cả bài thơ là bức tranh tuyệt mỹ được tác giả vẽ nên bằng sự rung động tinh xảo của trái tim người nghệ sĩ.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 1Những hiện tượng, sự vật của thiên nhiên luôn làm cho những tâm hồn mẫn cảm, thơ mộng rung động trước vẻ đẹp của nó, và thi sĩ Hữu Thỉnh cũng ko ngoại lệ. Ông là 1 thi sĩ viết rất hay, rất xúc cảm về cuộc sống, về con người với những vần thơ mềm mại, tinh tế chỉ riêng ông có được. Sự chuyển mình từ mùa hạ sang mùa thu là 1 trong những chỉnh sửa của thiên nhiên đã lọt vào trái tim đa cảm của nhà nhà thơ này. Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đến giờ vẫn được bình chọn là 1 trong những bài thơ mô tả hay nhất về mùa thu.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Mở màn bài thơ là xúc cảm kinh ngạc, ngỡ ngàng của tác giả lúc thấy sự chuyển mình từ hạ sang thu:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se”Giả dụ thi sĩ Xuân Diệu cảm nhận mùa thu qua những chiếc lá vàng, thi sĩ Xuân Quỳnh cảm nhận mùa thu bằng vẻ đẹp của hoa cúc và làn gió heo may thì cách cảm nhận của Hữu Thỉnh lại cực kỳ đặc trưng: hương ổi. Ở đây, tác giả đã đón chờ mùa thu bằng khứu giác. Thu tới, những chùm ổi 9 phơ phất trong gió tỏa hương thơm cực kỳ hấp dẫn. Hương thơm này ko quá ngát hương, cũng ko quá nhẹ nhưng mà nó thoang thoảng, hòa cùng làn gió như đánh thức cảm xúc trong lòng người. Nhà thơ đảo những động từ “Bỗng” và “Phả” lên đầu câu như để nhấn mạnh rằng mùa thu tới thật thiên nhiên, ko báo trước, khiến cho tác giả kinh ngạc, thảng thốt. Sự chuyển mình của đất trời ko chỉ được tác giả cảm nhận bằng khứu giác nhưng mà còn bằng thị giác:”Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Từ láy “dùng dằng” cho thấy sự lưu luyến, ko nỡ rời đi của màn sương. Sự dùng dằng của màn sương hay chính là sự luyến lưu của tác giả lúc ko muốn mùa hạ đi qua nhưng mà cũng lỡ yêu mùa thu mất rồi. Hẳn ko có gì là lạ lúc Hữu Thỉnh cảm nhận mùa thu bằng cả tâm hồn tương tự, bởi bài thơ được ông sáng tác vào 5 1977 – 1 trong những mùa thu độc lập trước hết của non sông. Mỗi 1 chỉnh sửa của đất trời đều làm cho con người ta chú tâm và rung động tới mức khó quên. Trước tiên là hương ổi và hiện thời là cả màn sương, tất cả cho thấy 1 mùa thu đang về rồi. Từ “chừng như” là 1 thẩm định mập mờ của tác giả, trước những chỉnh sửa đấy, thi sĩ đã mở đầu cảm thu được sự hiện ra của mùa thu.Ở khổ thơ thứ 2, ta thấy mùa thu tới rõ ràng hơn trước sự chứng kiến của thi sĩ Hữu Thỉnh:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Thu tới, dòng sông ko còn phải gồng mình lên trước những cơn mưa lũ của mùa hạ, những cánh chim đã mở đầu đi tìm nơi trú ẩn cho mình trước lúc 1 mùa đông lạnh buốt ghé thăm. Và cả những đám mây trắng trên bầu trời cao vợi cũng đã tới khi nói lời chào tạm biệt mùa hè rồi. Đoạn thơ được tác giả thử dụng 1 loạt các từ láy “lề mề”, “hấp tấp” là những động từ trình bày sự đi lại của sự vật. Những sự vật của thiên nhiên được nhân hóa với những hành động lúc nhanh, lúc chậm, cực kỳ sinh động trong con mắt của tác giả. Lại 1 lần nữa động từ được đặt lên đầu câu. Động từ “Vắt” cho thấy hình ảnh 1 đám mây mềm mại, vắt ngang trên bầu trời, 1 nửa còn vương vấn mùa hạ, nửa còn lại đã bước chân sang mùa thu.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Sang tới khổ thơ cuối, thi sĩ Hữu Thỉnh ko còn cảm nhận mùa thu bằng những sự chỉnh sửa của thiên nhiên nữa nhưng mà thay vào đấy là sự đan xen những chiêm nghiệm về cuộc đời:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Nắng cuối hạ vẫn còn hồng, vẫn còn sáng nhưng mà đã nhạt đi nhiều so với thời khắc giữa mùa hè chói chang. Bầu trời cũng ko còn những cơn mưa ồ ạt, sấm nổ vang trời làm cho mọi người phải giật thột nữa bởi thu đã tới thật rồi! Hai dòng thơ cuối là sự chiêm nghiệm của tác giả về cuộc đời:”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Hình ảnh ẩn dụ “hàng cây trung niên” gợi cho người đọc nhiều liên tưởng. Ở đây, ta có thể hiểu “hàng cây trung niên” biểu trưng cho 1 con người trải đời, đã đi qua bao giông bão của cuộc đời để trưởng thành hơn. Mùa thu của non sông hay chính là mùa thu của đời người, lúc đã đi qua những tháng 5 xuân, hè của tuổi xanh đặc sắc, xốc nổi thì con người ta trở thành trưởng thành hơn, 9 chắn hơn và ko còn bị bất thần trước những ảnh hưởng của ngoại cảnh. Có thể nói, đây là 1 hình ảnh ẩn dụ nhiều ý nghĩa, gợi liên tưởng sâu xa về cuộc đời. Phcửa ải là 1 người trải đời mới có thể có những cảm xúc tương tự.Bằng những câu chữ mộc mạc, giản dị nhưng mà ko kém phần tinh tế, bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đã mở ra trước mắt độc giả 1 bức tranh tự nhiên cực kỳ đẹp và sinh động. Tất cả đều tới từ mạch xúc cảm thiên nhiên của tác giả. Qua đấy, ta có thể thấy được tình yêu tự nhiên thâm thúy của thi sĩ, hiểu được tại sao Hữu Thỉnh được coi là 1 trong những cây bút tuyệt vời lúc viết về thiên nhiên, về cuộc sống.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 2Mùa thu là đề tài muôn đời của thơ ca cổ kim, ta bắt gặp 1 ko gian thấm đẫm chất thu của Nguyễn Du: “Người lên ngựa, kẻ chia bào/ Rừng phong thu đã nhuốm màu quan sơn”; ta lại gặp 1 mùa thu rất tiên tiến trong thơ Xuân Diệu: “Đây mùa thu đến, mùa thu đến/ Với áo mơ phai dệt lá vàng”. Các thi sĩ đều có những khám phá, phát hiện riêng về mùa thu. Nhưng ít có thi sĩ nào lại có những cảm nhận tinh tế về bước chuyển mình từ hạ sang thu như thi sĩ Hữu Thỉnh trong bài “Sang thu”.Bài thơ được sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”. Ngay từ đầu đề của bài thơ đã gợi cho người đọc về giây phút giao mùa của tự nhiên, và còn đâu đấy ẩn dấu giây phút giao mùa của đời người. Khổ thơ đầu là những cảm nhận cực kỳ tinh tế, là cảm quan nhạy bén của tác giả để cảm biết được hết những mỏng manh dấu hiệu lúc thu về:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Cảm nhận trước hết của tác giả chính là hương ổi, 1 mùi hương thật thân quen, gần gụi. Hương ổi liên kết với từ “bỗng” gợi lên biết bao cảm giác đột ngột, ngỡ ngàng, cộng với đấy là động từ “phả” cho thấy hương thơm đậm sánh lại hòa vào trong cơn gió se se của mùa thu. Không chỉ vậy từ phả còn cho thấy tư thế chủ động của hương ổi, khiến hương thơm càng sánh, càng đậm hơn.Hương ổi cũng gợi nên ko gian rất làng quê với những ngõ xóm sum suê cây lá, đấy chính là hương vị mùa thu chỉ có riêng trong thơ Hữu Thỉnh. “Sương dùng dằng” – nghệ thuật nhân hóa, cho ta thấy dáng vẻ của sương cũng như đang lưu luyến, cố đi chậm thật chậm để hưởng thụ nốt cái ấm áp của mùa hè, nghe đâu nó chưa muốn bước hẳn sang thu. Với hệ thống hình ảnh lạ mắt, mô tả sinh động tác giả đã mô tả 1 cách tài tình những tín hiệu trước hết của mùa thu.Trước những dấu hiệu thu về lòng người nghe đâu cũng có sự băn khoăn, xôn xang. Tình thái từ “Chừng như” diễn tả xúc cảm mơ hồ, chưa xác định, nghe đâu thi sĩ vẫn còn tí đỉnh băn khoăn, tí đỉnh ngỡ ngàng: liệu có phải mùa thu đã tới thật ko? Khổ thơ là những cảm nhận tinh tế, mới mẻ của tác giả khi thu sang.Ẩn sau những chỉnh sửa của đất trời lúc sang thu là tâm hồn tinh tế của thi sĩ, là thú vui, hạnh phúc lúc thu về. Những băn khoăn của tác giả ở khổ thơ trên, đã được trả lời bằng những dấu hiệu của đất trời thấm đẫm chất thu:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuBắt đầu từ những khúc sông “lề mề”, chậm rãi chảy, ta ko còn thấy cái dữ dội, những dòng nước cuồn cuộn như mùa hè nữa nhưng mà thay vào đấy là dòng sông thu cực kỳ trong trẻo, yên ắng, chảy hiền hòa như đang ngẫm ngợi điều gì. Nghệ thuật nhân hóa khiến dòng sông như đang ngơi nghỉ sau 1 mùa hạ cuộn xiết chảy.Ngược lại những chú chim lại hấp tấp về phương Nam tránh rét, cùng lúc cũng gợi lên những toan lo, hối hả của cuộc sống đời thường. Hình ảnh rực rỡ nhất là đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu”. Nghệ thuật nhân hóa khiến đám mây vừa hư vừa thực, tái tạo được nhịp độ của thời kì. Cùng lúc tác giả cũng hữu hình hóa cánh cổng thời kì vốn vô hình qua hình ảnh đám đấy.Khoảnh khắc giao mùa hiện lên tinh tế, chân thật qua những câu thơ giàu chất tạo hình. Ông quả là 1 người tinh tế và mẫn cảm lúc nhìn nhận sự vật, hiện tượng trong giây phút giao mùa. Khổ thơ chung cuộc lại trình bày rõ hơn nữa sự tinh tế của tác giả trong việc khám phá những lay động của đất trời từ cuối hạ sang thu:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaHữu Thỉnh sử dụng cởi mở phép đối “vẫn còn – vơi dần” , “nắng – mưa” gợi sự chuyển di ngược chiều của các hiện tượng tự nhiên điển hình cho 2 mùa. Những cơn mưa mùa hè đã vơi dần, bớt dần; nắng cũng ko còn chói gắt, làm người ta lóa mắt nữa nhưng mà đã là ánh nắng mùa thu dịu nhẹ như màu mật ong.Dấu hiệu thu về đã rõ nét hơn bao giờ hết. Cái rực rỡ, tinh nhạy của Hữu Thỉnh còn được thể trong cách ông sắp đặt từ ngữ giảm dần về chừng độ: vẫn còn – vơi – bớt cho thấy sự nhạt dần của mùa hạ, và mùa thu mỗi ngày lại đậm nét hơn. Hai câu thơ cuối trình bày những chiêm nghiệm, nghĩ suy thâm thúy về cuộc đời, con người của tác giả:Sấm cũng bớt bất ngờBên hàng cây đứng tuổiCâu thơ vừa mang ý nghĩa tả chân lại vừa mang ý nghĩa tượng trưng. Trước hết về ý nghĩa tả chân: sấm là hiện tượng thiên nhiên, thường là tín hiệu của những cơn mưa rào mùa hạ. Sang thu tiếng sấm cũng trở thành bé hơn, ko còn đủ sức biến chuyển những hàng cây đã trải qua bao mùa thay lá nữa.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Kế bên đấy tiếng sấm còn để chỉ những bất định thất thường của cuộc đời, những gian khổ, thách thức nhưng mà mỗi chúng ta phải trải qua. Tương ứng với nghĩa tượng trưng của “sấm” , “hàng cây trung niên” là tượng trưng cho những con người trưởng thành, đã trải qua biết bao sóng gió, giông tố trong cuộc đời. Do đó, dù có thêm những thất thường, bất định cũng ko dễ dãi khiến họ lung lay, gục ngã; họ trở thành tĩnh tâm, thung dung hơn trước những biến cố, thăng trầm của cuộc sống.Bằng cảm quan nhạy bén, Hữu Thỉnh đã tuyệt vời đánh dấu giây phút giao mùa của đất trời từ hạ sang thu. Tái tạo bức tranh xinh xắn nhiều hương sắc, nhiều phong vị rất đặc thù của đất Bắc. Cộng với đấy là thể thơ 5 chữ giàu nhịp độ, tiếng nói mộc mạc giản dị nhưng mà cũng cực kỳ thâm thúy đã góp phần hình thành thành công của tác phẩm.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 3″Sang thu” là bài thơ ngũ ngôn của Hữu Thỉnh, từng được nhiều người ưa chuộng. Bài thơ gồm có 3 khổ thơ; mỗi khổ thơ 4 câu là 1 nét thu đẹp yên ả của đất trời, tạo vật trong buổi đầu thu – thu mới về, thu chợt tới.”Sang thu” trình bày 1 văn pháp nghệ thuật thanh, nhẹ, tài giỏi, diễn đạt những cảm nhận, những rung động man mác, bâng khuâng của tác giả trước vẻ đẹp và sự chuyển đổi diệu kì của tự nhiên trong buổi chớm thu. Nhân vật được cảm nhận là cảnh sắc mùa thu nơi đồng quê trên miền Bắc non sông ta.Với nhà thơ Xuân Diệu thì dấu hiệu đầu thu là sắc “mơ phai” của lá được bàn tay tạo hóa “dệt” nên giữa muôn nghìn cây:”Đây mùa thu đến, mùa thu tớiVới áo mơ phai dệt lá vàng.”(Đây mùa thu đến)Nhưng với Hữu Thỉnh là “hương ổi” của vườn quê được “‘phả vào” trong làn gió thu se lạnh. Cái hương vị nồng cháy đấy nơi vườn nhà nhưng mà tuổi thơ mỗi chúng ta sẽ mang theo mãi trong tâm hồn, đi suốt cuộc đời:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió dịu.””Phả” tức là bốc mạnh và tỏa ra thành luồng (Tự điển Tiếng Việt – Hoàng Phê). Hữu Thỉnh ko tả nhưng mà chỉ gợi, mang đến cho người đọc những liên tưởng về màu vàng ươm, về hương thơm phức, thơm ngát tỏa ra, bốc lên từ những trái ổi 9 nơi vườn quê trong những ngày cuối hạ, đầu thu. Vì gió thu “se” lạnh, nên hương ổi mới thêm nồng cháy phả vào đất trời và hồn người.Nhiều người đã biết: Thạch Lam, Vũ Bằng, Nguyễn Tuân, Bằng Sơn, Nguyễn Đình Thi, … đã viết thật hay về hương cốm Vòng (Hà Nội), 1 nét đẹp kính yêu về hương vị mùa thu của quê hương non sông:”Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mới…”(Tổ quốc – Nguyễn Đình Thi)”Hương ổi” trong bài “Sang thu” là 1 cái mới trong thơ, đặm đà màu sắc dân dã của Hữu Thỉnh.Sau “hương ổi” và “gió se”, thi sĩ nhắc đến sương thu. Cũng chẳng phải là “Sương thu lạnh… Khói thu xây thành” trong “Cảm thu tiễn thu” của Tản Đà. Cũng không phải là giọt sương lạnh và tiếng thu buồn những ngày xa xưa: “Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun” (Chinh phụ ngâm). Nhưng là sương thu chứa đầy tâm cảnh “dùng dằng” cố ý làm chậm rãi để kéo dài thời kì:”Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.”Sương thu đã được nhân hóa; 2 chữ “dùng dằng” diễn đạt rất thơ bước đi chầm chậm của mùa thu về. Nếu các từ ngữ “bỗng nhìn thấy” biểu thị xúc cảm kinh ngạc thì 2 chữ “chừng như” trình bày sự phỏng đoán 1 nét thu mơ hồ vừa chợt phát hiện và cảm nhận.Chữ “se” vần với chữ “về” (vần chân, vần bằng, vần cách) đã góp phần hình thành sự phong phú về vần điệu và giai điệu, khiến cho giọng thơ nhẹ nhõm, mênh mang gợi cảm.Không gian nghệ thuật của bức tranh “Sang thu” được mở mang, ở chiều cao, độ rộng của bầu trời với cánh chim bay và đám mây trôi, ở chiều dài của dòng sông qua khổ thơ thứ 2 tiếp theo:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”Sông mùa thu trên miền Bắc nước ta nước trong xanh, yên ả trôi: “Trắng xóa tràng giang, bằng lặng tờ” (“Tức cảnh chiều thu” – Bà Huyện Thanh Quan). Sông nước đầy nên mới “lề mề”, nhẹ trôi như cố tình chậm rãi, thiếu khẩn trương, để mất nhiều ngày giờ… Chim bay “hấp tấp”, đấy là những đàn cu ngói, những đàn sâm cầm, những đàn chim đổi mùa, tránh rét, từ phương Bắc bóng gió bay về phương Nam. Trong số đàn chim bay “hấp tấp” đấy phải chăng có những đàn ngỗng trời nhưng mà thi sĩ Nguyễn Khuyến đã nói đến trong “Thu vịnh”:”1 tiếng trên ko ngỗng nước nào?”Dòng sông, cánh chim, đám mây mùa thu đều được nhân hóa. Bức tranh thu trở thành hữu tình, chan chứa thi vị. Hữu Thỉnh ko dùng những từ ngữ như: lang thang, lửng lơ, dập dềnh, nhẹ trôi, … nhưng mà dùng chữ vắt.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})”Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”Mây như kéo dài ra, vắt lên, đặt ngang trên bầu trời, buông thõng xuống. Câu thơ tả đám mây mùa thu của Hữu Thỉnh khá hay và lạ mắt: cách chọn từ và dùng từ rất thông minh.Khổ thơ cuối nói lên 1 vài cảm nhận và suy ngẫm của thi sĩ lúc nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Nắng, mưa, sấm, những hiện tượng của tự nhiên trong thời khắc giao mùa: mùa hạ – mùa nhận được Hữu Thỉnh cảm nhận 1 cách tinh tế. Các từ ngữ: vẫn còn, đã vơi dần, cũng bớt bất thần, gợi tả rất hay thời lượng và sự hiện hữu của sự vật, của tự nhiên như nắng thu, mưa thu, tiếng sấm buổi đầu thu. Mùa hạ như còn níu giữ. Nắng, mưa, sấm mùa hạ như còn vấn vương hàng cây và đất trời. Nhìn cảnh vật sang thu buổi giao mùa, từ ngoại cảnh đấy nhưng mà thi sĩ suy ngẫm về cuộc đời. “Sấm” và “hàng cây trung niên là những ẩn dụ hình thành tính hàm nghĩa của bài “Sang thu”. Nắng, mưa, sấm là những bất định của tự nhiên, còn mang ý nghĩa biểu trưng cho những chỉnh sửa, chuyển đổi, những gian truân thách thức trong cuộc đời. Hình ảnh “hàng cây trung niên” là 1 ẩn dụ nói về lớp người đã trải đời, được tôi rèn trong nhiều gieo neo, gian truân:”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Hữu Thỉnh viết bài thơ “Sang thu” vào đầu những 5 80 của thế kỉ trước. Khi bấy giờ, non sông ta tuy đã được độc lập và hợp nhất nhưng mà đang đứng trước nhiều gian truân, thách thức mới về kinh tế, về xã hội. Hai cấu kết bài thơ mang hàm nghĩa khẳng định khả năng cứng cỏi và tốt đẹp của quần chúng ta trong những 5 tháng gieo neo, gian truân đấy.”Sang thu” là 1 bài thơ hay của Hữu Thỉnh, được in trong tập thơ “Từ hào chiến đấu đến thị thành” xuất bản vào tháng 5/1985. Bao xúc cảm dâng đầy trong những vần thơ đẹp, hữu tình, nên thơ. Nhà thơ ko sử dụng bút màu để vẽ nên những cảnh thu, sắc thu đặc sắc. Chỉ là 1 số nét chấm phá, tả ít nhưng mà gợi nhiều nhưng mà tác giả đã làm hiện lên cái hồn ghi âm nhẹ, trong trắng, yên ả, bát ngát… đầy thi vị.Nghệ thuật nhân hóa và ẩn dụ, cách chọn lựa từ ngữ khá tinh tế là những thành công của Hữu Thỉnh để lại dấu ấn đẹp và thâm thúy trong “Sang thu”. Thơ ngũ ngôn trong “Sang thu” trình bày 1 cách cảm, cách nghĩ, cách diễn tả mới mẻ, lắng đọng và hồn nhiên. “Sang thu” là 1 tiếng lòng trang trải, gửi gắm, báo mùa thu của quê hương non sông; 1 tiếng thu , tha thiết.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 4Vào cuối 5 1977, lúc chiến tranh đã kết thúc, hòa bình lập lại, trong 1 buổi chiều thu, ra ngoại ô Hà Nội, tới thăm 1 vườn ổi 9, hương vị dịu dịu… 1 chút ngỡ ngàng, 1 chút xao xuyến, Hữu Thỉnh tức cảnh sinh tình. Trong ánh nắng hoàng hôn vàng óng, bài thơ Sang thu có mặt trên thị trường. Hãy hình dung ta đang cộng với thi sĩ đứng giữa vườn ổi nhưng mà ngâm nga bài thơ hoàn hảo của ông.”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềSông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuVẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ, cô đọng, hàm súc. Cả bài thơ là giọng điệu nhẹ nhõm, thỉnh thoảng trầm lắng suy tư. Bài thơ là sự rung động của hồn thơ trước tự nhiên lúc đất trời sang thu, 1 bức tranh giao mùa tuyệt đẹp.Mở màn bài thơ, người đọc có thể nhìn thấy ngay cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh lúc tiết trời sang thu:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se”.Từ “bỗng” trình bày sự đột ngột, bỗng nhiên trong cảm nhận. Nhưng chính cái bất thần đấy mới thật nên thơ và cute trong 1 buổi chiều thu ở làng quê Bắc Bộ, thi sĩ đã chợt nhìn thấy điều gì? “Hương ổi phả vào trong gió se”. Tại sao lại là hương ổi chứ chẳng phải là các hương vị khác? Người ta có thể đưa vào bức tranh mùa thu các hương vị ngọt ngào của ngô đồng, cốm xanh, hoa ngâu… nhưng mà Hữu Thỉnh thì ko. Đứng giữa vườn ổi 9 vàng, giữa tiết trời cuối hạ đầu thu, ông nhìn thấy hương vị chua chua, hơi ngọt của những quả ổi 9 vàng ươm. Hương vị đấy đơn sơ, mộc mạc, đồng nội, rất không xa lạ với quê hương. Thế nhưng mà ít người nào nhìn thấy sự lôi cuốn của nó. Bằng cảm nhận thật tinh tế, bằng khứu giác, thị giác, thi sĩ đã chợt nhìn thấy những tín hiệu của tự nhiên lúc mùa thu lại về. Chúng ta thật sự rung động trước cái “bỗng nhìn thấy” đấy của tác giả. Chắc hẳn thi sĩ phải gắn bó với tự nhiên, với quê hương lắm, nên mới có được sự cảm nhận tinh tế và mẫn cảm như thế?Tín hiệu của sự chuyển mùa còn được trình bày qua ngọn gió se mang theo hương ổi 9. Gió se là làn gió nhẹ, thoáng chút hơi lạnh, còn gọi là gió heo may. Ngọn gió se se lạnh, se se thổi, thổi vào cảnh vật, thổi vào lòng người 1 cảm giác mơn man, xao xuyến. Từ “phả” được dùng trong câu thơ “Phả vào trong gió se” mới lạ mắt làm sao! Nó diễn đạt được vận tốc của gió, vừa góp phần trình bày sự bỗng nhiên trong cảm nhận: hương ổi có sẵn nhưng mà chẳng người nào nhìn thấy, thế nhưng mà Hữu Thỉnh đã bỗng nhiên nhìn thấy và xao xuyến vì cái hương đồng gió nội đấy.Không chỉ có hương ổi trong “gió se”, tiết trời sang thu còn có hình ảnh:”Sương dùng dằng qua ngõ”Từ “dùng dằng” gợi nhiều liên tưởng. Tác giả nhân hóa làn sương nhằm diễn đạt sự cố ý đi chậm rãi của nó lúc đi lại. Nó bay qua ngõ, giăng mắc vào giậu rào, hàng cây khô trước ngõ xóm đầu thôn. Nó có cái vẻ duyên dáng, yểu điệu của 1 làn sương, 1 hình bóng thanh nữ hay của 1 người con gái nào đó. Đâu chỉ có thế, cái hay của từ láy “dùng dằng” còn là gợi tâm cảnh. Sương lề mề hay lòng người đang tư lự hay tâm cảnh tác giả cũng “dùng dằng”?Khổ thơ thứ nhất khép lại bằng câu thơ: “Chừng như thu đã về”.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})”Chừng như” ko có tức là ko cứng cáp nhưng mà trình bày cái ngỡ ngàng, kinh ngạc và chút bâng khuâng. Từ ngọn gió se mang theo hương Ổi 9 thơm, vàng ươm nơi vườn tược tới cái duyên dáng yểu điệu của 1 làn sương cứ dùng dằng ko vội vã trước ngõ, tác giả đã nhìn thấy sự chuyển mình nhẹ nhõm nhưng mà khá rõ rệt của thời tiết và tự nhiên trong giây phút giao mùa bằng đôi mắt tinh tế và tâm hồn mẫn cảm của 1 nhà thơ yêu tự nhiên, yêu mùa thu gắn bó với cuộc sống nơi làng quê, của 1 người lính đã trải đời qua những 5 tháng chiến tranh. Nếu chẳng phải là Hữu Thỉnh, liệu ta có cảm thu được cái duyên hương thu, có được cái tâm cảnh như thi sĩ ko?Chùng chình hoa quan họNở tím bên sông ThươngNắng thu đang trải đầyĐã trăng non múi bưởiBến cần con nghé đựcCả chiều thu sang sông?(Chiều sông Thương)Sang thu đậm chất dân gian làng quê dân dã, mang đậm hơi thở của ruộng đồng, nhưng mà vẫn rõ nét triết lí.”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”.Mưa bớt dần, sấm mùa hạ ít đi lúc sang thu, hàng cây ko còn phải giật thột đột ngột. Ấy là quy luật thiên nhiên. Nhưng 2 câu thơ còn có ý nghĩa hàm ngôn: “Sấm” là những âm vang, tiếng động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” chính là những con người trải đời, trung niên và họ sẽ vững vàng hơn trước ảnh hưởng của ngoại cảnh.Khi sáng tác Sang thu, Hữu Thỉnh cộng với dân tộc vừa trải qua những 5 tháng tàn khốc của chiến tranh. Cuộc chinh chiến đấy như 1 mùa hạ oi ả, bức bối. Sống những 5 tháng hòa bình, vào 1 buổi chiều thu êm đềm yên bình ở làng quê, tác giả cảm nhận sự thanh thản trong tâm hồn như “sông được khi lề mề” bởi trước kia dẫu muốn con người cũng không thể lề mề, dùng dằng, bởi thế dẫu có gặp sóng gió cuộc đời, tác giả vẫn “tĩnh tâm bằng lòng chống chọi, ko trở lực nào đánh gục được”. Hai câu thơ chất chứa suy tư và trải nghiệm về con người và cuộc sống.Nếu ở khổ 1, tình trạng xúc cảm của tác giả mới chỉ là “bỗng”, “chừng như”, thì ở khổ còn lại, sự chuyển di của mùa thu đã được chi tiết hóa bằng những sắc thái thay đổi của tạo vật:”Sông được khi lề mềChim mở đầu hấp tấp”.Tại sao sông thì “lề mề” còn chim lại “hấp tấp”? Đây là những cảm nhận rất tinh tế và có cơ sở khoa học nhưng mà vẫn giàu sức biểu cảm. “Sông được khi lề mề” vì sang thu sông mở đầu cạn, chảy chậm lại, ko cuồn cuộn ồ ạt như mùa hè, rất thảnh thơi và đi lại chậm chạp. Còn những đàn chim hấp tấp vì mùa hè chim trú mưa, ít có dịp kiếm mồi. Hiện giờ sang thu khô ráo hơn, chúng tranh thủ đi kiếm mồi và trú rét ở phương Nam lúc trời ấm áp. Hai hoạt động nghe đâu có vẻ đối lập nhau, nhưng mà với lối nhân hóa, Hữu Thỉnh đã phả hồn người vào vật, tác giả đã khiến cho con sông trở thành duyên dáng, gần người hơn, trình bày 1 ko gian đẹp, khêu gợi hồn thơ.Tín hiệu sang thu còn được mô tả rất sinh động qua hình ảnh:”Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”.Đây là 1 liên tưởng thông minh, thú vị. Mây mùa hạ thường xám xịt, đen kịt tạo cảm giác nặng nề. Mây mùa thu trong veo, xanh ngắt. “Da trời người nào nhuộm nhưng mà xanh ngắt” (Nguyễn Khuyến). Sự thực, chẳng hề có đám mây nào như thế. Tại sao có sự phân chia rành mạch, mắt nhận ra được trên bầu trời. Ấy là đám mây trong liên tưởng, hình dung của tác giả. Nhưng chính cái hình ảnh mùa hạ nối với mùa thu bởi nửa đám mây lờ lững, cũng lề mề, dùng dằng, bảng lảng trên tầng ko khiến cho người đọc cảm nhận ko gian và thời kì khi chuyển mùa mới đẹp làm sao! Có thể nói đây là 2 câu thơ hấp dẫn nhất trong bài và điển hình nhất của tiết trời sang thu.Nhà thơ cảm nhận những biểu thị nào khác của thời tiết lúc chuyển hạ qua thu?”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưa”.Đại từ phiếm chỉ “bao lăm” diễn đạt số nhiều. Không đếm được. Làm sao đếm được nắng, nhưng mà tác giả cảm nhận rằng cuối hạ đầu thu đã bớt nồng cháy, oi ả, tia nắng đã bớt đặc sắc và những cơn mưa rào ồ ạt cũng đã thưa dần, ko chỉ vơi nhưng mà mưa cũng ít dần.Hữu Thỉnh cũng đã có những câu thơ, đoạn thơ gần tứ thơ này nhưng mà ko tài giỏi, bất thần, thú vị bằng. Chẳng hạn:”Đi suốt cả ngày thuVẫn chưa về tối nao”Sang thu là 1 khúc giao mùa nhẹ nhõm, thơ mộng, bâng khuâng nhưng mà cũng thầm thị triết lí, đã nối liền hành trình thơ thu dân tộc, góp 1 tiếng thu thắm thiết về mùa thu quê hương, mang đến cho chúng ta tình quê hương non sông qua nét đẹp mùa thu Việt Nam.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 5Cũng như mùa xuân, mùa thu luôn là đề tài gợi nhiều xúc cảm cho các thi nhân. Mỗi người lại có cách nhìn, cách mô tả rất riêng, mang đậm dấu ấn tư nhân của mình. Có thi sĩ, mùa thu là dáng liễu buồn, là màu áo mờ phai, là tiếng đạp lá vàng của con nai ngờ ngạc. Hữu Thỉnh cũng góp vào hợp tuyển thơ mùa thu của dân tộc 1 cái nhìn mới mẻ. Ông là thi sĩ viết nhiều, viết hay về những con người, cuộc sống ở nông thôn, về mùa thu. Những vần thơ thu của ông mang xúc cảm bâng khuâng, vấn vương trước đất trời trong trẻo đang chuyển biến nhẹ nhõm. Điều này trình bày rõ qua bài “Sang thu” được ông sáng tác cuối 5 1977.Bài thơ diễn đạt tâm cảnh ngỡ ngàng trước cảnh đất trời đang chuyển biến giao mùa từ hạ sang thu.Không như những thi sĩ khác, cảm nhận mùa thu qua sắc vàng của hoa cúc, của lá ngô đồng hay qua tiếng lá vàng rơi xạc xào. Hữu Thỉnh đón chờ mùa thu với 1 hương vị khác: Hương ổi.”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se””Bỗng nhìn thấy” là 1 tình trạng chưa được sẵn sàng trước, như là vô tình, quá bất ngờ để cảm nhận, giữa những âm thanh, hương vị và màu sắc đặc thù của đất trời khi sang thu. Nhà thơ nhìn thấy dấu hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió nhè nhẹ, lành lạnh se khô mang theo hương ổi. “Phả” là 1 động từ mang ý ảnh hưởng được dùng như 1 cách khẳng định sự hiện ra của hơi thu trong ko gian: “hương ổi”, 1 mùi hương ko dễ nhìn thấy, bởi hương ổi chẳng phải là 1 mùi hương thơm ngát hương, nồng cháy nhưng mà chỉ là 1 mùi hương thoảng đưa êm dịu trong gió đầu thu, nhưng mà cũng đủ để đánh thức những xúc cảm trong lòng người.Không chỉ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác, xúc giác nhưng mà thi sĩ còn cảm nhận màn sương thu trong phút giao mùa. Màn sương chừng như cũng muốn hưởng thụ toàn vẹn giây phút vào thu nên dùng dằng chưa muốn dời chân:”Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Từ láy tượng hình “dùng dằng” gợi cảm giác về sự bịn rịn ngập dừng, làm ta như thấy 1 sự chùng chình, gợi cảnh thu chân thật trong yên ắng, thư thả, thanh bình. “Chùng chình” là sự đứt quãng ăn nhịp, đi lại chầm chậm hay cũng chính là sự rung động trong tâm hồn thi sĩ? 1 chút ngỡ ngàng, 1 chút bâng khuâng, thi sĩ phát xuất hiện vẻ đẹp rất riêng của ko gian mùa thu. “Chừng như” là 1 từ tình thái diễn đạt tâm cảnh của tác giả lúc phát hiện sự hiện hữu của mùa thu. Sự góp mặt của màn sương buổi sáng cộng với hương ổi đã làm cho thi sĩ giật thột thảng thốt. Không phải là những hình ảnh đã trở thành ước lệ nữa nhưng mà là cụ thể thật mới mẻ, bất thần. Có nhẽ với Hữu Thỉnh, làn hương ổi rất quen với người Việt Nam, nhưng mà rất lạ với thơ được tác giả đưa vào 1 cách cực kỳ thiên nhiên.Rồi mùa nhận được quan sát ở những ko gian rộng hơn, nhiều tầng bậc hơn:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vàCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Nếu ở khổ 1, mùa thu mới chỉ là sự đoán định với nhiều ít bỡ ngỡ, thì ở khổ thơ này, tác giả đã có thể khẳng định: Thu tới thật rồi. Thu có mặt ở khắp nơi, rất hiện ảnh, chi tiết. Dòng sông ko còn cuồn cuộn dữ dội như những ngày mưa lũ mùa hạ nhưng mà trôi 1 cách lề mề, thanh thản. Mọi đi lại nghe đâu có phần chậm lại, chỉ riêng loài chim là mở đầu hấp tấp. Trời thu lạnh khiến cho chúng phải sẵn sàng những chuyến bay chống rét lúc đông về. Phcửa ải tinh tế lắm mới có thể nhìn thấy sự mở đầu hấp tấp trong những cánh chim bay bởi mùa thu chỉ vừa mới chớm, rất nhẹ nhõm, rất dịu dàng. Điểm nhìn của thi sĩ được nâng dần lên từ dòng sông, rồi đến bầu trời cao rộng:(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})”Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Cảm giác giao mùa được Hữu Thỉnh diễn đạt thật thú vị. Đây là 1 phát hiện rất mới và lạ mắt của ông. Mùa thu mới mở đầu thành ra mây mùa hạ mới an nhàn, duyên dáng “vắt nửa mình sang thu”. Đám mây như 1 dải lụa mềm trên bầu trời đang còn là mùa hạ, nửa đang nghiêng về mùa thu. Bức tranh chuyển mùa thành ra càng trở thành sinh động và giàu sức biểu cảm.Ở khổ cuối, giây phút giao mùa ko còn được thi sĩ diễn đạt bằng cảm nhận trực tiếp nhưng mà bằng sự suy ngẫm, chiêm nghiệm:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng mà đang nhạt dần. Những ngày giao mùa này đã vơi đi những cơn mưa rào ồ ạt. Vẫn là nắng, vẫn là mưa, sấm như mùa hạ nhưng mà chừng độ đã khác rồi. Khi này, những tiếng sấm bất thần cùng những cơn mưa rào ko còn nhiều nữa. Hai câu thơ cuối gợi cho ta nhiều nghĩ suy, liên tưởng thú vị.”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Giọng thơ trầm hẳn xuống, câu thơ ko thuần tuý chỉ là gượng gập kể, là sự cảm nhận nhưng mà còn là sự suy ngẫm, chiêm nghiệm. Cụm từ “hàng cây trung niên” gợi cho người đọc nhiều liên tưởng. Đời người như 1 loài cây, cũng non tơ, trưởng thành rồi già cỗi. Phcửa ải chăng, cái trung niên của cây chính là cái trung niên của đời người. Hình ảnh vừa có ý nghĩa tả chân, vừa có ý nghĩa tượng trưng. Vẻ 9 chắn, điềm tĩnh của hàng cây trước sấm sét, bão giông vào khi sang thu cũng chính là sự trải đời, 9 chắn của con người lúc đã trung niên. Phcửa ải chăng mùa thu của đời người là sự khép lại những tháng ngày sôi nổi xốc nổi của tuổi xanh, để mở ra 1 mùa mới, 1 ko gian mới trầm lặng, điềm đạm, vững vàng hơn. Ở tuổi “sang thu”, con người ko còn bất thần trước những ảnh hưởng thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời.Bấy lâu, mùa thu thường gắn liền với hình ảnh lá vàng rơi ngoài ngõ, lá khô kêu xạc xào… Và ta ngỡ như chỉ những sự vật đấy mới chính là đặc điểm của mùa thu. Nhưng tới với “Sang thu” của Hữu Thỉnh, người đọc chợt nhìn thấy 1 làn hương ổi, 1 màn sương, 1 dòng sông, 1 đám mây, 1 tia nắng. Những sự vật gần gụi thế cũng làm nên những đường nét riêng của mùa thu Việt Nam và chính điều này đã làm nên sức lôi cuốn của “Sang thu”.Bài thơ kết câu theo 1 trình tự thiên nhiên. Ấy cũng là diễn biến mạch xúc cảm của tác giả vào khi sang thu. Bài thơ gợi cho ta tưởng tượng 1 bức tranh tự nhiên tươi đẹp vào thời khắc giao mùa hạ – thu ở vùng nông thôn Bắc Bộ. Những câu thơ của Hữu Thỉnh như có 1 chút gì đấy trầm lặng, bí hiểm, rất hợp với cách nghĩ, cách nói của người thôn dã. Bài thơ giúp ta cảm thu được tình cảm tha thiết, tâm hồn tinh tế của thi sĩ giàu lòng yêu tự nhiên của thi sĩ.Bài thơ ngắn với thể thơ 5 chữ mộc mạc, tiếng nói giản dị nhưng mà ý nghĩa thâm thúy, hình ảnh đơn sơ nhưng mà gợi cảm. Hữu Thỉnh đã phác họa 1 bức tranh tự nhiên tuyệt đẹp bằng nhiều xúc cảm tinh nhạy. Đọc thơ Hữu Thỉnh ta càng cảm thấy yêu quê hương non sông hơn, càng cảm thấy mình cần phải ra công góp phần xây dựng quê hương càng ngày càng giàu đẹp.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 6Mùa thu luôn là đề tài khiến thi nhân phải chạnh lòng thương mến bởi đấy là mùa của những gì nhẹ nhõm và dịu êm nhất, mùa của sự yên ắng và những rung động thâm thúy nhất. Mùa thu đi vào thơ Nguyễn Khuyến bình dị, gần gụi; đi vào thơ Nguyễn Đình Thi là tiếng vọng từ non sông nghìn đời. Còn mùa thu của Hữu Thỉnh qua bài thơ “Sang thu” thật đẹp, thật nên thơ và trữ tình, và tấm lòng của thi sĩ cũng thật duyên. Bài thơ đã phác họa thành công sự chuyển mùa kỳ diệu của đất trời và của lòng người.”Sang thu” là 1 bài thơ tái tạo lại 1 cách nhẹ nhõm sự chuyển mùa tinh tế, trời đất khi sang thu có chút gì đấy lúng túng, có chút gì đấy ngập dừng và hơn hết là sự ngỡ ngàng, bổi hổi của thi sĩ lúc nhìn thấy sự chỉnh sửa của trời đất. Mùa thu về, mùa thu mang đến cho con người ta những nhạc điệu dịu êm nhất.Tín hiệu của mùa thu trong thơ Hữu Thỉnh thực thụ rất bình dị và gần gụi, chẳng phải là hương cốm mùa thu, chẳng phải mặt hồ yên ắng, cũng chẳng phải những mùa lá rụng. Mùa thu trong thơ ông chính là “hương ổi”, là thứ hương đặc thù của vùng quê Việt Nam mỗi lúc thu về.Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió sePhcửa ải thật tinh tế, thật khôn khéo tác giả mới có thể nhìn thấy được thứ hương rất mực nhẹ nhõm và có thể bị gió cuốn đi khi nào. Cụm từ “bỗng nhìn thấy” giống như 1 phát hiện mới, 1 sự kinh ngạc rất lôi cuốn như lúc khám phá ra điều gì đấy xinh xắn. Đây là cụm từ diễn ra tình trạng ngỡ ngàng của tác giả lúc nhìn thấy mùa thu đã chạm ngõ chỉ với “hương ổi”, mùi hương đồng nội thân quen khiến những người con xa quê khó quên được. Mùi hương ổi đấy đã “phả” vào trong “gió se” đầu mùa thu dịu nhẹ, se sắt. Động từ “phả” đã làm toát lên thần thái của mùa thu, của hương ổi. Nó diễn đạt sự quyện chặt vào, sự gắn kết giữa hương ổi và làn gió đầu mùa.Chỉ qua 2 câu thơ đầu, Hữu Thỉnh đã đem đến cho người đọc 1 cảm nhận mới về mùa thu, về sự chuyển mùa tinh tế nhất, về những điều bình dị ở bao quanh chúng ta.Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềHai câu thơ rất duyên, rất tinh tế nhưng mà rất thâm thúy, gợi lên sự mơ hồ của phút chốc chuyển mùa. Hình ảnh “sương dùng dằng qua ngõ” khiến người đọc hình dung ra quang cảnh sương đang ngập dừng giăng mắc ở đầu ngõ. Từ láy “dùng dằng” dùng rất đắt, đã làm toát lên thần thái của mùa thu, ko vội vã, hồ hởi nhưng mà luôn hình thành sự mơ hồ và mung lung nhất. Tác giả phải thốt lên “chừng như”, là chưa cứng cáp, ko cứng cáp nhưng mà thực ra là tác giả tự khẳng định rằng mùa thu về thật rồi.Có nhẽ mùa thu đã sang, là mùa thu của đất trời và mùa thu của lòng người bát ngát, nhiều tâm cảnh. Tới khổ thơ thứ 2 thì nghe đâu mùa thu đã hiện rõ ra từng đường nét hình khối trong cảm nhận của tác giả:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuNước mùa thu dâng lên theo mùa “lề mề”, những cánh chim trời mở đầu “hấp tấp” bay. Thiên nhiên lúc mùa thu về có chút gì đấy vội vã, gấp gáp hơn và nặng trĩu hơn nhưng mà vẫn giữ được thần thái đặc thù nhất. Đường nét của mùa thu hiện lên rất rõ nét, ko còn mơ hồ như ở khổ thơ thứ nhất nữa. Đây cũng là giai đoạn và là sự chuyển biến trong tự nhiên và trong nhận thức của tác giả. Sự quan sát tinh tế, kĩ càng của tác giả còn trình bày ở cách nhìn “đám mây mùa hạ” như “vắt” sang thu. Thật tài giỏi, thật khôn khéo và nghe đâu ông chạnh lòng với mùa thu, khí thu, vị thu rất nhiều nên mới hình dung ra viễn tượng đám mây cao trên trời như đang chuyển mình cùng nhịp đập của mùa thu.Từ “vắt” dùng rất hay, rất lạ mắt đã diễn đạt được giai đoạn chuyển mình của mùa thu rất uyển chuyển, ăn nhịp. Mùa thu có chút gì đấy lạ mắt, nghịch ngợm và cũng ko kém phần duyên dáng qua cảm nhận của Hữu Thỉnh. Mùa thu đã tới thật rồi, mùa thu mang theo những gì tinh khôi, nhẹ nhõm và dịu êm nhất.Bức tranh chuyển mùa qua lời thơ Hữu Thỉnh thực thụ mềm mại, nhẹ nhõm và uyển chuyển biết bao. Ấy chính là cái Tài của tác giả, tài dùng chữ vẽ tranh.Điều bất thần nằm ở khổ thơ cuối, mùa thu đã thực thụ tới rồi và đất trời đã có những chuyển biến khiến con người có thể nhìn thấy, nhưng mà tác giả đã chiêm nghiệm mùa thu bằng cách nhìn nhận của 1 đời người:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây đứng tuổiMùa thu có nắng, là thứ nắng dịu nhẹ và tinh khôi, thứ nắng có chút se se lạnh của gió đầu mùa. Thiên nhiên mùa thu cũng trở thành yên ắng và trầm mặc hơn. Tiếng sấm ko còn khiến con người giật thột nữa nhưng mà nó trở thành lặng thầm hơn trên hàng cây trung niên. Tác giả đã đúc kết chiêm nghiệm và sự trải đời của 1 đời người qua sự liên tưởng tới “hàng cây trung niên”. Tiếng sấm và hàng cây ở 2 câu thơ cuối nghe đâu là hiện thân của những con người trải đời, đã qua công đoạn tuổi xanh xốc nổi, nhiều lập cập. Ở công đoạn con người ta “trung niên” mọi thứ cần cứng cáp và đứng đắn, yên ắng hơn. Tác giả đã mượn hình ảnh “hàng cây trung niên” để nói lên đời người hầu tuổi xế chiều, cũng như mùa thu vậy; có chăng mùa thu là mùa của tuổi con người ta ko còn trẻ trung nữa. Nhịp đập của mùa thu, sự đi lại của mùa thu rất nhẹ nhõm và yên ả. Có nhẽ lúc con người ta trải qua tuổi xốc nổi, tới 1 khi nào đấy cần điềm nhiên nhìn lại và nhẹ nhõm cảm nhận chúng. Khổ thơ cuối với giọng điệu trầm lắng khiến người đọc nhìn thấy rất nhiều điều trong cuộc sống này đáng suy ngẫm.Hữu Thỉnh với bài thơ “Sang thu” lạ mắt và thú vị, cách cảm nhận tinh tế nhẹ nhõm cùng những chiêm nghiệm đáng suy ngẫm đã làm cho người đọc có cái nhìn nói chung và mới mẻ hơn về mùa thu. Gấp trang sách lại, mùa thu của Hữu Thỉnh vẫn còn quanh quẩn đâu đây trong trí tuệ của mỗi chúng ta.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 7Nhà thơ Hữu Thỉnh tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh 5 1942, quê ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc. 5 1963, Hữu Thỉnh tòng ngũ, vào binh chủng Tăng – Thiết giáp rồi biến thành cán bộ văn hóa, tuyên huấn trong quân đội và mở đầu sáng tác thơ. Ông là ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam các khóa III, IV, V. Từ 5 2000, Hữu Thỉnh giữ chức phận Tổng thư kí Hội Nhà văn Việt Nam.Hữu Thỉnh là thi sĩ đi nhiều, viết nhiều và có 1 số bài thơ rực rỡ về con người cùng cuộc sống ở nông thôn. Bài thơ Sang nhận được sáng tác vào cuối 5 1977, in lần trước hết trên báo Văn nghệ. Nội dung trình bày tâm cảnh bâng khuâng, xao xuyến của thi sĩ trước những chuyển biến tinh tế của trời đất và là bức tranh tự nhiên tuyệt đẹp của nông thôn đồng bằng Bắc bộ khi giao mùa từ hạ sang thu.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềSông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuVẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Từ cuối mùa hạ sang đầu mùa thu, đất trời có những lay động nhẹ nhõm nhưng mà rõ rệt. Những lay động này đã được Hữu Thỉnh cảm nhận bằng sự rung động của trái tim nhà thơ và trình bày qua những hình ảnh thơ mộng, giàu sức biểu cảm.Ở khổ thơ đầu, tín hiệu của mùa thu chẳng phải là Ngô tương đồng diệp lạc, Thiên hạ cộng tri thu như trong thơ cổ; cũng chẳng phải là Rặng liễu quạnh vắng đứng chịu tang, Tóc buồn buông xuống; lệ nghìn hàng như trong thơ Xuân Diệu cách đây 2 phần 3 thế kỉ. Vốn hiểu biết nhiều về nông thôn nên Hữu Thỉnh đã đưa vào bài thơ những hình ảnh đơn sơ, mộc mạc nhưng mà cực kỳ không xa lạ của quê hươngBỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềĐây là quang cảnh 1 sáng chớm thu ở làng quê Bắc Bộ. Trước hết thi sĩ bỗng nhiên nhìn thấy dấu hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió mang hương ổi 9. Gió se là làn gió nhẹ, thoáng chút hơi lạnh, còn gọi là gió heo may. Hương ổi gắn liền với bao kỉ niệm của thời thơ dại, là mùi vị của quê hương đã thấm đẫm trong tâm khảm thi sĩ và cứ mỗi độ thu về thì nó lại biến thành tác nhân gợi nhớ.Tiếp theo là hình ảnh màn sương giăng trước ngõ. Lập thu, tiết trời mát rượi. Sáng sớm và chiều tối thường có sương. Sương cũng là 1 trong những tín hiệu của mùa thu. Sương dùng dằng qua ngõ như để nhắc nhở lòng người đang mong chờ rằng mùa thu đã đến. Nhà thơ ngỡ ngàng và phấn kích thầm thốt lên: Chừng như thu đã về.Hai từ bỗng và chừng như làm gia tăng cảm giác bâng khuâng, xao xuyến, rất đúng với tâm cảnh của thi sĩ trước quang cảnh mùa thu – nguồn cảm hứng vô tận của thơ, ca, nhạc, họa.Nhà thơ cảm nhận mùa thu bằng tất cả con người mình, tâm hồn mình. Khởi đầu là khứu giác: Bỗng nhìn thấy hương ổi, Phả vào trong gió se. Tiếp theo là thị giác mở mang để tiếp thu những dấu hiệu báo thu sang. Từ làn sương quấn quýt trong những rặng cây, lũy tre dọc theo lối ngõ cho tới dòng sông đã qua mùa lũ, giờ đây nhẹ nhõm, thanh thản trôi xuôi. Trên nền trời mùa thu trong xanh, những cánh chim nghe đâu cũng hấp tấp hơn.Cảm giác giao mùa được thi sĩ diễn đạt bằng 1 hình ảnh bất thần đầy thi vị: Có đám mây mùa hạ, Vắt nửa mình sang thu. Đây là hình ảnh rực rỡ mô tả cảnh mùa hạ chưa qua hẳn nhưng mà mùa thu đã đến. Ấn tượng về cái ồ ạt, mạnh bạo của những cơn mưa mùa hạ vẫn còn nguyên những nỗi bâng khuâng trước vẻ dịu dàng êm mát của mùa thu đã len nhẹ vào hồn từ khi nào chẳng rõ.Nắng cuối hạ vẫn còn nhưng mà đã bớt nồng cháy, đặc sắc và những cơn mưa rào ồ ạt cũng đã thưa dần:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaNhà thơ trình bày xúc cảm của mình rất thành công bình những từ ngữ diễn đạt cảm giác, tình trạng: bỗng, phả vào, dùng dằng, chừng như; lề mề, vắt nửa mình… Cả bài thơ là bức tranh tự nhiên tuyệt mĩ của trời đất khi vào nhận được tác giả vẽ nên bằng sự rung động tinh xảo của trái tim nghệ sĩ. Chính điều đấy làm cho mỗi từ ngữ, hình ảnh đều phập phồng sự sống.Ba khổ thơ, mười 2 câu thơ, câu nào cũng đẹp, cũng hay nhưng mà nét riêng của thời khắc giao mùa hạ – nhận được Hữu Thỉnh trình bày tập hợp nhất ở 2 câu thơ cuối bài:Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Hai câu thơ này có 2 tầng nghĩa. Tầng nghĩa thứ nhất tả chân hiện tượng sấm chớp và hình ảnh hàng cây trong cơn mưa cuối hạ. Tầng nghĩa thứ 2 là nghĩa hàm ngôn phê duyệt hình ảnh có thuộc tính ẩn dụ nghệ thuật. Sấm là những vang động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời; hàng cây trung niên hàm ý chỉ con người đã trải đời.Khi sang thu, tiếng sấm dữ dội và bất thần của những cơn mưa giông mùa hạ đã bớt đi. Hàng cây ko còn bị giật thột, run rẩy vì tiếng sấm. Nhà thơ Hữu Thỉnh hàn ôn rằng với hình ảnh có trị giá tả chân về hiện tượng tự nhiên này, ông muốn gửi gắm suy ngẫm của mình: Khi con người đã trải đời thì khả năng cũng vững vàng hơn trước những thách thức của cuộc đời.Bằng cảm nhận tinh tế và cách dùng từ thiên nhiên, chân thực, cùng nghệ thuật ẩn dụ, nhân hóa tài tình, Hữu Thỉnh đã vẽ nên bức tranh rực rỡ về thời khắc giao mùa hạ – thu ở nông thôn đồng bằng Bắc bộ. Với bài Sang thu, Hữu Thỉnh đã góp thêm 1 nét thu mang dấu ấn riêng của mình vào những chùm thơ thu hay và đẹp của thơ ca Việt Nam.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 8Có lẽ, trong 4 mùa xuân, hạ, thu, đông thì mùa thu thường gợi cảm hứng cho thi ca, nhạc họa nhiều nhất. Ta có thể bắt gặp chùm thơ Thu của Nguyễn Khuyến, “Tiếng thu” của Lưu Trọng Lư hay “Đây mùa thu đến” của Xuân Diệu… và cũng viết về đề tài mùa thu, thi sĩ Hữu Thỉnh với thi phẩm “Sang thu” đã có những cảm nhận về giây phút giao mùa chuyển từ cuối hạ sang đầu thu thật mới mẻ, tinh tế, nhẹ nhõm. Bài thơ được sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”, rất điển hình cho cá tính nghệ thuật thơ bé nhẹ, tha thiết, sâu lắng của Hữu Thỉnh.Mở màn bài thơ là những cảm nhận thuở đầu trước những dấu hiệu dịu nhẹ khi sang thu trong 1 ko gian thu rất gần và hẹp:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Dấu hiệu trước hết báo hiệu thời điểm của sự giao mùa từ cuối hạ sang thu là hình ảnh “hương ổi” bay phảng phất trong gió se. Hương ổi 9 thơm đấy, vừa không xa lạ lại vừa mới mẻ. Quen thuộc vì nó là hương thơm thường gắn liền với đồng quê, xóm thôn của người Việt, rất dân dã, mộc mạc. Nhưng nếu trong thơ xưa, các thi sĩ lúc mô tả cảnh thu thường gắn liền với ao thu, bầu trời thu hay bông hoa cúc vàng đặc sắc, 1 chiếc lá vàng khô… thì ở đây, Hữu Thỉnh lại cảm nhận dấu hiệu thuở đầu báo hiệu thời điểm của sự chuyển giao mùa hạ sang thu là hương ổi. Điều đấy đã hình thành sự mới mẻ trong cách cảm nhận và mô tả cảnh thu của thi sĩ. Hương thơm ngát của ổi 9 đã được tác giả mô tả qua động từ “phả”. Từ “phả” diễn đạt 1 mùi hương nồng cháy, đặm đà, lan tỏa trong gió se. “Gió se” là 1 loại gió chỉ có trong mùa thu, hơi khổ, se se lạnh. Và chính ngọn gió đầu mùa đấy đã đưa mùi hương bay tỏa ra khắp ko gian làm nên vẻ đẹp của mùa thu.Mùa thu đến ko chỉ có gió, có hương ổi nhưng mà còn có cả làn sương. Không gian thu lãng đãng hơi sương, tạo cho quang cảnh thu thêm lãng mạn. Làn sương được nhân hóa qua động từ “dùng dằng”, có chức năng gợi tả những làn sương mong manh, nhẹ nhõm như cố ý chậm lại, như bịn rịn chưa muốn bước hẳn vào thu. Ngõ ở đây vừa là ngõ thực của thôn làng, ngõ xóm; lại vừa là ngõ cửa của thời kì như chao nghiêng ranh giới giữa 2 mùa, mùa hạ thì chưa muốn qua nhưng mà mùa thu thì chưa muốn đến.Xúc cảm trước của thi sĩ trước những dấu hiệu mùa thu đã được tác giả diễn đạt qua từ “bỗng”, trình bày sự ngỡ ngàng, kinh ngạc, bất thần lúc phát xuất hiện những dấu hiệu đấy. Và tự nhiên, trời đất đã được tác giả mở lòng ra nhưng mà đón chờ bằng tất cả các cảm quan với những rung động thật tinh tế, nhẹ nhõm: khứu giác (mùi hương ổi), xúc giác (gió se), thị giác (sương dùng dằng). Từ tất cả các dấu hiệu trên (gió, hương, sương) tác giả đi tới kết luận: “Chừng như thu đã về”. Đây là 1 sự phỏng đoán bằng cảm giác, bằng linh cảm của tâm hồn. “Chừng như” là từ tình thái trình bày sự tin cậy thấp, chưa cứng cáp, vẫn còn mơ hồ. Trạng thái xúc cảm này ko chỉ thích hợp với cảnh thu nhưng mà cũng rất thích hợp với logic tâm cảnh. Bởi những dấu hiệu của mùa thu đều là những dấu hiệu vô hình, ko có hình khối, màu sắc rõ ràng, chi tiết nên thi sĩ mới có xúc cảm ngỡ ngàng, bâng khuâng, có phần hơi lúng túng trước dấu hiệu mùa thu.Giả dụ khổ thơ đầu, ko gian nhận được co hẹp trong 1 ko gian rất gần và hẹp thì đến khổ 2, ko gian thu đã được mở mang về biên độ với tầm nhìn cao và xa hơn, từ mặt đất lên bầu trời:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Hình ảnh dòng sông được nhân hóa qua từ láy “lề mề”, nghĩa là chậm rãi, thư thả. Dòng sông ko còn cuồn cuộn, gấp gáp chảy trước những cơn mưa lũ của mùa hạ nữa nhưng mà thay vào đấy, nó trở thành lắng lại, từ từ, nhẹ nhõm, lờ lững trôi. Nghe đâu, dòng sông cũng ngập dừng như muốn níu kéo mùa hạ, chưa muốn sang mùa thu. Ngược lại với sự “lề mề” của dòng sông là tình trạng “hấp tấp” của cánh chim đang mải miết bay đi tránh rét lúc chúng mở đầu cảm thu được cái se se lạnh của tiết trời đầu thu. Nghệ thuật đăng đối ở 2 câu thơ đầu hình thành hình ảnh thơ thật đẹp, rất chỉnh, giàu thuộc tính tạo hình, cùng lúc khiến cho ko gian thu trở thành rộng mở hơn, rất phóng khoáng.Khép lại khổ thơ là hình ảnh đám mây được nhân hóa với hành động “vắt nửa mình”. Hình ảnh thơ rất giàu thuộc tính tạo hình trong ko gian và có ý nghĩa diễn đạt sự chuyển di của thời kì. Đám mây trắng buốt mềm mại trải dài như 1 tấm lụa treo ngang trên bầu trời, rất nhẹ nhõm, duyên dáng. Và mây cũng chính là ranh giới chao nghiêng giữa 2 mùa hạ – thu. Cảnh vật trở thành vừa hư lại vừa thực, đấy là thành phầm của trí hình dung rất nên thơ và cực kỳ lạ mắt, mới mẻ của tác giả. Tóm lại, với 1 hệ thống những hình ảnh đẹp, giàu thuộc tính tạo hình trong ko gian, liên kết với nghệ thuật nhân hóa, tương phản, thi sĩ đã khắc họa thành công quang cảnh trời đất lúc mở đầu vào thu thật chân thật, tinh tế, nhẹ nhõm. Chắc chắn Hữu Thirnh phải là 1 ngòi bút tài năng, 1 tâm hồn nghệ sĩ và tình yêu tha thiết với tự nhiên tạo vật thì mới hình thành câu thơ viết về mùa thu đẹp, lãng mạn tới tương tự.Từ những xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến và những rung động mãnh liệt trước những giây phút giao mùa vào thu ở khổ 1, 2, thi sĩ chuyển sang giọng điệu suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.”Nhà thơ thật tinh tế và mẫn cảm lúc phát xuất hiện những chỉnh sửa về mặt thời tiết. Vẫn là sấm, mưa, nắng, những hiện tượng thời tiết của mùa hè nhưng mà trong giây phút giao mùa này đã có sự thay đổi về chừng độ. Cái nắng hot chói chang của mùa hạ đã dần nhạt màu, ko còn gay gắt như còn ở giữa mùa hạ; những cơn mưa rào bỗng nhiên ào ào kéo tới cũng đã vơi dần đi. Sấm chớp kéo theo những cơn dông lốc dữ dội cũng bớt đi, cũng trở thành lác đác hơn nhiều. Những từ như “vẫn còn”, “vơi dần”, “cũng bớt” đã có chức năng diễn đạt những hiện tượng của thiên nhiên đấy (sấm, mưa, nắng) đã giảm đi về chừng độ và cường độ lúc trời đất đang giao mùa cuối hạ, đầu thu rất nhẹ nhõm, khó nhận diện. Thế nhưng mà, với 1 tâm hồn tinh tế, mẫn cảm, thi sĩ đã phát xuất hiện sự chuyển biến đấy của tự nhiên, vũ trụ.Từ hiện tượng của thiên nhiên, thi sĩ suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời:”Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên””Sấm” là hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng cho những ảnh hưởng của ngoại cảnh với những bất định của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” là những cành cây lâu 5, cành lá sum suê, rễ cắm sâu xuống lòng đất cực kỳ cứng cáp. Những hàng cây này đã trải qua biết bao lăm mùa bão giông với những biến thiên của trời đất. Và nó tượng trưng cho những con người trải đời đã đi qua biết bao lăm những gian truân, khó nhọc, nguy hiểm trên đường đời. Như vậy, bằng nghệ thuật ẩn dụ, thi sĩ trình bày sự suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc đời con người: con người trải đời sẽ trở thành vững vàng hơn trước những thách thức trong cuộc đời. Khi viết bài thơ này, Hữu Thỉnh mới chỉ hơn 3 mươi tuổi, đấy vậy nhưng mà Hữu Thỉnh đã tự cho rằng mình là người trải đời. Có nhẽ điều này xuất hành từ cảnh ngộ của ông xuất thân từ 1 người lính, đã trải qua biết bao lăm là gian truân, gian khổ, khó nhọc; với biết bao lăm tang thương, hi sinh, mất mát nơi mặt trận tàn khốc… nên đã đoàn luyện cho thi sĩ 1 khả năng cứng cỏi và nghị lực vươn lên, dám chống chọi với mọi bất định thất thường nhưng mà cuộc sống sẽ xảy ra. Đặt câu thơ “sấm cũng bớt bất thần” vào trong 1 hệ thống các câu thơ ở khổ 1, 2 như làn “sương dùng dằng qua ngõ” và “vắt nửa mình sang thu”, người đọc chợt nhìn thấy sự bịn rịn muốn níu kéo thời kì của thi sĩ lúc nhìn thấy sự sang thu của tạo vật cũng chính là sự “sang thu” của đời người…Bài thơ được viết theo thể 5 chữ, hình ảnh thơ đẹp, giàu sức gợi , tiếng nói trong trắng, giàu sức biểu cảm đã có chức năng diễn đạt những tình trạng của cảnh vật và sự cảm nhận tinh tế, mẫn cảm của thi nhân trước tự nhiên, vũ trụ đất trời lúc mở đầu sang thu. Đọc xong bài thơ, chúng ta thấy được sự mới mẻ trong cách cảm nhận mùa thu của Hữu Thỉnh, cùng lúc thấy được tình yêu đời, yêu tự nhiên non sông thâm thúy của thi sĩ.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 9Hữu Thỉnh là lứa tuổi thi sĩ trưởng thành trong thời gian kháng chiến chống Mỹ, thơ ông thường chứa đựng xúc cảm khẩn thiết, thật tâm và rất giàu chất suy tư, triết lý. Sang thu cũng là 1 tác phẩm tương tự. Bài thơ được khơi nguồn xúc cảm từ giây phút giao mùa nhưng mà đằng sau đấy còn là xúc cảm của tác giả về đời người khi sang thu.Thuộc tính suy tư, triết lí trong thơ Hữu Thỉnh được trình bày ngay từ đầu đề bài thơ. Sang thu ko chỉ là giây phút giao mùa của đất trời lúc hè đã qua và mùa thu đang cựa mình đi đến. Nhưng sang thu còn ẩn dụ về cuộc đời con người. Đây là thời khắc con người đã sang thu, đã trải qua biết bao sóng gió, cho nên cũng trở thành vững vàng hơn trước mọi cơn giông bão của cuộc đời.Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềTín hiệu trước hết nhưng mà tác giả cảm thu được chính là hương ổi, 1 mùi hương thật dung dị, đậm chất thôn dã. Hương ổi thật chủ động, thiên nhiên “phả vào trong gió se”. Với động từ “phả” tác giả đã mô tả được hương thơm đặm đà như sánh lại, quyện lại và ùa vào gió se đầu thu. Sau sự cảm nhận về thính giác, tác giả tiếp diễn cảm nhận mùa thu bằng thị giác với những đám sương dùng dằng đi qua ngõ. Nghệ thuật nhân hóa cùng từ láy “dùng dằng” đã khiến cho làn sương trở thành sinh động, có hồn. Câu thơ như gợi ra trước mắt người đọc hình ảnh những hạt sương lí tí, bé bỏng, giăng mắc với nhau tạo thành màn sương mỏng nhẹ. Dáng đi của nó cũng thật chậm chạp, thư thả trước cửa ngưỡng mùa thu, như còn đang bịn rịn, quyến luyến với mùa hè.Trong giờ khắc giao mùa đấy, lòng thi sĩ như đắm chìm vào ko gian bàng bạc chất thu. Ấy là cảm giác bất thần lúc gặp dấu hiệu thu về “bỗng” – là sự kinh ngạc, ngỡ ngàng, 1 thú vui, 1 thoáng xúc động trước những giây phút thu thật thu, con người thoát khỏi bề bộn cuộc sống để hòa mình vào tự nhiên. Và tiếp tới là những mỏng manh xúc cảm, 1 chút lúng túng tự hỏi mình “chừng như”. Tình thái từ trình bày rõ sự bâng khuâng, xao xuyến trong lòng thi nhân lúc nhìn thấy những dấu hiệu mùa thu. Hữu Thỉnh quả là người có cảm quan cực kỳ mẫn cảm thì ông mới có những cảm nhận tinh tế tới vậy về phút giao mùa.Sang tới khổ thơ thứ 2, bức tranh mùa thu đã có những chuyển biến rõ ràng, đậm nét hơn. Từ ko gian ngõ vườn bé nhỏ, Hữu Thỉnh vươn ngòi bút của mình tới ko gian bao la hơn, ko gian bầu trời, sông nước. Dòng sông hiền hòa, thư thả chảy ko còn cuồn cuộn, đỏ ngầu như những ngày nước lũ mùa hè. Đối lập với hình ảnh dòng sông là hình ảnh những cánh chim hấp tấp. Nghe đâu những cơn gió se lạnh đã đâu đấy len lách trong ko gian cho nên những loài chim phải hấp tấp bay về phương nam tránh rét. Cách ông dùng từ cũng cực kỳ tinh tế: “mở đầu”, chỉ mới là mở đầu chứ chưa hẳn là hấp tấp bởi thu cũng chỉ mới chớm sang thôi. Mọi sự vật hiện tượng đi lại thật thư thả, khẽ khàng cho nên chỉ có những tâm hồn tinh tế mới nhận thấy được.Hai câu thơ sau là 1 điểm đặc sắc, hình thành sự lạ mắt cho bức tranh mùa thu: “Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu”. Đây là trường liên tưởng cực kỳ mới mẻ, lạ mắt, gợi ra quang cảnh 1 làn mây mỏng nhẹ, đang uyển chuyển cựa mình chuyển bước sang thu. Cùng lúc cũng có thấy tâm cảnh bịn rịn, quyến luyến của đám mây: nửa bịn rịn mùa hạ, nửa hào hứng nghiêng mình hẳn sang thu. Ở đoạn này tác giả tỏ ra cực kỳ tài tình lúc mượn cái hữu hình của đám mây để gợi ra cái vô hình của ko gian, ranh giới giao mùa. Thể hiện trường liên tưởng thú vị này ko chỉ là cảm nhận bằng thị giác nhưng mà còn được cảm nhận chính bằng tâm hồn tinh tế mẫn cảm và lòng yêu tự nhiên khẩn thiết của thi sĩ.Bức tranh mùa thu nghe đâu được hoàn chỉnh, rõ nét hơn qua 2 câu thơ tiếp theo: “Vẫn còn bao lăm nắng/ Đã vơi dần cơn mưa”. Mùa thu xuất hiện rõ nét hơn qua sự chỉnh sửa của các hiện tượng tự nhiên: mưa, sấm – vốn là những tín hiệu đặc thù của mùa hạ, nay cũng “vơi dần”, “bớt bất thần”, mùa thu ngày 1 đậm nét hơn. Sau những cảm nhận đấy, lắng lại là những suy tư chiêm nghiệm của tác giả về con người về cuộc đời:Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây đứng tuổiCâu thơ đầu tiên mang ý nghĩa tả chân: sang thu những cơn mưa phệ kèm sấm đã vơi dần, bớt dần, cùng lúc trải qua 1 mùa hè đầy giông bão những hàng cây đã ko còn giật thột bởi những tiếng sấm mùa hạ nữa. Nhưng kế bên đấy, câu thơ còn mang ý nghĩa tượng trưng: “sấm” là những vang động, những biến cố nhưng mà con người đã trải qua trong cuộc đời; “hàng cây trung niên” là những con người trưởng thành đã trải đời qua bao thăng trầm, biến cố. Từ ý nghĩa đấy thi sĩ gửi gắm suy tư, chiêm nghiệm của mình: lúc con người đã trải qua những giông bão của cuộc đời sẽ tĩnh tâm hơn trước những thất thường, những ảnh hưởng của ngoại cảnh. Câu thơ chất chứa biết bao suy tư, chiêm nghiệm của tác giả về cuộc đời, về con người.Hữu Thỉnh sử dụng thể thơ 5 chữ tài giỏi, giàu nhịp độ. Bài thơ có nhịp độ chậm, nhẹ nhõm, sâu lắng như chính bước đi chậm chạp của thời kì trong giây phút giao mùa từ hạ sang thu. Lớp ngôn từ giản dị, giàu trị giá tạo hình: phả, vắt, dùng dằng, lề mề, hấp tấp, … diễn đạt tinh tế những tín hiệu mùa thu. Ngoài ra ông còn có những trường liên tưởng bất thần, lạ mắt làm tứ thơ sinh động, lôi cuốn hơn. Hình ảnh thơ có chọn lựa, rực rỡ mang nét đặc thù của thời tiết khi giao mùa: hạ – thu.Tác phẩm đã mang đến cho thi ca Việt Nam 1 bức tranh cảnh quan sang thu thật đặc trưng, ý nghĩa. Cùng lúc qua bài thơ ta còn thấy được những cảm nhận tinh tế của tác giả trong việc tái tạo giây phút chuyển mùa từ hạ sang thu với sự giao thoa của nhiều lớp nghĩa: đất trời lúc sang thu, đời sống sang thu và đời người sang thu.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 10Mùa thu là nguồn cảm hứng vô tận trong thơ ca, chỉ 1 cái mùa thu đấy thôi nhưng mà giới tao nhân nghệ sĩ đã biết bao lần cảm thán, rồi tự sáng tác riêng cho mình những vần thơ, những câu hát rất riêng, rất rực rỡ. Giả dụ Xuân Diệu viết trong Đây mùa thu đến bằng 1 xúc cảm sầu não, ủ rũ lúc “Rặng liễu quạnh vắng đứng chịu tang” với “Hơn 1 loài hoa đã rụng cành” và “Đôi nhánh khô gầy xương mong manh”. Có thể thấy rằng đề tài mùa thu trong thi ca Việt Nam và cả thi ca phương Đông là ko mới, nét rực rỡ, biệt lập của mỗi thi phẩm về mùa thu tới từ cảm xúc tư nhân, cách dùng từ, nghệ thuật và tài năng của từng tác giả,… Hữu Thỉnh chính là 1 trong các thi sĩ điển hình lúc viết về thu với 1 nét rất riêng, ông ko viết về cuối thu, giữa thu nhưng mà ông chọn 1 giây phút hơi hơi mẫn cảm là thời khắc giao mùa, sang thu. Thế nhưng mà giây phút đấy lúc vào thơ, đã được tác giả diễn đạt 1 cách cực kỳ mượt nhưng mà và tinh tế trong bài thơ Sang thu.“Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Khoảnh khắc thi sĩ nhìn thấy mùa thu đã về cũng thật đặc trưng, khác hẳn với những tác giả từ xưa đến nay thường thẩm định mùa thu qua những thứ rất đặc thù như tiếng lá xạc xào rơi, sắc vàng của lúc vào thu như Lưu Trọng Lư từng viết trong Tiếng thu những vần thơ rất ngộ “Con nai vàng ngờ ngạc/Đạp lên lá vàng khô”. Cũng chẳng phải là cái cảnh trời xanh cao vời vợi như trong Thu điếu của Nguyễn Khuyến, lại càng chẳng phải hương cốm mới, cúc họa mi, hay cơn gió heo may lạnh nhưng mà người ta vẫn nhắc lúc nghĩ về mùa thu ở Hà Nội. Cái giây phút chớm thu của Hữu Thỉnh nói dân dã, giản dị lắm, nó tới từ “hương ổi” thơm ngát hương, ngọt ngào, 1 thức quà quê quá chừng không xa lạ với mỗi người dân Việt Nam. Cái hương ổi đấy, nó chẳng phải chỉ thoang thoảng nhưng mà “Phả vào trong gió se” hòa quyện, đặc quánh, khiến thi nhân cảm thu được 1 cách rõ nét và tinh thần được sự chuyển giao giữa mùa hạ và mùa thu. Cùng lúc “cơn gió se” mang hương ổi đấy, cũng phần nào gợi cho người ta cảm giác khô ráo, se se lạnh của mùa thu. Kế bên hương ổi 9 trong làn gió se lạnh, giây phút giao mùa còn được trình bày phê duyệt 1 hình ảnh rất lạ mắt và đặc trưng nhưng mà có nhẽ cũng như hương ổi, từ trước cho đến nay chưa từng thấy thi nhân nào lại tưởng tượng về mùa thu độc lạ thế. “Sương dùng dằng qua ngõ”, từ láy “dùng dằng” đấy gợi cho bạn đọc cảm giác chậm chạp, giăng mắc của làn sương sớm, nghe đâu màn sương đấy đang cố nán lại quanh ngõ bé cộng với hương ổi 9 để báo hiệu với thi sĩ rằng “Chừng như thu đã về”. Hoặc trong 1 cảm nhận khác, thỉnh thoảng người ta nghĩ rằng cái màn sương dùng dằng đấy tựa như 1 dải khăn lụa trắng đang vắt ngang giữa cái ranh giới của mùa hạ và mùa thu, có nhẽ còn chút gì đấy vương vấn cái ấm áp của mùa hạ chưa muốn chuyển hẳn sang mùa thu hiu lạnh chăng. Tới câu thơ cuối đoạn “Chừng như thu đã về” vừa là lời khẳng định mùa thu đã chính thức mở đầu với những tín hiệu rõ nét bao gồm hương ổi ngọt ngào, gió se se lạnh và màn sương chậm chạp dùng dằng. Nhưng cùng lúc câu thơ cũng trình bày sự kinh ngạc, ngỡ ngàng của thi nhân trước giây phút mùa thu đến.“Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”Ở khổ thơ tiếp theo, sự chuyển giao mùa đã ko còn nằm trong hương ổi hay làn sương sớm nhưng mà nó trình bày 1 cách rõ rệt phê duyệt sự chuyển biến của tự nhiên đất trời, mở ra 1 ko gian cao rộng và phóng khoáng của đất trời mùa thu. Ấy là hình ảnh dòng sông “lề mề” đại diện cho mặt đất, đang chậm chạp chảy, khác hẳn với với 1 dòng sông của mùa hạ liên tiếp đón chờ những cơn mưa nặng hạt, những dòng nước cuồn cuộn hấp tấp. Và có nhẽ người ta cũng phần nào cảm thu được cái vẻ đẹp hiền hòa của dòng sông thu, giống như cái vẻ đẹp nhưng mà Nguyễn Khuyến đã nói đến trong Thu điếu “Ao thu lạnh lẽo nước trong vắt”, thì nước sông mùa thu có nhẽ cũng mang những vẻ gần giống vậy, trong trẻo, thanh khiết và dịu dàng. Cái vẻ đẹp tuyệt diệu nhưng mà Nguyễn Du đã từng dùng để mô tả vẻ đẹp của cô Kiều rằng “Làn thu thủy, nét xuân sơn/Hoa ghen tuông thua thắm liễu hờn kém xanh”. Trái ngược với vẻ “lề mề”, thảnh thơi của dòng sông, thì cánh chim mùa thu lại mang 1 vẻ hấp tấp, khẩn trương “Chim mở đầu hấp tấp”. Cánh chim chính là đại diện cho bầu trời phóng khoáng bao la, mùa thu tới cũng có tức là thời tiết mở đầu chớm lạnh, cánh chim đấy có nhẽ mở đầu hấp tấp đi kiếm ăn, xây tổ cho vững chắc để đợi đông về, hoặc cũng có thể loài chim đang hấp tấp bay về phương Nam tránh rét. Chung quy lại sự đối lập, tương phản giữa dòng sông lề mề và cánh chim hấp tấp mục tiêu làm nổi trội lên cái giây phút giao mùa vốn dĩ mờ mờ trong ko gian, chính điều này đã trình bày được tâm hồn cực kỳ tinh tế, óc quan sát kĩ càng của nhà thơ trước thời điểm chuyển mùa. Hai câu thơ “Có đám mây mùa hạ/Vắt nửa mình sang thu” là 1 đột phá nghệ thuật, là cách liên tưởng rất lôi cuốn của Hữu Thỉnh trong thời khắc chuyển giao giữa hạ và thu. Tác giả dùng phép nhân hóa đám mây tạo cho nó 1 dáng vẻ, 1 hành động giống như 1 con người, có chút gì đấy chây lười, có chút gì đấy vương vấn lắm cái mùa hạ nên mới chỉ “vắt nửa mình sang thu”. Cùng lúc câu thơ còn lần nữa nhấn mạnh vào chủ đề của bài thơ là “Sang thu” nghĩa là chưa bước hẳn vào mùa thu thực sự.“Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”Đây là khổ thơ đúc kết nhiều triết lý nhưng mà tác giả muốn gửi gắm đến bạn đọc sau lúc đã bước qua nhiều những 5 tháng của cuộc đời. Bằng sự trải nghiệm và óc quan sát tinh tế tẩn mẩn của mình, Hữu Thỉnh đã đưa ra những thẩm định so sánh về 2 mùa hạ và thu rồi cho ra 1 cảm nhận rất thâm thúy về giây phút giao mùa. Ở thời khắc giao mùa hạ – thu nắng tuy vẫn còn đấy thế nhưng mà nó đã kém đi cái phần gay gắt, bức bối của mùa hạ nhưng mà trở thành dịu dàng, ấm áp xen lẫn chút se lạnh của mùa thu, mang đến cho con người giây phút thư thái và dễ chịu. Cộng với đấy ví như mưa của mùa hạ là những cơn mưa dài, nặng hạt thì mưa những ban đầu thu – cuối hạ đã bớt đi cái tính dập dồn, miên man, nhưng mà chỉ là những cơn mưa phùn nhẹ, lác đác. Đi từ xúc cảm của sự trải nghiệm, Hữu Thỉnh đã để lại cho bạn đọc những triết lý rất hay về cuộc đời trong 2 câu thơ cuối bài “Sấm đã bớt bất thần/Trên hàng cây trung niên”. Sấm là 1 hiện tượng thiên nhiên thường đi kèm với những cơn mưa, lúc mưa bớt dần thì tiếng sấm cũng thưa đi. Thế nhưng mà không những thế tiếng sấm này còn biểu trưng cho những giông bão của cuộc đời, của những 5 tháng tuổi xanh, nhưng mà lúc con người đã ngả mình sang thu nghĩa là đã bước qua dốc bên kia của cuộc đời, đã là “hàng cây trung niên”, thì bấy nhiêu giông bão đấy, bấy nhiêu tiếng sấm vốn đã từng gây bất thần, ngả nghiêng nay lại trở thành tầm thường. Bởi 1 lẽ tất nhiên rằng người nào cũng phải trải qua những 5 tháng non dại xốc nổi, những té ngã trong cuộc đời thì mới có thể trưởng thành và con người ta lúc có trải nghiệm rồi thì cũng dần trở thành không xa lạ với sự chỉnh sửa của cuộc sống, trở thành vững vàng và nhìn đời bằng đôi mắt điềm nhiên và chậm chạp hơn hẳn.Sang nhận được viết lúc tác giả đã bước vào ngưỡng tuổi 35, nghĩa là hơn 1 phần 3 chặng đường đời, có nhẽ lúc đấy ngay cái khi nhưng mà Hữu Thỉnh nghe thấy hương ổi 9, ông đã kinh ngạc, giật thột nhìn thấy thu về, cùng lúc cũng chợt nghĩ tới dải đời đang bước sang thu của mình. Để rồi Hữu Thỉnh, cố viết cái giây phút chuyển giao đấy thật chậm chạp, thế nhưng mà cũng ko ngăn được cái bước đi hấp tấp của thời kì, thu tới bất thần, thời trẻ trai cũng trôi đi vùn vụt. Bao nhiêu 5 tháng đặc sắc huy hoàng như mùa hạ chung cuộc cũng đang bịn rịn rời đi để lại trong lòng tác giả nhiều cảm xúc.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 11Viết về đề tài mùa thu, nếu trong thơ ca trung đại có chùm 3 bài thơ thu “Thu điếu”, “Thu vịnh”, “Thu ẩm” của Nguyễn Khuyến, thơ Mới có “Tiếng thu” của Lưu Trọng Lư thì thơ ca tiên tiến sau 5 1975 nổi trội với bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh. Đây là bài thơ đã khắc họa bức tranh tự nhiên khi giao mùa với những lay động nhẹ nhõm của tạo vật. Cùng lúc bài thơ cũng trình bày sự cảm nhận tinh tế của tác giả.Hữu Thỉnh là thi sĩ trẻ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc. Bài thơ “Sang thu” được ông sáng tác 5 1977, in trong tập “Từ hào chiến đấu tới thị thành”. Mở màn tác phẩm là tâm cảnh bất thần, thảng thốt của tác giả lúc nhìn thấy mùa thu đã về với tự nhiên và con người:”Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”Tín hiệu trước hết giúp Hữu Thỉnh nhìn thấy tiết trời đã sang thu là hương ổi. Đây là 1 trong những đặc thù điển hình của mùa thu Bắc Bộ. Những làn gió thu nhè nhẹ lướt qua mang theo hương ổi đang ở độ 9 khiến con người cảm thấy thư thái cực kỳ. Gió thu ko quá mạnh như gió mùa Đông Bắc, nó chỉ là những làn gió heo may mang theo cái se lạnh đầu mùa. Không quá nhẹ nhõm cũng ko quá ồ ạt nhưng mà loại gió này đủ sức làm hương ổi ở vùng quê lan rộng ra trong ko gian. Theo “Tự điển tiếng Việt” của Hoàng Phê, “phả là bốc mạnh và tỏa ra thành luồng” gợi mùi hương ổi nồng cháy đang phiêu du cùng làn gió. Nếu các thi sĩ khác gắn mùa thu với hương cốm hay những chiếc lá vàng không xa lạ thì Hữu Thỉnh lại gắn mùa thu với hương ổi. Có thể nói đây là nét mới mẻ, sự thông minh quyến rũ độc giả của tác giả.Không chỉ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác, xúc giác, Hữu Thỉnh còn cảm nhận mùa thu bằng thị giác qua hình ảnh sương thu đang “dùng dằng”. Nghe đâu chúng đang nửa muốn đi, nửa muốn ở lại và đang cố ý trôi chầm chậm để giăng mắc vào cảnh vật tự nhiên, để được con người chiêm ngưỡng vẻ đẹp mong manh của mình. Những làn sương trăng trắng đi lại chầm chậm, chùng chình như đang cố tình để khiến con người nhìn thấy chúng, nhìn thấy dấu hiệu của mùa thu. Mặc dầu được cảm nhận bằng sự tổng hòa của các cảm quan nhưng mà có nhẽ do thu về 1 bất thần quá nên thi sĩ chưa kịp sẵn sàng ý thức đón chờ. Từ ngữ “chừng như”đã trình bày sự bâng khuâng, mơ hồ tới kinh ngạc của tác giả.Hữu Thỉnh đã mở mang tầm nhìn, quan sát bao quát và tỉ mỉ hơn để có thể cứng cáp với cảm nhận của mình:”Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”.Dòng sông mùa thu trở thành hiền hòa hơn bao giờ hết. Nó chảy thư thả gợi sự bình an, êm dịu. Nghe đâu dòng sông còn vấn vương mùa hạ chưa muốn dứt nên cố tình chảy chậm lại để lưu giữ những gì còn sót lại của mùa hạ đã qua. Trái ngược với sự chậm chạp của dòng sông là sự gấp gáp, hấp tấp của cánh chim. Thu sang cũng là khi những đàn chim sẵn sàng về phương Nam tránh rét để đương đầu với thời tiết hà khắc của mùa đông. Biện pháp nhân hóa đã làm bức tranh tự nhiên lúc chớm thu trở thành có hồn, gần gụi và sinh động. Biện pháp này khiến đám mây mang tình trạng tiếc nuối của con người. Vì tiếc nuối nhưng mà đám mây chỉ “vắt nửa mình sang thu” còn nửa kia thì đang thương nhớ mùa hạ.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Tác giả đã khép lại bài thơ bằng những lời thơ mang đầy tính chiêm nghiệm thâm thúy:”Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”.Nắng, mưa, sấm là những đặc thù chẳng thể thiếu của mùa hạ. Nắng vẫn còn nồng cháy nhưng mà cũng ko quá gay gắt như những ngày hạ nóng nực. Những cơn mưa rào của mùa hạ cũng thưa dần và tiếng sấm cũng nhẹ nhõm hơn. Các từ “vơi dần”, “bớt”vừa trình bày chừng độ, vừa trình bày cường độ của các hiện tượng nắng, mưa, sấm. Tiếng sấm của mùa thu đã thưa đi, ít dữ dội hơn nên cây cỏ ko còn bị giật thột vì sấm sét. Hai câu thơ cuối bài còn mang ý nghĩa hàm ẩn. “Sấm” biểu trưng cho những âm thanh, vang động thất thường xảy tới trong cuộc đời, “hàng cây trung niên” là ẩn dụ cho những con người trải đời qua biết bao gian truân, té ngã. Giống như “hàng cây trung niên”, lúc con người đã trải qua những giông tố trong cuộc đời thì sẽ vững vàng hơn, tĩnh tâm và khả năng hơn. Cùng lúc cũng có được những chiêm nghiệm có ích cho bản thân.Chúng ta ko còn bị bất thần trước những điều xảy ra thất thường của toàn cầu bao quanh nữa. Bởi lẽ giông tố sẽ giúp cây bám rễ sâu hơn vào trong lòng đất, giông tố sẽ giúp mỗi con người trưởng thành hơn. Ấy cũng là triết lí nhưng mà thi sĩ Hữu Thỉnh muốn gửi gắm tới độc giả. Chúng ta hãy giữ 1 thái độ hăng hái, tâm thế chủ động để có thể chống chọi với những gian truân, thách thức trong cuộc sống này.Bài thơ được viết theo thể ngũ ngôn giúp tác giả dễ dãi trình bày mạch xúc cảm và sự cảm nhận tinh tế về bức tranh tự nhiên khi sang thu. Ngôn ngữ thơ giản dị, hình ảnh thơ có tính biểu cảm cao đã hình thành 1 bức tranh giao mùa tuyệt đẹp. Ấy là bức tranh được thổi hồn từ Hữu Thỉnh – 1 con người giàu sự trải nghiệm.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 12Đây mùa thu đến, mùa thu tớiVới áo mơ phai dệt lá vàngLà tiếng thơ reo vui, hồi hởi của nhà thơ Xuân Diệu trước giây phút thu sang, câu thơ tiên tiến nhưng mà vẫn thấm đẫm chất cổ đại. Còn tới với thi sĩ Hữu Thỉnh ta sẽ được cảm biết 1 mùa thu rất mực không xa lạ, rất mực Việt Nam qua bài thơ “Sang thu”.”Sang thu” ko dùng thứ ngôn từ mĩ lệ, quá cầu kì mài giũa nhưng mà rất mực giản dị thiên nhiên, liên kết hài hòa với tình cảm thật tâm đã mang đến cho thi ca Việt Nam 1 bức tranh mùa thu rất khác:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềBỗng – cảm giác bỗng nhiên, thiên nhiên ùa về, 1 mùi hương vừa lạ, vừa quen, mùi hương đấy giản dị biết bao, đấy chính là hương ổi. Hương ổi là mùi hương tiêu biểu của làng quê Việt Nam, mỗi độ thu về, theo cơn gió se lạnh, hương ổi cũng tung mình bay đi xa. Hương thơm đấy chẳng hề nhạt nhòa, nhưng mà đậm và sánh lạnh phả vào cơn gió se, khiến cả ko gian tràn trề hương thơm dịu dàng đồng quê đấy.Câu thơ ko chỉ giúp người đọc cảm thu được mùi hương nhưng mà còn tưởng tượng ra sắc màu vàng ươm, 9 thơm của những trái ổi đang khi lỉu trên cành. Không chỉ cảm nhận ở hương ổi, nhưng mà Hữu Thỉnh còn lắng lòng mình để thấy bước thu về trên những dòng sương thu thư thả, chậm rãi trên bầu trời. Và để chung cuộc ông chợt giật thột nhìn thấy: “Chừng như thu đã về”. Chữ chừng như đấy còn như 1 tiếng reo vui, sự ngỡ ngàng chào đón thu sang.Giả dụ ở khổ thơ đầu nhưng mà cảm giác về mùa thu vẫn còn rất mực mỏng manh, thì sang tới khổ thơ thứ 2 mùa thu đã rõ ràng hơn. Tiếp tục sử dụng ngôn từ giản dị, mộc mạc, Hữu Thỉnh đưa người đọc đi tuần tự bóc tách từng tín hiệu lúc thu về:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuNgôn từ quá chừng dung dị, khiến ta ngỡ như chỉ là những lời nói, lời hàn ôn của tác giả với mọi người. Nhưng cái giản dị đấy lại được liên kết hài hòa với các giải pháp nghệ thuật, hình thành chất thơ cho tác phẩm. Con sông được nhân hóa, cũng lề mề lúc thu sang. Nước thôi cuồn cuộn chảy, nhưng mà đỏ nặng phù sa, chậm rãi trôi. Trên bầu trời những chú chim cũng chỉ mới “mở đầu hấp tấp” tìm về phương Nam tránh rét.Đặc thù nhất là hình ảnh đám mây mang trên mình 2 mùa: 1 nửa mùa hạ và 1 nửa mùa thu. Đám mây ko còn là đám mây thuần tuý nữa nhưng mà nó tựa như 1 tấm lụa mỏng, vắt ngang bầu trời, làm cho định nghĩa thời kì vốn vô hình nay cũng trở thành hữu hình. Đám mây nửa bịn rịn, quyến luyến mùa hè tấp nập, nửa lại hào hứng nghiêng hẳn mình sang mùa thu để khám phá.Không chỉ ngừng lại ở đấy những hiện tượng tự nhiên như sấm, chớp, mưa cũng trở thành thưa dần và ít dần đi. Tới đây mùa thu đã thực thụ hiện ảnh 1 cách rõ nét. Chỉ với những nét phác họa cực kỳ đơn sơ nhưng mà cũng đủ để cho ngòi bút tài giỏi của Hữu Thỉnh dựng lên bức tranh thu nồng đượm tình người, tình yêu cuộc sống. Hình ảnh thu ko âm u, héo úa, nhưng mà tươi tỉnh, chứa chan sự sống và cực kỳ giản dị.Tác giả đã sử dụng liên tục các từ láy: dùng dằng, lề mề, hấp tấp và giọng thơ chuyển đổi cởi mở, lúc ngỡ ngàng lúc vui tươi, reo ca để đưa người đọc tới 1 quang cảnh thu thật thu của làng quê Việt Nam. Hai câu thơ cuối mang tính ẩn dụ rõ nét:Sấm cũng bớt bất ngờBên hàng cây đứng tuổiCũng như những hàng cây, trải qua 1 mùa hè đầy giông bão, nó cũng trở thành 9 chắn hơn. Và 1 cơn mưa rào rơi rớt của của hạ đầu thu, với tiếng sấm lác đác dần ko còn khiến cho hàng cây khiếp sợ. Con người cũng vậy, lúc trải qua bao giông tố trong cuộc đời, họ cũng dần dần trở thành 9 chắn và trưởng thành hơn.Do đó, đối với những sóng gió họ ko còn bất thần nhưng mà chuẩn bị chống chọi với những gian truân thách thức. Đây chính là điểm đặc sắc của bài thơ, đằng sau bức tranh thu còn là những triết lí thâm thúy về cuộc đời và con người.”Sang thu” ko chỉ là khúc ca giản dị, mộc mạc mô tả bước chuyển mình của tự nhiên từ hạ sang thu. Nhưng nó còn là 1 bài thơ thấm đẫm chất triết lí về con người về cuộc đời. Với tiếng nói dung dị, thể thơ 5 chữ cởi mở, giàu nhịp độ liên kết với các giải pháp nghệ thuật đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người đọc.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 13Từ xưa, 4 mùa luân chuyển xuân hạ thu đông luôn là ngọn ngành sáng tác cho các thi nhân. Mùa thu luôn khiến thi nhân phải chạnh lòng thương mến bởi đấy là mùa của những gì nhẹ nhõm và dịu êm nhất, mùa của sự yên ắng và những rung động thâm thúy nhất. Mùa thu đi vào thơ Nguyễn Khuyến bình dị, gần gụi; đi vào thơ Nguyễn Đình Thi là tiếng vọng từ non sông nghìn đời. Còn mùa thu của Hữu Thỉnh qua bài thơ “Sang thu” thật đẹp, thật nên thơ và trữ tình, và tấm lòng của thi sĩ cũng thật duyên. Sang thu đã trình bày được tâm cảnh xôn xang, bâng khuâng của thi sĩ trước những lay động tinh tế của đất trời cũng như bức tranh tự nhiên nơi đồng bằng Bắc Bộ khi giao mùa.Nhà thơ là người trải nghiệm, đi nhiều và viết nhiều. Ông có nhiều sáng tác rực rỡ về cuộc sống thôn dã. Với hồn thơ dân dã, dung dị, nhẹ nhõm, thắm thiết nhưng mà đầy chất trữ tình, các bài thơ của Hữu Thỉnh luôn được độc giả yêu quý và bình chọn cao. Bài thơ Sang nhận được tác giả sáng tác 5 1977 rất dung dị, nhẹ nhõm, giàu ý nghĩa như chính cá tính sáng tác của thi sĩ. Bài thơ Sang thu cho thấy vẻ đẹp của mùa thu có nhẽ là cảm hứng vô tận cho những người nghệ sĩ. Nhà thơ đã cảm nhận cái thời điểm sang thu bằng cả 1 hệ thống hình ảnh tự nhiên qua nhiều nhân tố và bằng nhiều cảm quan với sự rung động thật tinh tế. Chính là sự cảm nhận tinh tế của ông đối với từng hiện tượng tự nhiên khi giao mùa nhưng mà những rung động đấy đã lan truyền sang ta như 1 ngôn ngữ đồng điệu.Thiên nhiên nơi miền quê Bắc Bộ được cảm nhận từ những điều vô hình. Bức tranh tự nhiên đẹp đấy đã được người thi nhân cảm nhận phác họa 1 cách tinh tế và sinh động, giàu sức biểu cảm qua xúc giác, khứu giác và thị giác. Những dấu hiệu sang thu nhẹ nhõm lúc đất trời giao mình chuyển mùa trong 1 ko gian nên thơ nhẹ nhõm:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.Thiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình (hương, gió), mờ ảo (sương dùng dằng), bé hẹp và gần (ngõ). Ấy là những cảm nhận rất riêng của thi sĩ. Trước tiên là sự cảm nhận về hương vị. Cái hương ổi 9 thường khó đọng lại trong những cơn gió nồm nam thổi mạnh của mùa hè, giờ đây bỗng “phả vào trong gió se”, mang đến hương vị dịu ngọt, thắm thiết của mùa thu khiến thi sĩ kinh ngạc tới ngỡ ngàng trước sự chỉnh sửa của tự nhiên. Động từ “bỗng” đặt đầu câu như 1 sự kinh ngạc kỳ lạ của thi sĩ về thời điểm giao mùa đầy xao xuyến này của tác giả. Từ “phả” là động từ mạnh diễn đạt dư vị nồng cháy, đặm đà mùi hương ổi đang lan tỏa trong. Gió se là gió nhẹ, khô và hơi lạnh – gió của mùa thu, gió báo hiệu mùa thu đã tới. Gió se mang theo hương ổi của đồng quê. Chính làn gió này đã mang hương ổi đi xa hòa quyện với ko gian cùng đất trời hình thành vẻ đẹp của bài thơ. Nhận ra trong gió có hương ổi là cảm nhận tinh tế của 1 người sống giữa đồng quê và thi sĩ đã mang đến cho ta 1 dấu hiệu mùa thu không xa lạ dân dã nhưng mà thi vị, ông đã phát xuất hiện 1 nét đẹp thật cute của mùa thu vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ. Cảm thu được dư vị của trái ổi thơm phả trong gió, còn có sương thu. Nhưng chẳng phải là “sương thu man mác đầu ghềnh” của Tản Đà nhưng mà là: “Sương dùng dằng qua ngõ”- 1 hình ảnh lung linh kì ảo. Không còn là những hạt sương nhưng mà đã là 1 màn sương mỏng nhẹ trôi, đang đi lại chầm chậm nơi đường thôn ngõ xóm. “Chùng chình” là từ láy gợi hình diễn đạt hành động chậm rãi như là cố ý chậm lại, làn sương nhẹ nhõm mong manh e ấp như nàng thanh nữ đôi mươi xao xuyến trước những rung động. Màn sương được nhân hóa trở thành có hồn, tinh tế đầy sinh động. Sương qua ngõ dùng dằng – Ngõ ở đây vừa mang ý hiện thực là ngõ bé nơi xóm thôn lại như là ẩn dụ với cửa ngõ của thời kì đang từ từ bước qua ranh giới giữa hạ và thu. Hình ảnh sương về qua ngõ với nhịp điều dùng dằng, là cảm nhận của tác giả với những cảm xúc xôn xang… Nhà thơ đã thổi hồn vào câu thơ làm cho màn sương thu chứa đầy tâm cảnh, như người đi còn vấn vương, ngập dừng lúc qua ngõ nhà người nào…… Đã cảm thu được thu sang qua “hương ổi”, “gió se”, “sương dùng dằng”, nhưng mà thi nhân vẫn cảm thấy ngỡ ngàng, bâng khuâng:Chừng như thu đã về.Thu đã về thật rồi sao, lại còn phải ngơ ngẩn? Phcửa ải chăng lâu nay nay ta đã dửng dưng với nó để tới bây giờ ta cảm thấy lạc điệu khó có thể khẳng định được thu đã sang hay chưa. Cả đoạn thơ ko chỉ rực rỡ ở tả cảnh nhưng mà còn là sự rung chuyển cảm nhận trước 1 cái gì đấy mơ hồ,như có, như ko. Cảm nhận phút giao mùa sang thu là sự ngỡ ngàng. Do ngỡ ngàng nên cả khứu giác, cả xúc giác và thị giác đều như méc bảo thu về nhưng mà vẫn chưa thể tin, chưa dám chắc. “Chừng như” là sự phỏng đoán nửa tin, nửa ngờ, là cái ngỡ ngàng, kinh ngạc trong cái xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến của nhà thơ. Mở màn bằng 1 sự trùng hợp “bỗng” và khép lại khổ thơ bằng cái “chừng như”, Hữu Thỉnh gửi vào lòng ng­ười đọc sự thoáng chốc, bất giác về tiết lập thu cũng như­ cảm nhận, mơ hồ mỏng manh trong tâm thế về sự trở về của mùa thu. Qua đấy, ta hiểu tâm hồn thi sĩ mẫn cảm, yêu tự nhiên, yêu hương thu với tình yêu khẩn thiết.Từ 1 phản xạ thiên nhiên, thi sĩ đã định thần quay về để ngắm nhìn thu sang. Thu sang với những hình ảnh không xa lạ tiếp diễn được thi sĩ phát hiện:Sông được khi lề mềChim mở đầu hấp tấp.Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.Giả dụ ở khổ đầu ko gian bị bó hẹp, thì tới đây ko gian đã rộng mở hơn, từ tầm cao cũng như tầm xa. Sự chuyển di của tự nhiên trong thời điểm chuyển mùa được chi tiết hoá bằng những thay đổi của vạn vật. Từ láy “lề mề” “hấp tấp” đã phần nào trình bày sinh động nhịp thở của đất trời lúc sang thu. Sông khi sang nhận được nhân hóa trở thành có hồn ko còn cuộn chảy dữ dội như những ngày hè mưa lũ, nhưng mà êm đềm lề mề như đang lắng lại, đang trầm xuống, lắng lại để rồi lờ lững trôi. 1 chữ “lề mề” nhưng mà nói lên được cái dáng vẻ thong dong, thư thả của con sông mùa thu, ngỡ như nó được ngơi nghỉ dễ chịu lúc mùa nước lũ cuồn cuộn đã đi qua. Ta như nhận thấy dòng sông cũng chùng chình và ngập dừng níu kéo nhịp thở của mùa hạ. Đối lập với hình ảnh đấy là hình ảnh đàn chim mở đầu “hấp tấp” bay về tổ khi hoàng hôn. Hẳn là đàn chim đã mở đầu cảm thu được chút se lạnh của tiết trời. Từ “mở đầu” trong ý thơ được dùng rất lạ mắt “mở đầu hấp tấp” chứ chẳng phải là “đang hấp tấp”. Phcửa ải tinh tế lắm, yêu và gần gụi với tự nhiên lắm mới nhìn thấy được sự mở đầu trong những cánh chim bay. Nghệ thuật đăng đối cực kỳ điêu luyện của tác giả đã tạo điều kiện cho hình ảnh thơ trở thành giàu chất tạo hình, đẹp hơn và thơ mộng hơn.Cánh chim trời hấp tấp bay đi, “có đám mây mùa hạ” còn vương lại. Và mây bịn rịn bắc chiếc cầu: Vắt nửa mình sang thu. Hành động được nhân hóa này mang ý diễn đạt sự chuyển di của thời kì. Không gian thơ cũng như trở thành rộng mở hơn, rộng lớn hơn với hình ảnh đầy chất tạo hình này. Hình ảnh đám mây mềm mại như 1 tấm lụa nhẹ nhõm vắt ngang bầu trời. Đây là 1 hình ảnh rất giàu tính hình dung. 1 liên tưởng thú vị, 1 hình ảnh đầy chất thơ. Người ta thường nói: khăn vắt vai, tuyến đường mòn vắt ngang sườn núi… Hữu Thỉnh điểm vào bức tranh thu của mình 1 hình ảnh mới mẻ, gợi cảm: 2 nửa của 1 đám mây thuộc về 2 mùa. Cảnh vật như trở thành vừa hư vừa thực. Mây trời cũng giống như người chỉ qua nhột từ “vắt” như giao thoa giữa 2 mùa cũng chỉ ngắn ngủi trong giây phút. Phcửa ải chăng, cái ranh giới giữa mùa hạ và mùa thu mỏng manh lắm chỉ trong tấc gang, cái trôi đủng đỉnh của mây hạ đã dạt nửa mình sang thu. Không phải vẻ đẹp của mùa hạ cũng chưa hẳn là vẻ đẹp của mùa thu nhưng mà đấy là vẻ đẹp của thời điểm giao mùa được thông minh từ 1 hồn thơ tinh tế và mẫn cảm đang say thời điểm giao mùa này. Hữu Thỉnh hẳn phải là người có tâm hồn tinh tế cộng với tình yêu khẩn thiết với tự nhiên và non sông mới có thể sáng hình thành những vần thơ rực rỡ này. Ngòi bút tài năng này đã khiến chúng ta chẳng thể ko cảm phục.Từ những rung động mãnh liệt và cảm xúc xuyến xang lúc đất trời vào thu, thi sĩ chuyển sang giọng điệu chiêm nghiệm và suy ngẫm sâu xa:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Những lay động của nắng, mưa, sấm trong khi giao mùa với những nhận xét tinh tế của 1 người am tường tận tường các hiện tượng thời tiết này. Là sấm, là mưa, nắng, là những hiện tượng tiêu biểu của mùa hạ nhưng mà đã có sự chỉnh sửa chừng độ trong cái giây phút giao mùa. Cái nắng chói chang của những ngày hạ đã dần nhạt màu, những cơn mưa rào hấp tấp cũng đã vơi dần. Lại thêm 1 sự đối lập: nắng vẫn còn nhưng mà mưa đã vơi dần. Mùa thu nắng sẽ nhạt dần, nhưng mà khi giao mùa, nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng. Những ngày sang thu, đã ít đi những cơn mưa rào ồ ạt và cũng bớt đi những tiếng sấm bất thần thường chỉ có trong mùa hạ. Các từ ngữ: “Vẫn còn” “vơi dần” “cũng bớt bất thần” đã diễn đạt chừng độ giảm dần của hiện tượng lúc đất trời sang thu. Tất cả đã đi vào chừng đỗi, vào thế bình ổn mang nét đặc thù của mưa nắng phút giao mùa sang thu. Những câu thơ vừa tả cảnh, vừa bí hiểm biểu thị xúc cảm giao mùa của lòng người trong mối luyến giao thấm quyện với tự nhiên. Nhịp thơ ăn nhịp làm cho ta tưởng các câu mang ý nghĩa tương đương nhau nhưng mà chẳng phải. Rõ ràng sự nâng cấp được sử dụng thật khôn khéo trong cả 3 câu thơ. Cuối cùng, chúng biến thành đòn bẩy để tôn lên vẻ trầm ngâm im lìm trên những hàng cây trung niên.Trên hàng cây đứng tuổiLấy động tả tĩnh chính là 1 giải pháp nghệ thuật được sử dụng thành công trong bài thơ. Việc này làm cho người đọc tưởng tượng được rằng sự thét gào dữ dội hay chính mùa hạ đang tiêu hao và thu đậm nét hơn trước mắt bao người. Từ thu của tự nhiên, thu của đất trời nhưng mà ở đây ta cũng có thể hiểu là thu của non sông Việt Nam. Có nơi nào mang sắc thu vàng mơ mộng, lãng mạn như­ Việt Nam. Hữu Thỉnh ko nói thu chi tiết ở nơi nào nhưng mà ông đã ngầm mang đến cho ta cái ngọt ngào của thu Việt Nam, thu Bắc Hà, thu Hà Nội. Mùa thu quá đẹp chắc tại lòng người tình quê hương lắm hay sao?Ngẫm lại cho kỹ, chừng như bài thơ còn có 1 hàm ý khác. Thu tự nhiên, thu non sông và cũng là thu của lòng người. Đơn cử 2 cấu kết bài thơ:Sấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Không thuần tuý tả cảnh, đôi câu thơ kết lại bao suy ngẫm thâm thúy. Sấm chớp hay chính là ảnh hưởng của ngoại cảnh, những vạng động, biến cố thất thường trong cuộc đời. Hình ảnh ẩn dụ lạ mắt“hàng cây trung niên” vừa gợi lên hình ảnh những hàng cây sang thu (những cành cây xum xê, lâu 5, rễ đã cắm sâu dưới lòng đất rất cứng cáp. Những mùa mưa giông qua đi đã tôi rèn sự dai sức dẻo dai của những hàng cây.) vừa gợi tả những con người trải đời đã từng vượt qua những gian truân, những thăng trầm bất định của cuộc đời. Từ những chỉnh sửa của mùa thu tự nhiên, liên tưởng tới những thay đổi của mùa thu đời người, để rồi ta thấu hiểu ra rằng: “Hãy biết bằng lòng, tĩnh tâm sống với niềm tin. Hãy mở mang lòng mình để yêu tự nhiên, non sông, con người.” Bài thơ xong xuôi, nhưng mà dư vị vẫn còn để người đọc tiếp diễn suy nghĩ thêm về cái điều thi sĩ hàn ôn. Chúng bái phục sự cảm nhận tinh tế của tác giả cũng như những chiêm nghiệm và suy ngẫm thâm thúy.Với giọng thơ êm ái, chậm chạp và nhẹ nhõm, bài thơ đã đưa người đọc vào toàn cầu tâm hồn mẫn cảm của nhà thơ. Đắm mình trong âm điệu, trong từng chữ, từng câu lắng lại với các hình ảnh không xa lạ, người đọc nhìn thấy những rung cảm tinh tế của thi sĩ về sự chuyển đổi nhẹ nhõm nhưng mà rõ rệt của đất trời, của tuổi đời những con người trải đời. Ấy là biểu thị của 1 tâm hồn yêu sống, 1 tâm hồn ko già theo 5 tháng, 1 niềm tin vào cuộc đời, 1 hồn thơ, 1 nguồn thi cảm ko bao giờ vơi cạn trước tự nhiên.Trải đời hình thành khả năng. Có nhà văn nước ngoài đã đặt tên cuốn hồi kí đời mình: Tôi thú nhận là tôi đã sống. Cái tên nặng chắc những trải đời chất chứa của đời người. Sang thu thì ra ko chỉ tả cảnh nhưng mà còn là bài thơ chính luận sự thế, bí hiểm thuyết phục chúng ta tìm sức mạnh chủ động ngay trong tình thế đã “sang thu” của 5 tháng đời người. Thế là tử tâm cảnh tự nhiên để tả cảnh chuyển mùa, bài thơ đã hạ trại vào tâm cảnh con người nhưng mà thảo luận cách xử sự việc đời. Gấp lại những vần thơ thu của Hữu Thỉnh, người đọc như thấy vấn vương trong tâm hồn, đánh thức tình cảm của mỗi người về tình yêu quê hương non sông và suy ngẫm về cuộc đời.Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Mẫu 14Mùa thu quê hương là đề tài gợi xúc cảm đối với thi nhân song mỗi người xúc cảm về mùa thu theo cảm nhận riêng của mình. Với thi sĩ Hữu Thỉnh, giây phút giao mùa từ hạ sang thu đã rung động hồn thơ để nhà thơ vẽ nên 1 bức tranh thơ: “Sang thu” thật hay. Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ: ăn nhịp, thong dong, êm ái, trầm lắng và thoáng chút suy tư… trình bày 1 bức tranh thu trong trắng, cute ở vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.Bài thơ bắt đầu bằng 1 phát hiện bất thần. Ấy là những cảm nhận thuở đầu của thi sĩ về cảnh sang thu của đất trời:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã vềThiên nhiên được cảm nhận từ những gì vô hình. “Hương ổi” phả trong gió thu se se lạnh (se lạnh và hơi khô), “Hương ổi” là làn hương đặc trưng của mùa thu miền Bắc được cảm nhận từ mùi ổi 9 rộ. Từ “phả”: động từ có tức là toả vào, trộn lẫn. Người ta có thể dùng các từ: toả, bay, lan, tan… thay cho từ “Phả” nhưng mà cả bấy nhiêu từ đều ko có cái nghĩa đột ngột bất thần. Từ “phả” cho thấy mùi hương ổi ở độ đậm nhất, thơn nồng hấp dẫn, hoà vào trong gió heo may của mình thì lan toả khắp ko gian tạo ra 1 mùi thơm ngọt mát của những trái ổi 9 vàng – hương thơm nồng cháy lôi cuốn của những vườn cây sum suê trái ngọt ở nông thôn Việt Nam.Sương dùng dằng biểu lộ tình trạng yên ắng của ko gian, tuy có đi lại nhưng mà rất nhẹ nhõm. Những hạt sương bé lí tí giăng mắc như 1 làn sương mỏng nhẹ nhõm trôi, đang “cố ý” chậm lại thư thả, nhẹ nhõm, đi lại chầm chậm sang thu. Hạt sương ban mai cũng như có tâm hồn, có cảm nhận riêng cũng nhẹ nhõm, thư thả qua ngưỡng cửa của mùa thu. Tác giả lấy động tả tĩnh, gợi nhiều hơn tả, khắc họa rõ nét tình trạng của cảnh vật ngay khi giao mùa.Sự góp mặt của làn sương buổi sớm cộng với hương ổi đã làm con người giật thột thảng thốt: “Chừng như thu đã về”. Ấy là cái giật thột thảng thốt trước tín hiệu trước hết của mùa thu, chưa cứng cáp lắm nhưng mà cực kỳ rõ ràng. Tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ đã méc bảo ông điều đấy. Trong lúc, thời kì đã chạm đến thời điểm thì ông chưa có sự sẵn sàng nào để đón chờ. Cho nên, ông giật thột, ông hấp tấp đi xác minh. Từ “chừng như” trong câu thơ biểu lộ rõ ràng xúc cảm đấy. Nó như vừa là 1 sự kinh ngạc vừa như là tiếng reo vui khẽ cựa quậy trong tâm hồn thi sĩ.Cách liên kết 1 loạt các từ: “bỗng, phá, chừng như” trình bày tâm cảnh ngỡ ngàng, xúc cảm bâng khuâng trước thoáng đi bỗng nhiên của mùa thu. Nhà thơ giật thột, hơi lúng túng, chừng như còn có chút gì chưa thật rõ ràng trong cảm nhận. Vì đấy là những cảm nhận nhẹ nhõm, thoáng qua, hay là vì quá đột ngột nhưng mà tác giả chưa nhìn thấy? Tâm hồn nhà thơ lay động ăn nhịp với phút giao mùa của cảnh vật. Từng cảnh sang thu của cảnh vật đã nhấp nhoáng hồn người cũng dùng dằng quyến luyến bịn rịn, bâng khuâng…(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Để minh chứng cho những cảm nhận của mình, thi sĩ mở mang tầm nhìn ra với ko gian bao la của đất trời. Hình ảnh tự nhiên sang nhận được thi sĩ phát hiện bằng những hình ảnh không xa lạ làm nên 1 bức tranh mùa thu xinh xắn và trong trắng:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thuDòng sông quê hương lả lướt mềm mại, hiền hoà trôi 1 cách thảnh thơi, thanh thản sau những ngày hè nước lũ, gợi lên vẻ đẹp êm dịu của bức tranh tự nhiên mùa thu. Những cánh chim chiều mở đầu hấp tấp bay về phương nam tránh rét trong những buổi hoàng hôn.Đối lập với hình ảnh trên, hình ảnh “đám mây mùa hạ” được thi sĩ cảm nhận đầy thú vị qua sự liên tưởng lạ mắt: “vắt nửa mình sang thu”. Gợi hình ảnh 1 làn mây mỏng, nhẹ, kéo dài của mùa hạ còn sót lại như bịn rịn, đấy là vẻ đẹp của bầu trời sang thu. Cảm giác giao mùa được diễn đạt chi tiết và tinh tế bằng 1 hình ảnh đám mây của mùa hạ cũng như đang bước vào ngưỡng cửa của mùa thu vậy. Nghe đâu giữa mùa hạ và mùa thu có 1 ranh giới chi tiết, hữu hình, hiển hiện.Phép liên tưởng đầy thú vị ko chỉ cảm nhận bằng thị giác nhưng mà là sự cảm nhận bằng chính tâm hồn tinh tế, mẫn cảm, yêu tự nhiên khẩn thiết của Hữu Thỉnh. (Liên hệ trong bài thơ “Chiều sông Thương”, ông cũng có 1 câu thơ gần giống về cách viết: “Đám mây trên Việt Yên, Rủ bóng về Bố Hạ).Bằng sự cảm nhận qua nhiều cảm quan, sự liên tưởng thú vị, bằng tâm hồn mẫn cảm, tinh tế của tác giả, tất cả ko gian cảnh vật như đang chuyển mình từ từ điềm tĩnh bước sang thu. Người đọc cảm nhận cả về ko gian và thời kì chuyển mùa thật là đẹp, thật là khơi gợi hồn thơ.Hoan hỉ đấy nhận mùa thu về, với tất cả những biểu thị của nó, thi sĩ tự dưng nghĩ về cuộc đời, nghĩ về kiếp nhân sinh, đời người. Cuộc đời vốn gắn kết với đất trời. nay đất trời có những bước chuyển biến mạnh bạo ko khỏi khiến thi sĩ ngùi ngùi:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên.Nắng là hình ảnh chi tiết của mùa hạ. Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng mà đã nhạt dần, yếu dần bởi gió se đã tới chứ ko chói chang, dữ dội, gay gắt. Mưa là hình ảnh của đất trời bất định. Nắng đã vơi dần. Mưa cũng đã ít đi. Cơn mưa mùa hạ thường bất thần chợt tới rồi lại chợt đi.Tác giả dùng từ “vơi” có trị giá gợi tả như sự đong đếm những sự vật có khối lượng chi tiết để diễn đạt cái số lượng vô định – diễn đạt cái thưa dần, ít dần, hết dần những cơn mưa rào ồ ạt, bất thần của mùa hạ. Tất cả đều chầm chậm, từ từ, ko hấp tấp, ko lập cập.Hình ảnh “Sấm cũng bớt bất thần. Trên hàng cây trung niên” biểu lộ sự chiêm nghiệm của thi sĩ trước dòng đời nghiệt ngã. Trước hết, hình ảnh mang ý nghĩa tả chân: hình tượng sấm thường hiện ra bất thần đi liền với những cơn mưa rào chỉ có ở mùa hạ (sấm cuối mùa, sấm cuối hạ cũng bớt đi, ít đi khi sang thu). Hàng cây cổ thụ, cảnh vật tự nhiên vào thu ko còn giật thột, bất thần bởi tiếng sấm mùa hạ.“Sấm” và “hàng cây trung niên” là 1 phép ẩn dụ (gợi nhiều liên tưởng, suy ngẫm ở người đọc). “Sấm” chính là những biến cố thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời. “Hàng cây trung niên” gợi tả những con người trải đời đã từng vượt qua những gian truân, những thăng trầm của cuộc đời. Khi con người trải nghiệm nhiều sẽ trở thành hiểu mình, hiểu người, hiểu đời hơn. Con người sẽ tĩnh tâm đón chờ mọi biến cố trong cuộc đời. Nhưng con người ko ngùi ngùi tiếc nuối nhưng mà chỉ thấy mình vững vàng hơn. Thời gian trôi nhanh qua cửa, cuộc đời mỗi con người là 1 chứng nhân nhìn mùa thu đi qua. Cho nên nhớ tiếc vẫn mãi là xúc cảm của con người trước thời kì.Đất trời sang thu khiến lòng người cũng bâng khuâng, xúc cảm, gợi bao nghĩ suy về đời người khi sang thu. Mùa thu tới ko chỉ khiến cho cảnh vật chỉnh sửa nhưng mà nghĩ suy của con người cũng chỉnh sửa. Thời khắc giao mùa thường mang đến cho người ta nhiều điều mới mẻ, thú vị. Và nhấp nhoáng trong 2 câu thơ cuối bài trình bày suy ngẫm về đời người “Sấm cũng bớt bất thần. Trên hàng cây trung niên”. Lòng người đã lắng lọc rất sâu để nhìn thấy những xao động mơ hồ kì ảo của tự nhiên và những sao động bâng khuâng sâu lắng của con người.Trong 1 bài phỏng vấn vừa qua, Hữu Thỉnh đã giảng giải “Sấm là những gian truân thách thức nhưng mà dân tộc Việt Nam đã trải qua 2 trận chiến tranh tàn khốc chống Pháp và Mỹ. Còn hàng cây là hình ảnh của non sông, dân tộc ta vững vàng vượt qua thách thức. Trcửa ải qua bao lăm thách thức, bom đạn tàn khốc, chúng ta ko còn sợ bất kỳ thần thế nào, vững vàng vượt lên phía trước trong công cuộc xây dựng non sông”.“Sang thu” của Hữu Thỉnh đã ko chỉ đem đến cho người đọc những cảm nhận mới về mùa thu quê hương nhưng mà còn làm thâm thúy hơn tình cảm quê hương trong trái tim mọi người. Miêu tả mùa thu bằng những bước chuyển mình của vạn vật, Hữu Thỉnh đã góp thêm 1 cách nhìn riêng, 1 lối mô tả riêng cho mùa thu thi ca thêm phong phú.Phân tích vẻ đẹp bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhHữu Thỉnh thuộc lớp thi sĩ trưởng thành trong thời gian kháng chiến chống Mĩ của dân tộc ta. Ông viết nhiều, viết hay về những con người hầu nông thôn, về mùa thu. Nhiều vần thơ thu của ông mang xúc cảm bâng khuâng, vương vấn trước đất trời trong trẻo, đang lay động nhẹ nhõm. Thơ ông mang đậm hồn quê Việt Nam dân dã, mộc mạc tinh tế và giàu rung cảm. Sang thu là tác phẩm điển hình cho cá tính thơ đấy.Bài thơ đưa ta tới với cảnh đất trời Việt Nam lúc sang thu, từ gần tới xa, với những nét rất gần gụi, thân yêu:Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.Mọi hình ảnh, hiện tượng đấy của đất trời lúc chuyển từ hạ sang thu mọi người đều biết, đều quen. Vậy nhưng mà tới bài thơ này của Hữu Thỉnh ta mới cảm thu được đầy đủ vẻ đẹp êm đềm, yên bình của nó. Hương ổi, gió se, sương mỏng, mây nhởn nha bay, chim hấp tấp về phương nam, nắng vẫn rực vàng, mưa vơi dần, tiếng sấm bớt hẳn… những dấu hiệu báo mùa thu về đấy sao nhưng mà thân yêu, gần gụi, nao nao gợi nhớ 1 miền quê thời thơ dại trong kí ức của mỗi chúng ta.Nhà thơ ko viết “Thu sang” nhưng mà chọn tựa đề là “Sang thu” tức là mùa thu chỉ mới mở đầu. Từ “thu” làm bổ ngữ cho động từ “sang” gợi chủ thể cảm nhận sự chuyển mùa đấy là con người. Cách đặt tựa đề báo hiệu những cảm nhận tinh tế và biệt lập về mùa thu.Hương thơm của những trái ổi 9 trong vườn “vào trong gió se” nghĩa là hương thơm bốc mạnh và tỏa ra thành luồng, chứ ko thoang thoảng. Nhà thơ vừa ngửi thấy mùi hương ổi, lại vừa cảm thu được cái se lạnh của gió đầu thu. Hương thì đặm đà nhưng mà gió thì nhè nhẹ nên ko gian rất mực nồng cháy.Sương thu thì “dùng dằng”qua ngõ, tức là nó cố ý nhởn nha, chậm rãi lại, vấn vít bên ngõ xóm, đường làng hay vấn vít, giao hòa cùng người ngắm cảnh? Hương ổi, gió se, sương thu là những kí hiệu làm thi sĩ giật thột nhìn thấy: “Chừng như thu đã…”. Xúc cảm của tác giả vừa nhẹ nhõm, vừa bâng khuâng.Bằng sự tinh nhạy của tất cả các cảm quan, thi sĩ cảm nhận những nét đặc thù của mùa thu đều hiện diện. Mùa thu có “hương ổi”, có “gió se” và làn sương mơ “dùng dằng” trước ngõ. Mùa thu đã về trên quê hương. Vậy nhưng mà thi sĩ vẫn còn dè dặt. Thu tới nhẹ nhõm quá. Nhẹ nhàng tới nỗi chưa hẳn tin đấy là sự thực. Cho nên, có thể thấy, đằng sau ko gian làng quê sang thu đấy ta cảm thu được tâm hồn mẫn cảm của 1 tình yêu tự nhiên, yêu cuộc sống tới si mê, cuồng nhiệt của thi sĩ.Sau phút chốc lúng túng, ngỡ ngàng thi sĩ bước ra với đất trời để “kiểm chứng” nỗi hồ nghi của mình. hực là, mùa thu đã “sang” rồi. Mùa thu đã về khắp đất trời. Đây chẳng phải là mùa thu trước hết trong đời nên sự hoan hỉ đã nhường chỗ cho sự đằm lắng, dịu nhẹ, thong dong nhưng mà đón chờ:Sông được khi lề mềChim mở đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu“Sông được khi lề mề” chậm rãi, rề rà, ko vội vã gì. Người đọc như được thấy mặt nước bằng lặng của sông thu soi chiếu cánh chim hấp tấp bay từ khung trời chói chang của mùa hạ sang khung trời ấm áp của mùa thu. Có nhẽ, vì luyến lưu bờ xinh bãi đẹp nhưng mà con dòng nước cũng ko muốn trôi đi chăng?Những đám mây trên bầu trời cũng “vắt nửa mình sang thu” như chưa muốn rời xa mùa hạ nồng ấm. Đám mây bịn rịn khi giao mùa được cảm nhận bằng tâm hồn tinh tế và trong trẻo. Và mùa hạ dần qua cũng vơi dần những cơn mưa rào, trả lại cho trời thu sắc xanh muôn đời. Qua cách cảm nhận đấy, ta thấy Hữu Thỉnh có 1 hồn thơ mẫn cảm, yêu tự nhiên khẩn thiết, 1 trí hình dung bay bổng.Nếu ở 2 khổ thơ đầu của bài thơ, tín hiệu mùa thu đã khá rõ ràng trong ko gian và thời kì, sang khổ cuối vẫn theo dòng xúc cảm đấy, tác giả biểu thị suy ngẫm của mình về con người, về cuộc đời:Vẫn còn bao lăm nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất thầnTrên hàng cây trung niên”.Nắng ấm và mưa giông là những tín hiệu đặc thù của mùa hạ. Nay những tín hiệu đấy tuy có vơi nhưng mà hãy còn rộn rực lắm. Hai từ “bao lăm” trình bày sự nhớ tiếc bát ngát của thi sĩ đối với màu hạ. Đối với thi sĩ, 4 mùa đều xinh tươi. Mùa thu mang đến bao điều mới mẻ nhưng mà mùa hạ cũng lắm kỉ niệm ấm áp. Chia biệt cái cũ, đón chờ cái mới, ở giữa ranh giới đấy làm cho tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ ko khỏi ngùi ngùi.Hai cấu kết vừa có ý nghĩa tả chân, lại vừa có ý nghĩa hàm ẩn. Ý nghĩa tả chân là tả hiện tượng sấm và hàng cây khi sang thu. Còn ý nghĩa hàm ẩn nhưng mà thi sĩ gửi gắm ở đây có nhẽ là những vang động thất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời (sấm) đã bớt đi sự bất thần đối với những người trải đời (cây trung niên). Đây là sự suy ngẫm của tác giả về nhân sinh, về quy luật của cuộc sống nhân nói về cảnh tự nhiên đất trời sang thu.Rõ ràng, lúc viết bài thơ này, Hữu Thỉnh đã bước vào tuổi đứng tuổi, đã đi qua 1 thời trẻ trai trong chiến tranh nên những chiêm nghiệm của thi sĩ có sức khêu gợi cho mọi người về lẽ sống làm người: Ta hãy tĩnh tâm nhưng mà đón chờ và khắc phục mọi vấn đề gặp phải trong cuộc sống.“Sang thu” đâu chỉ là sự chuyển giao của đất trời nhưng mà còn là sự chuyển giao cuộc đời mỗi con người. Hữu Thỉnh rất mực tinh tế, nhạy bén trong cảm nhận và liên tưởng. Chính thành ra những vần thơ của ông có sức biến chuyển lòng người mãnh liệt hơn.Biểu hiện về màu thu, thơ xưa lấy động để tả tĩnh, gợi nhiều hơn tả. Nguyễn Khuyến trong bài thơ Mùa thu câu cá đã diễn đạt tài hoàn cảnh sắc mùa thu, vừa tinh khôi, sạch bong, vừa gợi buồn, gợi nhớ:“Ao thu lạnh lẽo nước trong vắt,1 chiếc thuyền câu nhỏ tẻo teo.Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt,Ngõ trúc loanh quanh khách vắng teo.Tựa gối, buông cần lâu chẳng được,Cá đâu đớp động dưới chân bèo”.“Ao thu trong vắt”, “lá vàng”, “tầng mây”, “ngõ trúc” vốn là thi liệu mặc định của mùa thu. Nguyễn Khuyến với cái tài tả cảnh bậc thầy đã khôn khéo sắp xếp nên bức tranh thu tuyệt đỉnh, trước và sau ông khó người nào bì kịp.Nhà thơ Lưu Trọng Lư trong bài Tiếng thu cũng đã có những cảm nhận tinh tế, đầy cảm xúc trước sự chuyển dịch của mùa thu:“Em ko nghe rừng thuLá thu kêu xạc xàoCon nai vàng ngơ ngácĐạp trên lá vàng khô?”Không biểu thị rõ ràng như Hữu Thỉnh trong bài Sang thu, Lưu Trọng Lư gợi nhiều hơn tả. Tiếng lá vàng khô vỡ vụn dưới những bước chân nai ngờ ngạc biểu lộ rõ ràng của mùa thu tới. Nó vừa tới, chưa rõ ràng nên làm cho con nai – chủ thể cảm nhận – ngờ ngạc. Tiếng thu thực sự của Lưu Trọng Lư là tương tự đấy. Ta ko nghe tiếng thu đấy bằng tai nhưng mà nghe bằng trí hình dung, nghe vang lên trong tâm hồn, mỗi lúc thấy lá ngoài đường rụng nhiều và những đám mây bàng bạc trên ko…Bằng hình ảnh thơ thiên nhiên, ko mài giũa nhưng mà giàu sức gợi cảm, thể thơ 5 chữ cởi mở, giọng thơ ngọt ngào, thắm thiết, nghệ thuật đan xen mô tả và xúc cảm thiên nhiên, hài hòa, bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh đánh thức tình cảm của mỗi người về tình yêu quê hương non sông và suy ngẫm về cuộc đời.

[rule_2_plain] [rule_3_plain]

#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #bài #thơ #Sang #thu #của #Hữu #Thỉnh #Dàn #bài #văn #mẫu #lớp #hay #nhất


  • Tổng hợp: Xgame VN
  • #Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #bài #thơ #Sang #thu #của #Hữu #Thỉnh #Dàn #bài #văn #mẫu #lớp #hay #nhất

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button